عوامل موثر بر ساختار سیاسی سعودیها
مهمترین عنصر در کنترل جامعه بسته عربستان، دلارهای بادآورده نفتی و سوءاستفاده از حرمیین شریفین و ارتش تا دندان مسلح سعودی است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از دانا رضوی، در ساختار سیاسی حکومتها، گاهی یک رژیم اقتدارگرا جایگزین رژیم اقتدارگرای دیگری میشود، برخی انتقالها از دیکتاتوری به دموکراسی هستند و برخی دیگر در جهت مخالف میباشند. ممکن است تغییر به صورت تدریجی باشد یا به صورت ناگهانی و در نتیجه کودتا، انقلاب یا مداخله خارجی اتفاق بیفتد. بررسی گردش نخبگان که به معنای جابجایی میان مناصب حکومتی است، راه سوم اندازهگیری ثبات رژیم میباشد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, دانا رضوی,مهمترین مولفه تأثیرگذار در ساختار سیاسی عربستان، ذخایر سرشار نفتی است. روند تولید و فروش نفت در دنیا که در دهه 1960 آغاز شد و در دهه 1970 به طرز چشمگیری شتاب گرفت، ثروت فراوان و توسعه سریع اجتماعی- اقتصادی را برای عربستان سعودی در برداشت. ثروتی که توانست در طول یک نسل، انتقال از جامعه پیشانفتی سنتی را به جامعه نوین( مدرن ) ممکن سازد.
,پژوهشگرانی برجسته مانند «ساموئل هانتینگتون» در سال 1986 در کتاب«سامان سیاسی در جوامع در حال تغییر» درباره«معمای پادشاه» سخن گفتند، پیشبینی میکردند که وقوع انقلاب اجتماعی- اقتصادی سریع موجب سقوط پادشاهی عربستان خواهد شد و نظم سیاسی سنتی را تضعیف میکند. به اعتقاد هانتینگتون، مانع شدن از تحقق رویای پیشترفت اقتصادی و اجتماعی مردم، برای پادشاه سخت و دشوار میباشد.
,هانتینگتون معتقد است طبقه متوسط جدید به زودی در پی کسب قدرت برمیآیند. با برآوردن خواسته این طبقه، پادشاه به پایگاه سنتیاش لطمه میزند، اما در صورت عدم پذیرش خواستههای طبقه متوسط جدید، چالشی به نام سرنگونی از طریق انقلاب در پیش روی او قرار دارد.
,همانند هانتینگتون، «مانفرد هلپرن» نویسنده کتاب «سیاست تغییر در خاورمیانه و شمال آفریقا» نیز نسبت به آینده نظامهای سلطنتی در غرب آسیا (خاورمیانه) بدبین است. او در کتابش ایجاد طبقات جدید اجتماعی در اثر نوسازی اجتماعی- اقتصادی را تهدیدی برای بقای رژیمهای سلطنتی میداند.
,بیشتر آثار نوشته شده درباره ثبات رژیمها در جهان پسااستعماری، در داخل الگوی «نظریه پسانوسازی» قرار دارند. تبیین چگونگی حفظ ثبات نظامهای سنتی مانند عربستان سعودی، نقطه گسست این الگو میباشد.
,در مورد عربستان سعودی نیز این مسئله صدق میکند که تفکیک حاکمان از دولت در بیشتر کشورهای حوزه غرب آسیا دشوار است. خانواده سلطنتی کشور پادشاهی عربستان را تصاحب کرده و این کشور نام خانواده سلطنتی را یدک میکشد، بنابراین برای شهروندان سعودی تعلق به یک جامعه خیالی یا سرزمین غیرقابل تصور است.
,,
موانع بازدارنده فروپاشی ساختار سعودیها
,موانع بازدارنده فروپاشی ساختار سعودیها و ثبات عربستان سعودی را میتوان در سه عامل متفاوت جای داد: دسته اول مربوط به رانت نفتی میباشد؛ عربستان سعودی با استفاده از درآمد حاصل از فروش نفت، یکی از ابرقدرتهای نفتی حال حاضر در دنیا میباشد که در گسترش رفاه سرمایهگذاری کرده، بر اقتصاد محلی مسلط شده و با جذب رقبای سیاسی، دستگاه سرکوب قدرتمندی ساخته است.
,دسته دوم، اهمیت تمرکز اسلام در عربستان با عنوان مرکز جهان اسلام است؛ مسلمانان هر روز در زمان اقامه نماز رو به شهر مقدس مکه میایستند. یکی از عناصر هویت بخش در فرآیند ملت سازی آنها و اسلام مورد نظر نهادهای مذهبشان ابزاری برای حفظ مشروعیت سیاسی و واپایش اجتماعی میباشند.
,آخرین دسته بر روابط سیاسی و اقتصادی و نظامی با غرب تأکید دارد. اتحاد کلیدی عربستان سعودی با ایالات متحده پس از پایان جنگ جهانی دوم، موجب افزایش مقاومت این رژیم پادشاهی در برابر تهدیدهای داخلی و خارجی در غرب آسیا شده است.
,به هر شکل منابع بزرگ نفتی به عربستان سعودی این امکان را داده تا دستگاه بزرگ حکومتی را به وجود آورد که در خدمت حوزه نظامی و غیر نظامی باشد.
,همچنین خدمات متنوعی مانند آموزش رایگان یا یارانهای، بیمه درمانی، مسکن، کالاهای مصرفی و خدمات دیگر را به شهروندانش به صورت مستقیم بدهد. مردم در مقابل وفاداری سیاسی خود از نظام رفاهی زگهواره تا گور، بر اساس رابطه حاکمان و مردم، در دولت رانتیر که بر اساس پیمان نانوشته استوار است، بهرهمند میگردند.
,تا جایی که در صورت توهین به آل سعود، مقام شهروندی افراد سلب شده و محروم از مزایای رفاهی میگردند. ترس از همین مسئله باعث گردیده تا مردم روابط خود را با حاکمانشان بهبود بخشند؛ زیرا لغو شهروندی نوعی تهدید سیاسی است.
,طبق ماده 1 قانون اساسی حکومتی، دولت بر اساس شریعت حکمفرمایی میکند و عربستان سعودی کشوری اسلامی است. میتوان گفت مذهب بیشتر وسیلهای برای ایجاد مشروعیت و حفظ نظم سیاسی حاکم در سراسر تاریخ این کشور بوده است. دلیل مشروعیت بخشی به خاندان پادشاهی آل سعود، در فرآیند ملت سازی، اسلام مورد نظر عالمان وهابی بوده است.
,بنا به گفته «پاول آرتز» حمایت ایالات متحده آمریکا موجب ایجاد ثبات در عربستان سعودی میباشد. وی میگوید: درک ماندگاری خاندان آلسعود تنها با در نظر گرفتن روابط این کشور با ایالات متحده و محیط بینالملل میسر میباشد.
,عربستان سعودی در سال 2005- 2008 بزرگترین خریدار جهانی تسلیحات آمریکایی به ارزش 2/11 میلیارد دلار بوده و روابط تجاری دو کشور پس از 11سپتامبر رو به افزایش بوده است. با آنچه مرور شد، مهمترین عنصر در کنترل جامعه بسته عربستان دلارهای بادآورده نفتی و سوءاستفاده از حرمیین شریفین و ارتش تا دندان مسلح سعودی میباشد.
,,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه