شیوههای اصلاح بددهنی کودکان
رجبعلی باقری پژوهنده فرهنگی شهرستان گرمه با نوشتن یادداشتی به علل ایجاد بددهنی در کودکان و نوجوانان و شیوههای اصلاح این رفتار ناپسند پرداخته است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پایگاه خبری گرمه، یکی از نگرانیهای همیشگی والدین در اغلب خانوادهها بددهنی کودکان است و نوعاً به دنبال راهی برای رفع این مشکل هستند. بعضی آن را به گردن مدارس میاندازند و ادعا میکنند فرزند ما با ورود به مدرسه فحش و ناسزاگویی را یاد میگیرد اما واقعیتی که وجود دارد این است که بعضی از کودکان بهخصوص پسران از همان نخستین روزهای ورود به مراکز پیشدبستانی و کلاس اول چنانچه عملی باعث عصبانیت آنها انجام گیرد از کلمات رکیک استفاده میکنند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, پایگاه خبری گرمه,بهراستی اینها که هنوز راه مدرسه را نمیدانستند اینگونه کلمات را از کجا یاد گرفتهاند؟!
,در این یادداشت کوتاه سعی شده به عوامل ایجادکننده بددهنی و راهحلهای آن پرداخته شود:
, در این یادداشت کوتاه سعی شده به عوامل ایجادکننده بددهنی و راهحلهای آن پرداخته شود, :, :,بددهنی در کودکان و نوجوانان علل مختلفی دارد که متأسفانه در اغلب موارد متأثر از رفتارهای نابهنجار والدین یا وابستگان و یا همبازیها در مقابل کودکان است و برخی از موارد ایجادکننده این بددهنیها در موارد ذیل خلاصه میشود:
,۱- الفاظ رکیک و زشت در فرهنگ خانواده مرسوم بوده که در این صورت طفل با تقلید مستقیم بدین رفتار ناپسند گرایش یافته و آن را در خویش پرورش خواهد داد.
,۲- برخی از وابستگان خانواده همچون عمو، دایی و حتی خود پدر و مادر لحن کودکانه طفل را مستمسکی جهت تفریح قرار داده و تقلید الفاظ رکیک توسط وی، آنان را به خنده و شادی وامیدارد و پرواضح است که بعدها رفع یک عادت کاملاً مستقرشده در ذهن طفل تا چه اندازه با سختی همراه خواهد بود و معمولاً در حدود سن ۵ تا ۶ سالگی، توجه پدر و مادر به قبح و زشتی آن جلب شده و تازه آن زمان است که به فکر چاره میافتند؛ متأسفانه در این زمان پدر و مادر از اینکه کودک خردسال بدون هیچگونه ابایی به فحاشی و ناسزاگویی میپردازد، متعجب و نگران میشوند درحالیکه توجه به زیربنای موضوع جای هیچگونه شگفتی بجا نخواهد گذاشت.
,۳- گاهی کودک آن زمان که به سن نوجوانی نزدیک میشود برای تثبیت استقلال خود، به این کار دست میزند.
,۴- در بعضی مواقع خانواده بهطور ناخواسته زمینهای ایجاد میکند که در آن کودک یا نوجوان دچار عصبانیت و خشم شدید میشود و همین امر اعصاب او را دچار اختلال کرده و ناخودآگاه الفاظ زشت و قبیح بر زبان وی جاری خواهد شد بنابراین تا آنجا که امکان دارد باید کوشید زمینههای عصبانیت را از بین برد.
,۵- گاهی علت بدزبانی، وجود گروهی از دوستان است که کودک یا نوجوان از آنها تأثیر جدی میپذیرد، در این خصوص چارهای نیست جز آنکه با نرمی و عطوفت اعتماد کودک را جلب نمود و از طریق آگاهی دادن غیرمستقیم درباره رفیقان بد و جایگزین کردن دوستان خوب مشکل را حل نمود.
,۶- گاهی مواقع کودکان ما فکر میکنند که صحبت صریح و بیپرده در مورد کارکردهای بدن و ادرار و مدفوع خندهدار است و نوعی شوخی بهحساب میآید که البته عکسالعمل ما میتواند تا حدود زیادی او را متوجه اشتباهش نماید.
,۷- مواقعی پیش میآید که کودکان تنها وقتی با دوستانشان گرم صحبت میشوند از عبارات زشت و ناپسند استفاده میکنند که این امر باعث ناراحتی و رنجش خاطر والدین میگردد و ایشان را متوجه وجود رفتار دوگانه فرزندشان در جمع خانواده و دوستان میسازد و برایشان مشخص نیست که ایراد و اشکال از کجاست و چه باید کرد؟
,راهحلهای اصلاح بدزبانی
, راهحلهای اصلاح بدزبانی,برای رفع اینگونه مشکلات نیز راهکارها و توصیههایی بیان شده است که به نمونههایی از آن اشاره مینماییم.
