علمای درگذشته گرگانی نیم قرن اخیر + سوابق
گرگان دارالمومنین و از شهرهایی است که علمای زیادی را در دل خود پرورش داده که کمتر شناخته شده اند و این پژوهش گوشه هایی از تاریخ فقاهت مجاهدان روحانی این شهر با قدمت تاریخی و سرفراز را نشان می دهد .[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از گلستان ما ؛ شهر گرگان در طول تاریخ همواره از وجود علماء و دانشمندان دینی بهره مند بوده است. درباره علماء و دانشمندان گذشته بسیار سخن گفته اندلیکن از آن سو درباره علما و دانشمندان معاصر کمتر سخن به میان آمده است.
, شبکه اطلاع رسانی دانا, گلستان ما,
در حالی که برخی از این دانشمندان در شکل گیری اندیشه ها و هدایت مردم گرگان نقش مهمی داشته اند. در این مقاله قصد بر این است به شناسایی علمایی که در نیم قرن اخیر یعنی طی سالهای 1340 تا1390 به تاریخ پیوسته اند، بپردازیم. امید است که این چند سطر بتواندگامی در راه قدرانی از آنها و مجاهدت های مستمرشان باشد. هرچند که ناگفته نماند که تعداد آن ها بیش ازاین مواردی است که نامشان در ذیل می آید:
1- سال 1340 تا 1350-------------------------------------------------------
برجسته ترین عالم دینی این دهه حضرت آیت الله سید محمود میربهبهانی است.وی در سال 1313هجری در روستای جلین به دنیا آمد و سپس در محله میخچه گران سکنی گزید. ایشان به اقامه نمازجماعت در مسجد جامع گرگان و تدریس در مدرسه میرزا تقی خان می پرداخت.
,
,
,
,
وی چند اثر فقهی و اصولی به نگارش درآورد که همگی آنها خطی بوده و تاکنون به چاپ نرسیده است. آیت الله بهبهانی دارای هفت دختر و شش پسر به نام های هاشم، عباس، ابوطالب،حمزه،حسین و عبدالعزیز میباشد. این آیت الله سرانجام در سن 76 سالگی درگذشت و در کنار ضریح امامزاده عبدالله گرگان به خاک سپرده شد.
شیخ محمد ولی علاء الدین از دیگر علمای برجسته این دهه بود که در محله چهارشنبه ای سکونت داشت و به وعظ و اندرز مردم می پرداخت وسرانجام در این دهه درگذشت و در محله سرپیر مدفون گردید. آقایان شکرالله، کاظم علاء الدین و شهید ابوالقاسم علاء الدین از نوادگان و بستگان وی هستند.
از اساتید مدارس دینی و ائمه جماعات این دهه می توان از حضرات آیات عبدالوهاب خبیری، حاج آقا محمود شهیدی و سید عبدالرسول میرکریمی یاد کرد.
شیخ عبدالوهاب خبیری از علمای متقی و درستکارزمانه بود. وی علوم دینی را در مدارس گرگان و قم آموخت. درباره زهد و تقوای او گفته اند که وی به جهت پرهیز از نگاه به نامحرم عبای خود را به سر می انداخت و سر به زیر راه می رفت. وی در محله سرچشمه زندگی می کرد و امام جماعت مسجد ملاعلی بود و در امامزاده نور گرگان واقع در سرچشمه به خاک سپرده شد مرحومحجت الاسلام سید محمد تقی رئیسی فرزند رئیس الذاکرین داماد وی می باشد.
حاج آقا محمود شهیدی در سال 1268 خورشیدی در محله سرچشمه گرگان به دنیا آمد. وی مسئولیت و تولیت مسجد مصلی و مسجد امام حسن عسکری(ع) و مدرسه صالحیه را به عهده داشت و سرانجام پس از سه سال بیماری در گذشت و در ضلع شرقی ورودی جنوبی مصلی گرگان دفن گردید.
سیدعبدالرسول میرکریمی یکی از سادت روحانی شهر گرگان بود که از سال 1338 امام جماعت یکی از شبستان های مسجد گلشن شد. وی پس از سال ها تبلیغ دین در اثر سکته مغزی درگذشت و در امامزاده عبدالله گرگان مدفون گردید.
از شیخ مصطفی رئیسی مشهور به رئیس الذاکرین می توان به عنوان عالم دینی و اجتماعی برجسته درگذشته در این دهه یادکرد. وی در محله دربنو به دنیا آمد. او را به جهت صوت خوش و بکارگیری بیان شیوا در منبرها «رئیس الذاکرین» لقب داده اند.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
رئیس الذاکرین در ماجرای مشروطه با مشروطه خواهان همراه شد.در ماجرای ساخت مدرسه دخترانه در مصلی و نیز ماجرای کشف حجاب به حکومت اعتراض کرد. این اقدامات او منجر به بازداشت و تبعید ایشان شد. سرانجام رئیس الذاکرین در نجف درگذشت و همان جا مدفون شد.
