اعتدال؛ آنچه که باید باشد
از طرفی زمانی اعتدال در جامعه جاری می شود که عدل پایه ریزی شود و تحقق عدل زمانیست که هرچیزی در جای خودش قرار گیرد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پایگاه خبری تحلیلی داهی: شاید این روزها یکی از مهم ترین موضوعاتی که پرداختن به آن از وظایف نخبگان جامعه به شمار می آید تبین مفهوم واژه اعتدال است. از این رو کندوکاو و تعمق پیرامون این واژه توسط گروه های مختلف می تواند راهگشای بسیاری از مسائل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی امروز جامعه باشد و در انتخابات پیش رو موثر واقع شده و به شناخت بیشتر طرفداران و مخالفان اعتدالی که از جانب دولت یازدهم مطرح می گردد منجر گردد. این نوشته در نظر دارد در حد توان به بررسی مفهوم اعتدال از نظرگاه های تاریخی، اعتقادی و... بپردازد. لازم به ذکر است متن زیر تلاش می کند با نگاهی درون دینی به موضوع اعتدال بنگرد و این بدان معناست که فرض شده است خوانندگان محترم، قرآن مجید و اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام را به عنوان الگوهای تمام عیار سیر زندگی، سرلوحه اعمال و رفتار خویش قرار داده اند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, به نقل از پایگاه خبری تحلیلی داهی:,*با سیری در آیات قرآن کریم می توان دریافت که گفتمان اعتدال زاییده مکتب اسلام بوده و لذا می بایست ارکان آن نیز مطابق با اصول اسلامی باشد. قرآن کریم در آیه هشتم از سوره مائده می فرماید : "إعدلوا هو أقرب للتقوی" یعنی عدالت پیشه کنید که به تقوا نزدیکتر است. لذا پذیرش و اجرای اعتدال در واقع پیمودن مسیر بندگی و عبودیت خداوند است و انسان معتدل،متقی و خدا ترس است.
,از طرفی زمانی اعتدال در جامعه جاری می شود که عدل پایه ریزی گردد و تحقق عدل زمانیست که هرچیزی در جای خودش قرار گیرد.
,*در همین جا می بایست این نکته را افزود که متاسفانه امروزه اعتدال به غلط فقط در برابر افراط قرار گرفته است. حال آنکه اعتدال آبراهه ایست بسیار باریک که از میان دو واژه افراط و تفریط می گذرد. افراط و تفریط دو لبه یک شمشیر اند که با هم افزایی یکدیگر اعتدال را گردن می زنند. همان قدر که افراط و زیاده روی مذموم و ناپسند است، تفریط و سستی نیز غیرقابل پذیرش خواهد بود. در نتیجه اولین نکته در باب اعتدال مفهوم لغوی آنست که نباید برداشت غلطی از آن در جامعه وجود داشته باشد.
,*سوالی که در این جا مطرح می شود آنست که چه زمانی می توان گفت هرچیزی سرجای خودش قرار گرفته و اعتدال محقق شده است؟ و آیا میانه روی با دیگر اصول اسلامی نظیر ظلم ستیزی، جهاد، قصاص و... منافاتی ندارد؟
,به جرات می توان گفت که خطرناک ترین لغزشگاه در مورد فهم گفتمان اعتدال همین جاست. در واقع اگر مراد اعتدالیون و مردم از اعتدال در خصوص سوالات فوق دچار خطا و اشتباه گردد، شرایطی رقم خواهد خورد که در آن، یک روی سکه بازار افراطی گری و روی دیگر آن بازار تفریط را گرم خواهد کرد.
