تفرش نگین انگشتری بر دستان هزاررنگ ایران

با شهر «پدران ایران» آشنا شوید

با شهر «پدران ایران» آشنا شوید
20 اردیبهشت به عنوان روز تفرش نامگذاری شده است. شهری که هرچند جمعیت آن زیر 30 هزار نفر است، ولی دارای تاریخی کهن است.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ 20 اردیبهشت به عنوان روز تفرش نامگذاری شده است. شهری که هرچند جمعیت آن زیر 30 هزار نفر است، ولی دارای تاریخی کهن است.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,

شهری که نه تنها دارای آب و هوا پاک و سالم و طبیعتی زیبا است بلکه وجود بزرگان علمی، ادبی و هنری دلیلی بر شهرت آن است.

,

 

,

نگاهی کوتاه به تفرش

, نگاهی کوتاه به تفرش , نگاهی کوتاه به تفرش,

 اگر خواسته باشیم درباره جغرافیای این شهر سخنی به میان آوریم می توانیم بگوییم شهرستان تفرش در استان مرکزی در 221 کیلومتری جنوب غربی تهران است و در مختصات جغرافیایی 34 درجه و 41 دقیقه عرض شمالی و 50 درجه طول شرقی واقع است.

‌این شهرستان در حوضه آبریز رودخانه آبکمر به ارتفاع یک هزارو 900 متر از سطح دریای آزاد قرار دارد و از طریق رشته کوه مرکزی‌ایران از سمت شرق،جنوب و غرب محصور بوده و با شیب تندی به دره پرآب قره چای ختم می شود. مساحت‌ این شهرستان 2 هزار و 784 کیلومتر مربع است.

شهرستان تفرش از شمال به شهرستان ساوه، از شرق به شهرستان قم، از جنوب به شهرستانهای آشتیان و اراک و از سمت غرب به شهرستان اراک محدود می شود.

دیرینگی این شهر به پیش از اسلام می‌رسد و اغلب نام نخستین آن را گبرش می‏دانند که از گبر به معنی زرتشتی می‌آید.

شهرستان تفرش از قدیم به سبب درصد بالای با سوادان و اهل علم و دانش نسبت به سایر نواحی‌ایران، به ویژه در دوره‌های صفویه و قاجاریه مورد توجه بوده است.

دانشمندان و بزرگان بسیاری از‌ این خطه برخاسته اند که اغلب آنها در خارج از موطن خویش نشو و نما کرده و به شهرت رسیده اند و برخی وابسته شهر و دیاری دیگر شناخته شده اند. (از آن جمله شیخ تبرس(طبرس) است که امروزه کمتر کسی از تفرشی بودن او آگاه است. حکیم نظامی نیز که به گنجوی شهرت یافته یکی دیگر از این شخصیت ها است.)

,  ,  ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,

 

,

تفرش علی رغم وجود مشکلات اما با توجه به استعدادها و ظرفیت های بالقوه و بالفعل کهن و معاصر می تواند به عنوان "شهر با صفا و چهار فصل"، "شهر دانشگاهی"، "شهر خطاطان و خوشنویسان"، "شهر مشاهیر و ادب" و همچنین به دلیل تحویل دانشمندانی بزرگ به جامعه علمی ایران و جهان که توانستند لقب"پدر" و بنیانگذار آن علم در ایران کسب کنند، «شهر پدران ایران» نامیده شود زیرا شهر کوچک و کم جمعیتی که تاکنون «13 پدر و 1 مادر ایران» از آن برخاسته اند که در این خصوص می توان به شخصیتهایی مانند پروفسور حسابی (پدر علم فیزیک در ایران)، استاد ابوالقاسم سحاب(پدر کارتوگرافی ایران)، پروفسور پروانه وثوق(بنیانگذار هماتولوژی و آنکولوژی نوین در ایران)، استاد احمد پارسا(پدر گیاه شناسی ایران) و........ اشاره کرد.