2-سال1350 تا 1360----------------------------------------------------
از علمای برجسته این دهه می توان از حجج الاسلام سید حسین نبوی و سید عبدالله قدس علوی نام برد. سید حسین نبوی یکی از روحانیون دانشمند منطقه بوده که در مدرسه عمادیه تدریس و در مسجد حاج آقاکوچک نماز می خواند. وی علاوه بر تعلیم مردم و تدریس به طلاب، طبعی خوش داشت و شعر می سرود.
,
,
,
,
او را از بنیانگذاران مدرسه ملی جعفری گرگان و هیئت منتظرین «منتظرین قائم آل محمد» دانسته اند.پسرش آقا نظام الدین در قیام مردم گرگان در روز پنج آذر سال 1357 به شهادت رسید. شیخ صادق ریاضی از منبری های خوش صدا و از فعالان سیاسی اوایل انقلاب و امام جماعت مسجد سرپیر داماد وی می باشد.
از دیگرائمه جماعات مشهور این دهه می توان از حجت الاسلام سید عبدالله قدس علوی نام برد. وی امام جماعت یکی از شبستان های مسجد گلشن گرگان بود. مکبر او برادرزاده اش سید رضی قدس علوی - از روحانیون فعال سیاسی شهر گرگان- بود.
3- سال 1360تا 1370---------------------------------------------------
سید رضا سیدهاشمی فرزند میرزا ابراهیم سیدهاشمی از علمای محله شاهزاده قاسم بود.از جمله خدمات ارزنده ایشان بازسازی مدرسه محسنیه در سال 1355 است.
آقابزرگ شهیدی از خطباء برجسته و تنها دوزنده لباس روحانیون شهرگرگان بود.
شیخ عبدالعالی سپهر استرابادی فرزند شیخ عبدالرزاق در مهرماه سال 1276 خورشیدی در محله دربنو به دنیا آمد وی امام جماعت یکی از شبستان های مسجد گلشن بود و سرانجام در سن 85 سالگی درگذشت و در خواجه ربیع مشهد به خاک سپرده شد. حجت الاسلام شیخ غلامرضا سپهر استرابادی فرزند ایشان و حجت الاسلام سید علی اکبر قریشی امام جماعت مسجد خمسه طیبه داماد ایشان می باشد.
غلامرضا مهذبی در سال 1286 خورشیدی متولد و در سال 1369 در گذشت. وی مدرس مدرسه دارالشفاء بود.
فعال ترین روحانی دینی درگذشته این دهه مرحوم آیت الله سید سجاد علوی گرگانی بود. وی امام جماعت مسجد جامع بود و در آنجا به اقامه نماز و منبر می پرداخت. وی ازبُعد علمی و معنوی سرآمد همه علمای دوره خود بود.سخنان شیوا و دلنشین او هیچ گاه از یاد گرگانی ها نمی رود. از جمله خدمات ایشان بازسازی چند مسجد و امامزاده در گرگان بود وی دارای سه فرزند روحانی به نام های(محمد علی، محمد حسن، محمد حسین) است.
4- سال 1370 تا 1380-----------------------------------------------------
از منبری ها و روضه خوانان نامی این دهه می توان از حجج الاسلام سید نقی رئیسی، سید محمد تقی رئیسی، سید مفید میرمجیدی و سید باقر مدنی نام برد.
از مدرسان برجسته شهر گرگان هم باید از حجت الاسلام سید ابراهیم میرمنافی از مدرسان مدرسه سردار (رضویه کنونی) نام برد. شیخ سعیدمیرمنافی از روحانیون فعال اجتماعی و سیاسی فرزند وی می باشد.
از روحانیون مبارز این دهه می توان از حجت الاسلام شیخ محمد شعبانی امام جماعت مسجد النبی محله شیرکش یاد می کرد وی در مراسمی که انقلابیون گرگان برای چهلم شهدای یزد، جهرم واهواز گرفته بودند سخنرانی کرد. از جمله خدمات مهم ایشان بازسازی و احیاء مدرسه دارالشفاء گرگان بود. سرانجام وی در حرم امام رضا(ع) مدفون گشت.
5- سال 1380 تا 1390-----------------------------------------------------------
از ائمه جماعات این دهه می توان از حضرت آیت الله سید علی رئیسی گرگانی و حجت الاسلام سید محمد علوی نام برد.
آیت الله سید علی رئیسی فرزند سید مصطفی در سال 1303 خورشیدی به دنیا آمد. وی از مراجع تقلید زمان خود اجازه اجتهاد داشت. آیت الله رئیسی از سال 1348 امام جماعت یکی از شبستانهای مسجد گلشن شد و به بازسازی و احیاء مدرسه صالحیه و مسجدگلشن گرگان پرداخت. وی در سال 1364 به تهران رفت و مسجدگلشن و مدرسه صالحیه را به آیت الله نورمفیدی سپرد. سرانجام وی در ماه رجب سال 1381 درگذشت.