,۱-بچههای کوچک، درست مثل «مرغ مینا» هستند آنها چیزهایی را که میشنوند، حتی وقتی معنای آن را نمیدانند، تکرار میکنند اگر فرزندتان کوچک است و معنی کلمه زشتی را نمیداند، اما به تقلید از دیگری آن را گفته است فقط بگویید «آدمهای خوب نباید چنین کلماتی را به کار ببرند. در عوض میتوانی بگویی ...» و کلمه قابل قبولی را جایگزین کنید.
,بهتر است از همان لحن و همان میزان صدایی استفاده کنید که او برای بیان کلمه زشت به کار برده است.
,۲- اگر کودک بزرگتری حرفهای زشت میزند و معنی آنها را نیز میداند، میتوانید با آرامش بگویید: «این نوع حرف زدن غیرقابلقبول است. میدانم آنقدر باهوش هستی که عبارت قابل قبولی بهجای آنها پیدا کنی».
,۳- وقتی فرزند خردسال و شیرینزبان شما، کلمه زشتی را بر زبان جاری میکند، شادمانی نکنید و مغلوب احساسات خود نشوید و همان لحظه با آرامش به او بفهمانید که سخنش ناپسند است.
,۴- هنگام مواجهه با بددهنی نوجوان فقط رو ترش کنید و در موقعیتهای عاطفی، با سخنی نرم، او را از این عمل بازدارید. (کودک یا نوجوان هر از چند گاهی، احساس علاقه شدیدی به پدر و مادر پیدا میکند، آنان را در آغوش میگیرد و میبوسد و اظهار محبت میکند. این رفتار به این دلیل است که شاید شب قبل کابوسی درباره از دست دادن پدر یا مادر دیده یا در مدرسه، شنیده است که یکی از همسالان، پدر یا مادرش را از دست داده است و یا فیلمی از این قبیل دیده است این موقعیت عاطفی، بهترین زمان برای نهی فرزند از رفتارهای ناپسند است، زیرا مقاومت روانیاش به پایینترین حد میرسد.) به او بگویید فحش دادن و بددهنی، احساسات دیگران را جریحهدار میکند و آنها را از ما متنفر میسازد و دوستیها را از بین میبرد.
,۵- به برنامههای تلویزیونی که کودکتان مشاهده میکند، دقت کنید ممکن است این رفتارها را از این منابع یاد گرفته باشد. در این صورت به او بگویید که بین آن برنامه و رفتار او ارتباط نزدیک وجود دارد و اگر این الفاظ و کلمات ادامه پیدا کند دیدن این برنامه را ممنوع میکنید.
, .,۶- اگر شوخی بیادبانه به هنگام غذا خوردن، مطرح شد، یکبار به فرزندتان هشدار بدهید که این کار را انجام ندهد اگر بار دوم تکرار شد، از جایتان بلند شوید، بشقاب غذای کودکتان را بردارید و بگویید «ما از بودن کنار تو لذت نمیبریم پس وقت غذا خوردن تو تمام شده است لطفاً به اتاقت برو». از او بخواهید غذایش را بهتنهایی و در اتاقی دیگر (انباری یا پارکینگ) تمام کند، (نه جلوی تلویزیون)
,۷- به فرزندتان بیاموزید که چهکارهایی از نظر اجتماعی صحیح است وقتی جوکی بیادبانه گفته میشود، آرامش خود را حفظ کنید، به چشمان فرزندتان نگاه کنید و با صدایی جدی بگویید «این کار درست نیست» یا «در این خانه در مورد این مسائل شوخی نمیکنیم» به یاد داشته باشید که احتمالاً او نیز این کلمات را به دوستانش میگوید، چراکه همه آنها در مرحلهای یکسان از رشد قرار دارند.
,۸- اگر ناسزایی برایش عادت شده است، به او بیاموزید که تا مدتی، واژههای زشت را در ذهن خود یا زیر لب، آرام بگوید و در صورت استمرار بددهنی، از سازوکارهای بازدارنده و بهویژه کاستن از پولتوجیبی استفاده کنید و بگویید که در برابر هر کلمه زشت، مقدار پول جیبیاش کم خواهد شد.
,* توجه داشته باشید چنانچه کودک یا نوجوان شما مطابق آنچه شما خواستهاید و تمایل شما بوده است پیشرفت نمود و رضایت شما را جلب نمود، از تحسین و تشویق غافل نشوید چون هر کاری وقتی اثر خود را جدیتر و ماندگارتر مینماید که از طرف دیگران دیده شود و مورد تشویق قرار گیرد.
, .,نویسنده: رجبعلی باقری پژوهنده فرهنگی شهرستان گرمه
,انتهای پیام/رض
]
ارسال دیدگاه