,*همواره تلاش بسیاری از بزرگان و اندیشمندان دینی نظیر شهید مطهری و علامه مصباح یزدی بر این بوده است که اسلام را به مثابه یک کل جامع بنگرند. کلی که یک استراتژی بی عیب و نقص را به بشر معرفی می کند. از این گذرگاه است که می توان بسیاری از شبهات کج اندیشان را در رابطه با مسائل مختلف از جمله آزادی، حجاب و... حل کرد. اعتدال نیز در مکتب اسلام از این قاعده مستثنی نیست. اگر کوته نظرانه و غیرحرفه ای به اعتدال نگریسته شود قطعا نمی توان نظر درستی در مورد آن ابراز کرد. اگر اعتدال بدون هیچ تفسیر و توضیحی صرفا حرکت میان دو امر متضاد معنا گردد، تعریف حاصل تنها در اموری هم چون خوردن و خوابیدن با تعریف واقعی اعتدال مطابقت خواهد داشت.
,چرا که حق و باطل، نقص و کمال، زشتی و زیبایی، بدی و خوبی و ... دوگان های متضادی اند که هیچ عقل سلیمی حرکت میان این دو را به اسم اعتدال برنمی تابد. به طور مثال نمی توان اندکی خوب بود و اندکی بد و این را اعتدال نامید. حال آنکه متاسفانه برخی از افراد و رسانه ها در تلاش اند تا این مفهوم کریه المنظر از اعتدال را در جامعه رواج دهند. توضیح آنکه هرگز نمی توان پذیرفت که اعتدال خطی است، میان خط امیرالمومنین (ع) و خط معاویه. این اعتدالی است که مطلوب ابوموسی اشعری ها خواهد بود. در آن هنگام که حق و باطل در برابر یکدیگر قرار گرفتند، نمی توان مرز بین این دو را اعتدال نامید. نتیجه این اعتدال نه تنها نزدیک شدن به تقوا و پرهیزگاری نیست بلکه رهایی زمام جامعه مسلمین از ید قدرت مولای متقیان را درپی خواهد داشت.
,در همین راستا به بیان نکته ای دیگر می پردازیم . همه می دانیم که متانت ، ادب و وقار و... کلماتی هستند که هرمسلمان معتدلی را به وجد می آورند. هیچ انسان عادلی از گستاخی ، تندی و... لذت نخواهد برد. لذا قران کریم در آیه 148 سوره نساء می فرماید : "لا یحب الله الجهر بالسوء من القول" یعنی خداوند بلند کردن صدا به بدگویی را دوست ندارد. این یک قاعده کلی و اصلی است.(1) اما در ادامه همین آیه می فرماید : "إلّا من ظلم" یعنی مگر کسی که به او ستم شده باشد. مطابق منطق قرآن کریم نمی توان هر بدگویی و سخن زشتی را به دور از اعتدال دانست. در واقع گاهی فریاد برآوردن و ناسزا گفتن، سزاست. و آن در حالی است که مظلومی در پی احقاق حق خویش باشد.(2)
, 1, 2,از طرفی ایستادگی و مقاومت در برابر ظالم در عرصه اجتماع پررنگ تر و پراهمیت تر است. چرا که آدمی با سرنوشت میلیون ها انسان مظلوم و بی گناه سروکار خواهد داشت.
,با توجه به این نکته می توان گفت که در حقیقت امروزه گفتمان مقاومت گفتمانی است که در عرصه های گوناگون سیاسی ، فرهنگی و اقتصادی اعتدال را در دل خود جای داده است. مقاومت، اعتدالی است که در میان افراط و تفریط جای گرفته است. زورگویی و تجاوز از سویی و سازش و ظلم پذیری از سوی دیگر. طبق این تعریف می توان متجاوز را افراطی و سازشگر را تفریطی نامید. کوتاه سخن آنکه اعتدالی که سازش با ظالم را ترویج کند، اعتدالی که مقاومت در برابر ظلم را برنتابد مخالف منطق قرآن و سیره اهل بیت علیهم السلام است.
,در جهان معاصر و در این کره خاکی چه کسانی را ظالم تر و متجاوز تر از آمریکا و اسرائیل و مظلوم تر از جمهوری اسلامی ایران و فلسطین می توان یافت. اعتدالی که آمریکا را جانی و رژیم اشغالگر قدس را حرامزاده نداند، اعتدالی نیست که بتواند جمهوری اسلامی ایران را به سرمنزل مقصود برساند.(3)
, 3,*متاسفانه شرایط سیاسی امروز جامعه و شیطنت برخی از افراد و رسانه ها هنوز اجازه تبیین صحیح گفتمان واقعی اعتدال را نداده است و این جریانات مخرب، با استفاده از برچسب افراطی هرآنکه را که خارج از دایره جناحی خویش بیابند، پس می زنند.
,*در عرصه های گوناگون داخلی نیز می بایست مفهوم اعتدال را تبیین کرد. نمی توان بی قید و بند بودن را به نام اعتدال به خوردجامعه داد. مخالفت و مبارزه سرسختانه با دشمنان اسلام و آنانی که کمر به نابودی ایران اسلامی بسته اند عینا همان اعتدال است. نپذیرفتن عبارت فوق بدان معناست که نعوذ باا... امیرالمومنین (ع) را افراطی بپنداریم که چرا در برابر خوارج و اصحاب جمل ایستادگی به خرج داد. اعتدال برخی، حکم می کند که معتدلانه!!! و در واقع اباحه گرایانه جامعه را به حال خویش رها کنند و این عمل را آزادی بنامند.
,در واقع اگر گفتمان اعتدالی که امروز قوه مجریه را در دست گرفته است، به معنای واقعی کلمه برخاسته از مکتب اسلام و اهل بیت علیهم السلام باشد، نباید در قول و عمل با قرآن و سیره آن بزرگواران در تضاد قرار گیرد. همانگونه که صلح حضرت مجتبی (ع) مصداق واقعی اعتدال است قیام حضرت اباعبدا... (ع) نیز عین اعتدال می باشد. همانطور که گفته شد اعتدال آنست که هرچیزی در جای خودش قرار گیرد. نمی توان فی مابین"اشداء علی الکفار" و "رحماء بینهم" حرکت کرد و این کار را اعتدال نامید. شدت در برابر کفار و نرمی و مهربانی در میان مومنین توامان ، اعتدال را رقم می زنند. حال آنکه متاسفانه امروزه برخی در تلاش اند تا نرمی در برابر کفار و شدت در میان مومنین را در جامعه رقم بزنند.
,*یقینا نمی توان در این مختصر ، هرآنچه را که به فهم گفتمان واقعی اعتدال کمک می کند، بیان کرد. لازم است کتاب ها، مقالات و سخنان بسیاری به میدان آیند تا خط باریک اعتدال برهمگان نمایان گردد. به عقیده نگارنده وظیفه بزرگی که قشر دانشجو به عنوان قشرفرهیخته جامعه عهده دار آنست، اینست که محک تمام عیاری برای سنجش اعتدال به جامعه معرفی نماید و یقینا این محک می بایست با استفاده از ثقلین –کتاب خدا و عترت پیامبر اکرم (ص)- در نظرگرفته شود تا از سویی قطار جمهوری اسلامی ایران از ریل اعتدال خارج نشود و از سوی دیگر احزاب و جناح های مختلف نتوانند با استفاده از برچسب افراط و تفریط یکدیگر را متهم و فضای جامعه را متشنج نمایند.
,پاورقی:
,(1): قانون کلی و اصلی حرمت افشاگری و بیان عیوب حرام است مگر در موارد خاص. تفسیر نور،جلد دوم،صفحه485
,(2): غیبت مظلوم از ظالم جایز است.تفسیر نور جلددوم،صفحه486
,(3): توضیح آنکه حرامزادگی رژیم صهیونیستی نسبت ناروایی در مورد آن رژیم منحوس نیست چرا که این رژیم با توسل به زور ، خشونت و قتل و غارت متولد شده است.
,سجاد ساکنی-مسئول اسبق بسیج دانشجویی دانشگاه سمنان
,
انتهای پیام/رض
انتهای پیام/رض
,
]
ارسال دیدگاه