,

 

,

امامزاده محمد(ع) جد مقام معظم رهبری در شهر تفرش نیز مدفون است و تفرش از این بابت به شهر جد مقام معظم رهبری نیز شهرت عام و خاص دارد.

,

 

,

فرهنگ، ادب و هنر و میهمان نوازی و صمیمت از ویژگی های مردم این شهرستان است.

,

 

,
صنایع دستی تفرش
, صنایع دستی تفرش, صنایع دستی تفرش, صنایع دستی تفرش,
 
,  ,  ,  ,
 در زمانهای قدیم چیزی به نام صنایع دستی به مفهوم و مصرف امروزی وجود نداشت. بلکه شاغلین در حرفه های مختلف از روی ذوق و هنر استعدادی خود جنبه های زیباسازی به محصولات خود می دادند. پس ریشه صنایع دستی را می بایست در استادان مشاغل قدیمی مختلف یافت که به منظور تامین روزی خود و خانواده و همچنین به منظور نیاز مصرف کننده دست به تولید محصولات می زدند. نه برای تزئین صرف و دکوراسیون.
,  در زمانهای قدیم چیزی به نام صنایع دستی به مفهوم و مصرف امروزی وجود نداشت. بلکه شاغلین در حرفه های مختلف از روی ذوق و هنر استعدادی خود جنبه های زیباسازی به محصولات خود می دادند. پس ریشه صنایع دستی را می بایست در استادان مشاغل قدیمی مختلف یافت که به منظور تامین روزی خود و خانواده و همچنین به منظور نیاز مصرف کننده دست به تولید محصولات می زدند. نه برای تزئین صرف و دکوراسیون.,
 
,  ,
مردم هر منطقه از روی وجود زمینه تولید و یا استعداد و شرایط جغرافیایی طبیعی محل سکونت خود دست به تولید محصولات مورد نیاز زندگی خود می زدند و برای جبران محصولات دیگری که دچار کمبود پان بودند به ناچار با برقراری ارتباط با دیگر مردم به عرضه محصولات می پرداختند.
, مردم هر منطقه از روی وجود زمینه تولید و یا استعداد و شرایط جغرافیایی طبیعی محل سکونت خود دست به تولید محصولات مورد نیاز زندگی خود می زدند و برای جبران محصولات دیگری که دچار کمبود پان بودند به ناچار با برقراری ارتباط با دیگر مردم به عرضه محصولات می پرداختند.,
 
,  ,
برای نمونه در قدیم کرباس بافی و تولید کبریت جز محصولات اهالی روستای کهک بود و برای عرضه این محصولات به بسیاری از نقاط دور و نزدیک سفر می کردند. همین موضوع باعث می شد استادانی در حال رفت و آمد به دیگر مناطق باشند.
, برای نمونه در قدیم کرباس بافی و تولید کبریت جز محصولات اهالی روستای کهک بود و برای عرضه این محصولات به بسیاری از نقاط دور و نزدیک سفر می کردند. همین موضوع باعث می شد استادانی در حال رفت و آمد به دیگر مناطق باشند.,
 
,
آهنگری
, آهنگری, آهنگری,
یکی از شاخص ترین استادان آهنگری که برای ساخت ابزار آلات کشاورزان از تفرش به منطقه رودبار سفر می کرد مرحوم استاد اکبر حاجیان آهنگری مستعد و مبتکر بود که حتی با وجود بی سوادی وقتی پای پیاده به روستاهای رودبار می رفت و سفارش و یا بیعانه می گرفت و ماهها بعد محصولات ساخته شده را برای تحویل به آنجا می برد. اسامی همه افراد و تمامی حساب و کتابها را در حافظه خود نگاه می داشت. استاد حاجیان بعدها یک کارگاه آهنگری ثابت در بازار ترخوران به راه انداخت و تا سن 83 سالگی به ساخت ابزاری مانند : انواع قیچی – داس- تبر- تیشه- کلنگ – شانه قالی بافی- انواع کارد و چاقو پرداخت. کاردهای ساخت ایشان در سطح استان مرکزی معروف است. استاد حاجیان در آخرین ماه های عمر خود هم مجبور بود چکش سنگین بر آهن گداخته بکوبد زیرا حق و حقوقی به نام بازنشستگی برای چنین استادان بزرگی وجود ندارد.
, یکی از شاخص ترین استادان آهنگری که برای ساخت ابزار آلات کشاورزان از تفرش به منطقه رودبار سفر می کرد مرحوم استاد اکبر حاجیان آهنگری مستعد و مبتکر بود که حتی با وجود بی سوادی وقتی پای پیاده به روستاهای رودبار می رفت و سفارش و یا بیعانه می گرفت و ماهها بعد محصولات ساخته شده را برای تحویل به آنجا می برد. اسامی همه افراد و تمامی حساب و کتابها را در حافظه خود نگاه می داشت. استاد حاجیان بعدها یک کارگاه آهنگری ثابت در بازار ترخوران به راه انداخت و تا سن 83 سالگی به ساخت ابزاری مانند : انواع قیچی – داس- تبر- تیشه- کلنگ – شانه قالی بافی- انواع کارد و چاقو پرداخت. کاردهای ساخت ایشان در سطح استان مرکزی معروف است. استاد حاجیان در آخرین ماه های عمر خود هم مجبور بود چکش سنگین بر آهن گداخته بکوبد زیرا حق و حقوقی به نام بازنشستگی برای چنین استادان بزرگی وجود ندارد.,
 
,
گیوه دوزی
, گیوه دوزی, گیوه دوزی,
بدون کفش زیر پا نمی توان به کار فعالیت پرداخت. استادان گیوه دوز زیادی در محله ترخوران (بازار) وجود داشتند و به تولید گیوه های محکم و دست و دوز می پرداختند که جوابگوی کار کشاورزان در مزارع و بیابان باشد. استاد عباس فضلی از آخرین و بهترین گیوه دوزان تفرش محسوب می شود.
, بدون کفش زیر پا نمی توان به کار فعالیت پرداخت. استادان گیوه دوز زیادی در محله ترخوران (بازار) وجود داشتند و به تولید گیوه های محکم و دست و دوز می پرداختند که جوابگوی کار کشاورزان در مزارع و بیابان باشد. استاد عباس فضلی از آخرین و بهترین گیوه دوزان تفرش محسوب می شود.,
 
,
تنور سازی
, تنور سازی, تنور سازی,
در هر خانه وجود یک تنور بسیار واجب بوده و خانه قدیمی را نمی توان یافت که در آن تنوری نصب نشده باشد . فن ساخت تنور بسیار خاص و متقاوت بوده و با آن که از گل ساخته می شود اما مراحل ساخت آن هیچ شباهتی به سفالگری ندارد. مر حوم استاد ولی اله قاسمی از آخرین و بهترین تنور سازان تفرش و یا حتی استان مرکزی بود و چقدر افسوس که این اساتید ماهر شاگردی ندارند که علم و هنر خود را به نسل های آینده انتقال دهند.
, در هر خانه وجود یک تنور بسیار واجب بوده و خانه قدیمی را نمی توان یافت که در آن تنوری نصب نشده باشد . فن ساخت تنور بسیار خاص و متقاوت بوده و با آن که از گل ساخته می شود اما مراحل ساخت آن هیچ شباهتی به سفالگری ندارد. مر حوم استاد ولی اله قاسمی از آخرین و بهترین تنور سازان تفرش و یا حتی استان مرکزی بود و چقدر افسوس که این اساتید ماهر شاگردی ندارند که علم و هنر خود را به نسل های آینده انتقال دهند.,
 