حجت الاسلام سید محمد علوی امام جماعت مسجد حضرت امیر(ع) گرگان بود و به مدت 30 سال در این مسجد به اقامه نماز و هدایت مردم پرداخت تا اینکه در روز عرفه براثر عارضه قلبی درگذشت.
از رجال سیاسی این دهه می توان از حضرات آیات الله سیدحبیب الله طاهری گرگانی، سید ضیاء الدین استرابادی و حجت الاسلام شیخ قربانعلی قندهاری نام برد.
آیت الله طاهری گرگانی فرزند سید کاظم در سال 1309 در گرگان به دنیا آمد. وی پس از سال ها تحصیل در حوزه های علمیه در سال 1350 به گرگان آمد و به اقامه نماز جماعت در مسجد آذربایجانی ها و تدریس در مدرسه امام صادق(ع) پرداخت. وی یکی از مبارزان انقلابی گرگان بودکه به دلیل سخنرانی علیه رژیم شاهنشاهی تبعید شد. همچنین بعد از پیروزی انقلاب اسلامی هم در چهار مرحله توسط منافقین ترور شد. از جمله مسئولیت های ایشان نمایندگی دوره دوم و سوم مردم استان گلستان در مجلس خبرگان رهبری بود. وی دارای پنج فرزند به نام های محمد صادق، محمد طاهر، سید علی، سید رضا و سید محسن می باشد..
آیت الله سید ضیاء الدین استرابادی فرزند سید محمد از دیگر روحانیون گرگانی الاصل و از واعظان مبارز تهران علیه رژیم شاهنشاهی بود ولی در نجف اشرف به دنیا آمده و در تهران زندگی کرد. وی و پدرش هر دو امام جماعت مسجد جمعه بازار تهران بودند. وی با اینکه ساکن تهران بود بارها به گرگان آمد. سرانجام وی در حرم حضرت عبدالعظیم (ع) به خاک سپرده شد. از ایشان پنج کتاب به یادگار مانده است. وی در عرصه تحصیل علوم حوزوی تا درجه مرجعیت پیش رفت.
شیخ قربانعلی قندهاری در سال 1337 در روستای نومل به دنیا آمد. وی در سال 1350 وارد حوزه علمیه قم شد و پس از سپری کردن تحصیلات علوم حوزوی تا مقطع خارج فقه و اصول به فراگیری مدیریت آموزشی و دکترای مدیریت استراتژیک پرداخت.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
وی مسئولیت هایی از قبیل مدیرکل بنیاد 15 خرداد استان مازندران و نمایندگی مردم گرگان و آق قلا در دوره های پنجم و ششم مجلس شورای اسلامی را بر عهده داشت سرانجام وی بر اثر سقوط هواپیما به همراه دیگر نمایندگان استان گلستان درگذشت.
از علمای اهل فکر و قلم این دهه باید از شیخ عباس عبیری یاد کرد. وی در سال 1341 به دنیا آمد علوم دینی را در گرگان و قم تا مقطع خارج فقه و تحصیلات دانشگاهی را در دو رشته زبان و فلسفه ادامه داد.از وی در طول عمر کوتاهش بیش از ده اثر به جا مانده است.
آخرین عالم دینی و اجتماعی درگذشته گرگانی در این نیم قرن حضرت آیت الله سید محمد رئیسی گرگانی بود.وی در سال 1328 در محله دربنو به دنیا آمد ودر دوران انقلاب اسلامی با اینکه سن کمی داشت نقش بارزی را ایفا کرد. وی به علت سخنرانی در19 اردیبهشت سال 1357به تربت حیدریه تبعید شد.
,
,
,
,
آیت الله رئیسی پس از پیروزی انقلاب اسلامی به مدت یکسال به مشهد رفت و بعد به گرگان بازگشت و تا سال 1372 در گرگان بود و بعد از آن به کویت رفت و نماینده آیت الله سیستانی درکویت شد. ایشان در ماه رمضان سال 1390 درگذشت و در مجاورت حسینیه رئیسی ها واقع در امامزاده عبدالله گرگان به خاک سپرده شد .
,** تکمیلی :
,سال 92 :
,حجت الاسلام شیخ محمد باقر شریعتی امام جمعه موقت شهرستان کردکوی و امام جماعت مسجد ولیعصر (عج) روستای سرکلاته بود که عصر روز ۳۰ دیماه 92 هم زمان با نماز مغرب و عشاء، در بیمارستان ۵ آذر گرگان به دیدار حق شتافت.
,وی پدر شهید ” علیرضا شریعتی ” و یکی از علمای گرانقدر و پرآوازه استان گلستان و شهرستان کردکوی بود که در تاریخ ۱۳۱۸ در روستای سرکلاته خرابشهر چشم به جهان گشود و پس از سال ها رنج بیماری در سن ۷۳ سالگی به فرزند شهیدش پیوست.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه