ایران و ترکیه، تعامل یا تقابل؟
اختلافات میان ایران و ترکیه از عمق اختلاف در اصول اعتقادی دو نظام حاکم حکایت می کند و این اختلاف به راحتی حل نخواهد شد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صاحب نیوز، احمد داوود اوغلو جمعه شب برای یک دیدار رسمی با مقامات عالی رتبه کشورمان به تهران سفرکرد. این اولین سفر هیئت ترکی پس از برجام به ایران است، ضمن اینکه این اولین سفر داوود اوغلو به عنوان نخست وزیر ترکیه به کشورمان است. داوود اوغلو دراولین کنفرانس خبری با معاون اول رئیس جمهور کشورمان جلوی دوربین ها حاضر شد و گفت: «ایران و ترکیه ممکن است در برخی موارد دیدگاههای متفاوتی داشته باشند اما تاریخ دو کشور هیچگاه تغییر نخواهد کرد و جغرافیای دو کشور مکمل هم هستند»، جهانگیری نیز تصریح کرد:« در کنار مشترکات فراوانی که داریم ممکن است دو کشور اختلافنظرهایی در برخی موارد داشته باشند که با مدیریت اختلافات میتوانیم منطقه را به سمت ثبات حرکت دهیم.»
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صاحب نیو,آنچه در صحبت های هر دو مقام ایرانی و ترک مشاهده می شود تاکید و تصریح بر وجود اختلافات میان دو کشور است. اختلافاتی که البته در این نشست جزئی و محدود بیان شدند اما به نظر، نقش موثری در کیفیت روابط دو کشور ایفا کرده اند.
,
سوریه، بزرگترین چالش مشترک
بزرگترین و مهمترین چالش میان ایران و ترکیه موضوع سوریه است. نوع نگاه دو کشور به بحران سوریه و بالتبع رویکرد دو کشور در این حوزه ایران و ترکیه را در مقابل یکدیگر قرار داده است. با شروع مخالفت ها علیه دولت بشار اسد، ترک ها به حمایت از معارضان و مخالفان پرداختند و در مقابل ایران جناح اسد را گرفت. در سال های اخیر نیز ترکیه به مرکز پرورش و اعزام تروریست ها به سوریه تبدیل شده است و ایران به محور مقاومت و مقابله با تروریسم در منطقه. نکته حائز اهمیت دیگر در این مسئله رویکرد دو کشور در مورد حکومت بشار اسد است؛ ترکیه درصدد است به هر محو بشار اسد را از کرسی حکومت بر سوریه پایین بکشد و برای رسیدن به این هدف، دیپلماسی، تقویت معراضان و تروریست ها و یا حتی ورود به جنگ مستقیم برایش تفاوی نمی کند اما ایران به همراه روسیه قویا بر ماندن و حکومت کردن بشار اسد تاکید دارد و راه برون رفت از بحران در سوریه را احترام به آنچه خواست مردم این کشور می داند، بیان می دارد.
,
ترکیه حمایت و پشتیبانی همه جانبه ایران از بشار اسد را عامل عمیق تر شدن بحران در سوریه می داند و همزمان، تهران حمایت های تسلیحاتی ترکیه از گروه های مسلح و تروریستی در خاک سوریه را عامل ادامه بحران در سرزمین شام اعلام می کند.
ایران کناره گیری بشار اسد از قدرت را خط قرمز می داند و ترکیه باقی ماندن او در قدرت را.
,
روسیه، جدیدترین چالش مشترک
پس از سرنگونی جنگنده روسی در مرزهای ترکیه توسط جنگنده های ترک و کشته و زخمی شدن خلبانان روس روابط روسیه و ترکیه دچار تنش جدی شد. روسیه خواستار معذرت خواهی ترکیه شد، ترکیه نیز در مقابل روسیه را به تجاوز به خاکهای این کشور متهم کرد.پس از آن روسیه مجموعه از مجازات های اقصادی، نظامی و گردشگری را علیه ترکیه به اجرا در آورد و درخواستهای مکرر اردوغان برای دیدار با پوتین را رد کرد تا بیش از پیش این کشور را تحقیر کند.
,
ایران اما، در این اختلاف جانب روسها را گرفت زیرا دو طرف در موضوع سوریه که محل شروع دعوای روس و ترک ها بود رویکرد مشترک و متقابلانه با ترکیه دارند. این موضوع نیز بر عق اختلافات میان دو کشور افزوده است.
,
ایران ،کردها ،ترکیه
در سال های آغازین انقلاب و زمانی که گروهک تروریستی پ.ک.ک اقدام به عملیات تروریستی در شهرهای شمال غربی کشورمان میزد و تعداد بی شماری از هموطنان را به شهادت می رساند ترکیه و قویا از این گروه در خاک خود حمایت و پشتیبانی می کرد.
,
پس از روی کار آمدن دولت عبدالله گل و دولت اسلامگرای رجب طیب اردوغان، این گروهک تروریستی تا حد بسیاری زیادی کنترل شد،این عمل ترک ها نشان از تلاش این کشور برای بهبود روابط با ایران و تمایل به ایجادآرامش در منطقه بود. اما با شروع بحران سوریه و تزریق تروریستها به مرزهای این کشور، مناطق کرد نشین که عموما در مرزمیان سوریه و ترکیه مستقر هستند با خطر جدی مواجه شدند. کردها که در سالهای اخیر اقدام مسلحانه جدی نداشتند وقتی خطر را در کمین شهرها و روستاهای خود احساس کردند، خیلی زود به مقابله با تروریست ها برخاستند.
,این موضوع ترکیه را از هدفش که همانا ایجاد تشنج در سوریه و برکناری اسد بود دور می کرد بنابر این ترکیه دست به سرکوب و بمباران مناطق کردنشین واعمال سنگین ترین مجازات ها علیه مردم این مناطق زد. آنچه ترک ها را در این بحران آزار می دهد حمایت ایران از کردهاست. جمهوری اسلامی به عنوان محور مقاومت از همه ظرفیت های مقابله با تروریسم حمایت کرده است و کردها نیز اکنون به یکی از مناطق مقابله با تروریسم مبدل شده اند.حضور سردار سلیمانی در این مناطق و کمک های مستشاری ایران به کردها برای مقابله با داعش ترکیه را بیش از پیش نسبت به ایران خشمگین کرده است.
,
همراهی ترکیه با عربستان
پس از مرگ ملک عبدالله و روی کار آمدن ملک سلمان،چرخش جدی در نوع رویکرد عربستان نسبت به مسائل منطقه ایجاد شد،صعودی ها که تا پیش از این دشمنی شان با ایران ،تشیع و مقاومت را از راه های کمتر آشکار دنبال می کردند در حکومت ملک سلمان طرحی نو در انداختند،طرحی که مقابله با ایران، حزب الله و مقاومت را هدف گرفت و در این راه جنگ یمن را به راه انداخت، واقعه کشتار منا را برپا کرد،کشورهای منطقه را به اتحاد علیه ایران تشویق و تحریک کرد و اخیرا نیز حزب الله لبنان را تروریست خواند.
خصومت عربستان نسبت به ایران و تلاش مقامات این کشور در ماه های اخیر برای عمیق تر شدن این خصومت بر کسی پوشیده نیست.آنچه جای تامل دارد نزدیک تر شدن ترک ها به عربستان در همین فاصله و حمایت از رفتارهای گستاخانه عربستان است. بر این اساس ترک ها از حمله عربستان به یمن و کشتار مردم بی دفاع این کشور حمایت می کنند.در ائتلاف مبارزه با تروریسم با عنوان ائتلاف اسلامی عضویت دارند و از ادعاهای عربستان سعودی درباره دخالت ایران در امور داخلی کشورهای عربی حمایت می کنند.
,
,
تعامل یا تقابل، کدام یک؟
, تعامل یا تقابل، کدام یک؟,موارد مطرح شده بخشی از مشکلات پیش روی ایران و ترکیه است.چالش های جدی ای که علی رقم گفته های آقای معاون اول، چندان هم جزئی و کم ارزش نیستند که بتوان آنها را “برخی مشکلات ” نامید و به گونه ای آن ها را مدیریت کرد که ترکیه هم به عربستان جدیدی برای کشورمان مبدل شود و گاه و بیگاه برایمان شاخ و شانه بشکند. اختلافات میان دو کشور از عمق اختلاف در اعتقادات دو نظام حاکم حکایت می کند و این اختلاف به راحتی حل نخواهد شد.مدیریت اختلافات اما باید به سویی رود که تقابلها را کم رنگ تر و تعاملات را بیشتر کند. ما نمی توانیم با همه کشورهای دنیا به نبرد برخیزیم اما می توانیم با تمرکز بر مشترکات و افزایش قدرت تاثیرگذاری در امور مهم جهانی و منطقه ای آنان را با خود همراهی کنیم. این میان نباید فراموش کرد که رویکرد سهل انگارانه و کوتاه آمدن از اصول بنیادین نظام شاید بتواند دوستان زیادی برای کشورمان دست و پا کند اما هرگز نخواهد توانست ایران را به عنوان یک قدرت در منطقه حفظ کند.
,لیلا نیکخواه
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه