باورهای بومی مردم مهدیشهر؛
فرهنگ آب و هوایی در بین عشایر ایل سنگسری
یکی از مهمترین فرهنگ عشایر ایل سنگسری فرهنگ آب و هوایی آنان است که بر اساس باورهای خود وضعیت جوی هوا را پیش بینی می کردند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از خبرنگار نیزوا، مردم مهدیشهر ایل وندانی هستند که فرهنگ و آداب ایلی را نه تنها فراموش نکرده اند بلکه با حفظ و ثبت آن سعی کرده اند فرهنگ غنی عشایری خود را به فرزندان و نسل های آینده انتقال دهند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نیزوا,یکی از مهمترین فرهنگ عشایر ایل سنگسری به مانند عشایر سایر نقاط کشور فرهنگ آب و هوایی آنان است. چه بسا که در گذشته عشایر و صحرا نشینان با تجربه ای که در حرکت ابرها، صدای حیوانات و تغییرات گیاهان و ... به دست می آوردند باورهایی داشتند و بر اساس همین باورهای خود وضعیت جوی هوا را پیش بینی می کردند و از بارندگی ها یا خشکسالی و یا ... خبر می دادند.
,اگر امروزه به این باورها دقت کنیم خواهیم دید که بسیاری از این اعتقادات و پیش بینی های آب و هوایی که بر اساس آن داشته اند درست است و این نشان از آن دارد که باورهای گذشتگان بی پایه و اساس نبوده و نیست و بر اساس یک سری معادلات قوی و منسجم اعتقادات آنان شکل گرفته است.
,در ادامه به باورهای عشایر ایل سنگسری در خصوص پیش بینی باران و انواع باران که برگرفته از کتاب ایل سنگسری نوشته علیرضا شاه حسینی است می پردازیم.
,پیش بینی باران
,_ صدا کردن جغد در سحر علامت بارندگی است.
,_ اگر الاغی در هنگام خوابیدن عرعر کند، معتقدند که آسمان می خندد و باران زیاد می آید.
,_اگر هاله ایی اطراف ماه را فرا گرفته باشد، می گویند: «مونگ خرمن داندِ» یعنی ماه خرمن دارد و آن را نشانه بارندگی می دانند.
,_ آفتاب با مه غروب کرده باشد.
,_خورمِهای شُوی: سرخ شدن افق را در طلوع و غروب آفتاب نوعی «سوختن» می دانند و می گویند: صبح بسوزه شوم بوارِ، شوم بسوزه کی بوارِ؟
,به طوری که پیداست معتقدند اگر صبح، افق قرمز رنگ شود، شب بارندگی می شود و اگر شب چنین شود معلوم نیست کی ریزش باران یا برف آغاز گردد.
,_ اگر باران در موقع باریدن حباب هایی در محل جمع شدن آب به وجود آورد میگویند: وارشی می شود یعنی پی در پی باران می بارد.
,_اگر آب باران موقع ریختن در برخورد با زمین صدای زیر و بلند بدهد باران می آید.
,انواع باران
,باریدن باران به صورت های مختلف شدید، کم و ... است که سنگسری ها برای هر نوع بارش نام خاصی را می برند.
,وارَش به معنی باران است
,انواع باران از نظرشدت، حالت، مدت و وسعت به شرح ذیل است:
,شِلاب: بارش برف و باران باهم را گویند.
,دَر نونی: بارندگی که در حین جمع آوری محصولات(غـلات)اتفاق بیافتد. این بارندگی زیان آور است.
,خوسِ نم: بارندگی که ریشه گیاهان کاملا از آن سیراب شوند.
,سر نم: بارندگی که گرد و غبار سطح زمین و بوته ها را از بین ببرد. این بارندگی رد پای دام ها را در سطح مرتع محو می کند.
,رَگوار: رگبار، باران همراه با رعد وبرق را سنگسری ها رگوار گویند.
,نِزِم وار: باران شدید و سریع و کم مدت در اصطلاح عشایر سنگسری نِزم وار است.
,جهون گیر: (جهان گیر) : باران دامنه دار از نظر مدت و وسعت.
,وَل وارشی: کج باریدن باران.
,ضَرب وارَش: باران تند.
,خار وارش: بارندگی خوب و معمولی.
,اینها تنها بخشی از باورهای آب و هوایی مردم مهدیشهر برای بارش باران بود که نه تنها در زمینه باران بلکه در سایر زمینه های هواشناسی همچون اندازه سنجی میزان برف، خشکسالی و ... و همچنین باورهایی در خصوص سایر امورات زندگی نیز صاحب نظر هستند.
,انتهای پیام
]
ارسال دیدگاه