,
قالیبافی و گلیم بافی
, قالیبافی و گلیم بافی, قالیبافی و گلیم بافی,
قالیبافی را می توان گل سرسبد هنر ایرانی دانست و در جهان به آن افتخار کرد. قالیبافی و گلیم بافی در زمانهای قدیم در این منطقه دارای رونق خاصی بود . در سه منطقه رودبار – تفرش – فراهان سه سبک و نقش متفاوت وجود داشت هرکدام دارای نقش انحصاری برای خود بودند مانند نش بازرجان – فیض آبادی و فراهان که دارای شهرت جهانی نیز هستند. اما افسوس که تولید و بافت قالی در این سه منطقه تقریبا به صفر رسید ه است.
, قالیبافی را می توان گل سرسبد هنر ایرانی دانست و در جهان به آن افتخار کرد. قالیبافی و گلیم بافی در زمانهای قدیم در این منطقه دارای رونق خاصی بود . در سه منطقه رودبار – تفرش – فراهان سه سبک و نقش متفاوت وجود داشت هرکدام دارای نقش انحصاری برای خود بودند مانند نش بازرجان – فیض آبادی و فراهان که دارای شهرت جهانی نیز هستند. اما افسوس که تولید و بافت قالی در این سه منطقه تقریبا به صفر رسید ه است.,
 
,  ,  ,
مس
, مس, مس,
در استان مرکزی از قدیم حرفه مسگری رایج بوده است اما امروزه با روی کار آمدن ظرف های استیل، ملامین، بلور و چینی ، این صنعت با رکود بسیار روبرو شده است.
 
, در استان مرکزی از قدیم حرفه مسگری رایج بوده است اما امروزه با روی کار آمدن ظرف های استیل، ملامین، بلور و چینی ، این صنعت با رکود بسیار روبرو شده است.,
,
در اراک به جز معدود استادان قدیمی ، دیگر کسی به این حرفه اشتغال نمی ورزد. اما در شهرستان تفرش این حرفه به صورت دیگری جلوه کرده است: ساخت ظروف مسی فانتزی و کوچک.
 
, در اراک به جز معدود استادان قدیمی ، دیگر کسی به این حرفه اشتغال نمی ورزد. اما در شهرستان تفرش این حرفه به صورت دیگری جلوه کرده است: ساخت ظروف مسی فانتزی و کوچک.,
,
اساس این کار الگوبرداری از ظروف مسی بزرگ، مانند پارچ، آفتابه، سینی، دیزی، تاس، هاون و دیگر ظروف است و در ساخت آن که مشتمل بر 30 قطعه هستند ابزار مخصوص، حوصله و دقت بسیار دخالت دارد.
 
, اساس این کار الگوبرداری از ظروف مسی بزرگ، مانند پارچ، آفتابه، سینی، دیزی، تاس، هاون و دیگر ظروف است و در ساخت آن که مشتمل بر 30 قطعه هستند ابزار مخصوص، حوصله و دقت بسیار دخالت دارد.,
,
این ظروف خیلی کوچک خیلی سریع مورد استقبال مردم و گردشگران قرار گرفت و افراد مختلفی وارد بازار این هنر شده و مشغول تولید و عرضه این محصولات شدند. از اینجا بود که این محصولات جزو هنر اختصاصی صنایع دستی و اصلی ترین سوغات هنری تفرش شد. بیشترین سازندگان این ظروف مسی جوانان و در پاره ای اوقات زنان هستند.
 
, این ظروف خیلی کوچک خیلی سریع مورد استقبال مردم و گردشگران قرار گرفت و افراد مختلفی وارد بازار این هنر شده و مشغول تولید و عرضه این محصولات شدند. از اینجا بود که این محصولات جزو هنر اختصاصی صنایع دستی و اصلی ترین سوغات هنری تفرش شد. بیشترین سازندگان این ظروف مسی جوانان و در پاره ای اوقات زنان هستند.,
,
طرح ساخت ظروف مسی تزئینی و کوچک حدود 30 سال پیش (1355) توسط عبدالرضا کاظمی (همراه با برادر وی داوود کاظمی) هنرمندان ناشنوای تفرشی ابداع شده است.
 
, طرح ساخت ظروف مسی تزئینی و کوچک حدود 30 سال پیش (1355) توسط عبدالرضا کاظمی (همراه با برادر وی داوود کاظمی) هنرمندان ناشنوای تفرشی ابداع شده است.,
,
هم اکنون این هنرمند ناشنوا علاوه بر ساخت ظروف مسی ، به طراحی و ساخت وسایل قدیمی مانند قفلهای عهد قاجار، ترازو و قپان، کشکول و تبرزین، چراغهای قدیمی، سماور و درهای قدیمی می پردازد. این محصولات در شهرهای اصفهان، تهران، زنجان، کرمان، مشهد و بسیاری از شهرهای ایران توزیع می شوند. متاسفانه به دلیل عدم وجود بسته بندی و نداشتن اسم و رسم، این محصولات در هر شهری به هر نامی و با هر قیمتی به فروش می رسد.
 
, هم اکنون این هنرمند ناشنوا علاوه بر ساخت ظروف مسی ، به طراحی و ساخت وسایل قدیمی مانند قفلهای عهد قاجار، ترازو و قپان، کشکول و تبرزین، چراغهای قدیمی، سماور و درهای قدیمی می پردازد. این محصولات در شهرهای اصفهان، تهران، زنجان، کرمان، مشهد و بسیاری از شهرهای ایران توزیع می شوند. متاسفانه به دلیل عدم وجود بسته بندی و نداشتن اسم و رسم، این محصولات در هر شهری به هر نامی و با هر قیمتی به فروش می رسد.,
,
متاسفانه این صنعت زیبای کهن به علت گرانی مواد اولیه، نوسان بازار فروش و توجه ناکافی سازمان صنایع دستی ، رونق اولیه خود را به عنوان یک حرفه از دست داده و به حرفه ای تفننی و سرگرم کننده تبدیل شده است. این وظیفه ماست که با حمایت ها و همفکری خود دست به اقداماتی بزنیم تا بتوانیم این صنعت را به جایگاهی که باید داشته باشد برسانیم.
, متاسفانه این صنعت زیبای کهن به علت گرانی مواد اولیه، نوسان بازار فروش و توجه ناکافی سازمان صنایع دستی ، رونق اولیه خود را به عنوان یک حرفه از دست داده و به حرفه ای تفننی و سرگرم کننده تبدیل شده است. این وظیفه ماست که با حمایت ها و همفکری خود دست به اقداماتی بزنیم تا بتوانیم این صنعت را به جایگاهی که باید داشته باشد برسانیم.,
 
,
 
,
معرق با ساقه گندم
, معرق با ساقه گندم, معرق با ساقه گندم,
خانم بینا در حال حاضر مشغول به انجام این هنر هستند و تابلوهایی را با استفاده از ساقه گندم تهیه می نمایند.
, خانم بینا در حال حاضر مشغول به انجام این هنر هستند و تابلوهایی را با استفاده از ساقه گندم تهیه می نمایند.,
 
,
خط و خوشنوسی از دیگر هنرهای مردم تفرش باید به خوشنویسی اشاره کرد که اساتید و بزرگان زیادی را در این زمینه داشته ایم.
, خط و خوشنوسی از دیگر هنرهای مردم تفرش باید به خوشنویسی اشاره کرد که اساتید و بزرگان زیادی را در این زمینه داشته ایم.,
 
,
سایر صنایع دستی در تفرش: سبد بافی - گلدوزی - کبریت سازی قدیم - کیسه حمام، گوهر تراشی و.....
, سایر صنایع دستی در تفرش: سبد بافی - گلدوزی - کبریت سازی قدیم - کیسه حمام، گوهر تراشی و.....,
 
,

 

,

مناطق گردشگری تفرش:

شهرستان تفرش با برخورداری از چشم اندازهای طبیعی ویژه، طبیعت بکر، محیط زیبا، ویژگی های خاص اقلیمی، داشتن مفاخر و دانشمندان، آثار تاریخی فراوان و جاذبه های گردشگری متنوع خود می تواند انتظارات هر گردشگری را برآورده سازد.

