«شَشا» آیینی در فرهنگ عشایر ایل سنگسری
شَشا به معنی سه شش روز است که جمع آن 18 روز می شود و زمانی برای زایش گوسفندان است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به گزارش خبرنگار نیزوا، مردم مهدیشهر عشایری هستند با فرهنگی بسیار غنی و کهن که از گذشتگان خود به ارث برده اند. این عشایر که ایل سنگسری نام دارند، نوع خاص زندگی ایل وندی آنان پر از فرهنگ ها و آیین های جالبی است که هر چه بیشتر وارد آن می شویم بیشتر به پرباری آن پی خواهیم برد. از داشتن تقویم خاص عشایر ایل سنگسری گرفته تا آیین های خاص گله داری و تنوع گسترده در تهیه محصولات لبنی از مهمترین آیینی است که به جرات باید گفت در بین ایلوندان دیگر کشور یافت نشده یا به ندرت بوده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نیزوا,در اینجا به بخشی از آیین گله داری عشایر ایل سنگسری می پردازیم که به شَشا معروف است. در ادامه به توضیح ششا می پردازیم.
,درتقویم سنگسری سال به دو شَشا تقسیم می شود که ششای اول در تابستان ودر ییلاق کنار سیاه چادرهای سنگسری آغاز و با جشن نَرون پایان می یابد و ششای دوم در زمستان و در کنار میردکِه(منزل چوپانان در قشلاق) و چَفت( آغل زمستانی گوسفندان) آغاز می شود که فصل زایش گوسفندان است.
,شَشا به معنی سه شش روز که جمع آن 18 روز است و از اول بهمن ماه شمسی برابر با 22 ( اونه مُ ) تقویم سنگسری آغاز و تا 18 بهمن برابر با 9 ( میرونه مُ ) تقویم سنگسری پایان می پزیرد که البته زایش به صورت موردی تا آخر بهمن ادامه می یابد.
,در فصل ششا تمامی چوپانان اهم از ( سَربَند: مسئول گله ها یا نماینده ارباب)، ( تَلک دا ر: مدیر یک گله گوسفند)، (سوناگَر: چوپانی که بره ها و میش ها رامی شناسد )، ( منزل ون: چوپانی که به پخت و پز و دیگر امورات میردکِه و چفت میرسد) و (چَبوکو: شخصی که به چوپان اصلی کمک می کند) شبانه روز گرفتارند و لحظه ای هم آسایش ندارند.
,در فصل ششا در هر بلوک گله (شامل 350 الی 500 میش)، شبی سی الی چهل گوسفند میزایند که چوپانان باید به کمک میش ها و بره ها بیایند وگرنه بره ها و یا میش ها تلف می شوند.
,چوپان باید بداند که کدام بره متعلق به کدام میش است تا میشی که بره خودش را شیر نمی دهد را با شگردهای مختلف وادار به شیر دادن کند.
,میش ها از طریق بو کشیدن می فهمند که بره شان کدام است و میشی که این بو را تشخیس ندهد به بره شیر نمی دهد و چوپان با شگردهای مختلف مثل بند، سوچال و مالاندن بره به بدن میش مادر را وادار به دادن شیر می کند.
,برای نگهداری بره های تازه زایش شده آغل کوچک و مخصوص درست می شود که دستچال نام دارد. بره ها ابتدا در(دَستچال) و بعد از دو روز در(عرب دَستچال) که جایی بزرگتر از دستچال است نگهداری می شوند و سپس بعد از یک هفته بره ها را به (گوله) می برند ونگهداری می کنند. میش ها هم در داخل (چَفت) هستند.
,گزارش از یدالله حاجی علیان
,انتهای پیام/رض
]
ارسال دیدگاه