آب و هوای مطلوب، تنوع زیستی در روستاها، وجود بناهای تاریخی، تفرجگاه های بی نظیر، شهرستان تفرش را به قطب گردشگری استان مرکزی و کشور تبدیل کرده است.

, مناطق گردشگری تفرش:, مناطق گردشگری تفرش:,
,
,
,
,

 

,

مسجد جامع ششناو، آرامگاه پروفسور محمود حسابی پدرعلم فیزیک ایران، مرقد امامزاده محمد (ع)(جد مقام معظم رهبری)، آب معدنی چشمه گراو، منطقه گردشگری کوه باران، غارها و تفرجگاههای طبیعی از جمله جاذبه‌های تاریخی و طبیعی شهرستان تفرش هستند.

مناطق روستایی کوهستانی و جنگلی شهرستان تفرش نیز با دارا بودن آب و هوای مطلوب و چشم اندازها و مناظر طبیعی، محیطی راحت و فرح بخش برای گردشگران داخلی و خارجی هستند.

جاذبه‌های طبیعی و تاریخی شهرستان تفرش هم زمان با فرا رسیدن فصول بهار و تابستان، گردشگران شهرستانهای قم، ساوه ،اراک، تهران و استان های دیگر را به مسافرت به این منطقه ترغیب می کند.

یکی از انواع گردشگری که روز به روز طرفداران بیشتری در شهرستان تفرش پیدا می کند، گردشگری روستایی است و به نظر می‏ رسد روستاها در آینده به یکی از مهم‏ترین مقاصد گردشگران تبدیل شوند.

روستاهای خوش آب و هوا و سرسبز شهرستان تفرش در روزهای پایانی هفته میزبان گردشگران شهرستان ها و استان های مجاور است.

این شهر با برخورداری از آب وهوای مطلوب، استعداد تبدیل شدن به‌ یکی از قطب‌ های گردشگری کشور را دارا است.

,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,

 

,

شهرستان تفرش دارای 45 اثر تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی هست. در حال حاضر دارای 2 روستای هدف گردشگری خانک و سرآبادان بوده و امسال پیگیری های برای پیوستن روستاهای نقوسان، طراران، طاد، کوهین، جلایر به روستاهای هدف گردشگری انجام شده است.

,

 

,

سخن آخر:

, سخن آخر:, سخن آخر:,

شهر تفرش مستعد تبدیل شدن به قطب گردشگری است که در این راستا به ایجاد زیر ساختها در شهرستان بیشتر توجه شود.

,

اما یدک کشیدن صفات "گردشگری" و "سلامت" برای شهرستان و ممانعت از افتتاح کارخانه ها سبب مهاجرت قشر جوان و پویا شده است. 

,

در حالی که در صورت توجه بیشتر مسئولین به ظرفیتهای موجود در شهرستان و بالفعل کردن استعدادهای بالقوه، می تواند علاوه بر حفظ منابع جوان شهرستان، نیروهای جوان سایر شهرستانها را نیز جذب کرد.

,

یکی از مسائلی که در این راستا می توان به آن توجه کرد مسئله اقتصاد مقاومتی است که در صورت توجه و اقدام بیشتر در این خصوص، افزایش اشتغالزایی، جلوگیری از مهاجرتها، توسعه صنعتی و تولیدی شهرستان را به همراه خواهد داشت.

,

امیدواریم در سالی که با نام " اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل" نامگذاری شده است شاهد تغییرات بیشتری در بهبود اشتغال به خصوص برای جوانان شهرمان باشیم.

 

,
,
,

انتهای پیام/ک

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه