گفتگو با رئیس اسبق صنف ابریشم کاشان:
از پرورش کرم ابریشم تا کفش فروشی! / صنعت نوغانداری کاشان در کماست
در کاشان یک باد خیلی شدیدی آمد در آن زمان که همین امسال هم آن باد آمد و گرد و خاک خیلی زیادی روی برگ های توت نشسته بود. همزمان با من یک مهندس در اداره کشاورزی آن زمان، تخم نوغان ریخته بود. همان شب همه برگی که داده بود، باعث شد کل تخم نوغانش از بین برود. ولی من به این مسئله واقف بودم و برگ ها را شسته و خشک کرده بودم![
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از کاشان اول، پرونده نوغانداری در کاشان را با این گزارش شروع کردیم. در ادامه دنبال کسانی رفتیم که تجربه و سابقه ای در نوغانداری کاشان دارند. «مجید آبام» را به ما معرفی کردند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, کاشان اول،, این,«آبام» را اکنون در کاشان به عنوان کفش فروش می شناسند. اما او زمانی رئیس صنف ابریشم کاشان بوده است. زمانی در حدود ۱۵ الی ۲۰ سال پیش. با او به گفتگو می نشینیم و از پستی و بلندی های کار نوغانداری در کاشان می شنویم. حرفه ای که او بخش قابل توجهی از عمر و سرمایه خود را در آن هزینه کرده است.
,سابقه نوغانداری در کاشان چند سال است؟
, سابقه نوغانداری در کاشان چند سال است؟,– اگر شما به تاریخ ۳۰۰ سال گذشته کاشان رجوع کنید، می بینید که کشاورزان کاشانی در این کار موفق بوده اند. ولی آن زمان در اطراف کاشان درخت توت مخصوص برگ بوده که الان نیست. حتی یک درختش هم در کاشان نیست.
,یعنی کاشان اصلاً درخت توتی ندارد که بشود، نوغانداری کرد؟
, یعنی کاشان اصلاً درخت توتی ندارد که بشود، نوغانداری کرد؟,– توتی که برای نوغانداری مناسب است، باید برگ درخت «نر» و «اصلاح شده» باشد که اصلا کاشان چنین چیزی ندارد. ما نهالش را زدیم، ولی چون آب زیادی میخواست و باید روی اصلوب فنی باشد، تعطیلش کردیم و خشک شد.
,چه سالی شما این نهال را زدید؟
, چه سالی شما این نهال را زدید؟,– من حدود بیست سال پیش یک بار این کار را کردم بعد از آن هم حدود ۱۵ سال پیش دوباره کاشتم.
,یعنی درخت توتی که فقط برگ بدهد و میوه توت ندهد؟
, یعنی درخت توتی که فقط برگ بدهد و میوه توت ندهد؟,– احسنت. به این می گویند درخت «نر». اندازه برگ هایش چیزی معادل ده برابر این برگ های درخت ماده است.
,ضخامت بیشتری هم دارد؟
, ضخامت بیشتری هم دارد؟,– ضخامت بیشتری دارد و جاهایی مثل قهرود و قمصر درختش هست. میانه راه قمصر یک کاروانسرایی است که الان تخریب شده. یک استخری هست. آن جا کرم ابریشم پرورش می دهند. نه این کاروانسرایی که به اصطلاح مسلم آباد فعلی -گبرآباد قدیم است- نصف راه یعنی زیر گلاب کشی، آنجا یک پرورش کرم مخصوصی داشتند و خیلی هم پیله خوبی می داده است. من حدود بیست سال پیش رفتم پیش کسی که آن زمان ۹۵ سال سنش بود و خودش می گفت من از بچگی آن جا در کار نوغانداری بودم. خیلی از مسائلی که من می پرسیدم، او جواب می داد.
,شیوه نوغانداری شما هم مطابق با همان روش ها بود؟
, شیوه نوغانداری شما هم مطابق با همان روش ها بود؟,– شیوه او سنتی بود. اما این سالنی که من راه انداختم، صنعتی بود. در یک سالن سر پوشیده با روش های علمی جدید و روزآمد. همه چیز دقیق بود. حتی تخم نوغانی که آوردم، اصلاح شده بود و از نطنز به من تحویل دادند. من به روش های خیلی تمیزی بیدارش کردم. البته از قبل هم برگ آماده کرده بودم.
,مثلا مدت ها پیش از آن، همین درخت هایی را که در کاشان بود و به آن «سرجوبه» می گویند، از کشاورزها خریده بودم. («سرجوبه» به تعدادی درخت که در یک منطقه ردیف هستند می گویند) درخت ها را قبلاً کفبُر کرده بودم. برگ هایش در آمده بود، ولی باز هم برگ کم می آوردم.
,تخم نوغان من از خواب دوم که بیدار شده بود -معروف به کرم ابریشم- به خوراک در آمدند. محیط هم مستعد بود. در سالن مراعات کرده بودم. بسترهایشان خیلی تمیز بود. بسترهایشان را هر روز عوض می کردم. تور ابریشم استفاده کرده بودم. یعنی یک نوع توری که فقط بعضی ها در شمال کشور استفاده می کنند. زیرش یونولیت انداخته بودم. یونولیت ۵ سانت عایق است و دما را حفظ می کند. مسائل جانبی مثل سم پاشی و غیره در اطراف سالن نباید باشد که این ها را همه پیش بینی و کنترل کرده بودم.
,تهویه مطبوع گذاشته بودم، دستگاه بخار در سطح سالن گذاشته بودم. رفتم و دستگاه سنجش بخار -که کاشان کسی نداشت- تهیه کردم و در سالن نصب کردم. در تمام طول سالن رطوبت سنج الکترونیکی مستقر کرده بودم. آن وقت اگر گاهی جایی از منطقه ای از سالن رطوبت کم بود فورا من توسط دستگاه بخار رطوبت ایجاد می کردم. خیلی هزینه کرده بودم.
,معضل دیگری که وجود داشت، بادهای موسمی است که اینجا می آید و گاهی میکروبی هم هست. سریع تخم نوغان را از بین می برد و مردم این را نمی دانند.
,مگر تخم نوغان و کلاً محیط پرورش آن در محفظه بسته و محیط ایزوله نیست؟
, مگر تخم نوغان و کلاً محیط پرورش آن در محفظه بسته و محیط ایزوله نیست؟,– چرا! من تمام مراحل فنی و کاتالوگی ژاپن را در سالن مراعات کردم.
,چه سالی؟
, چه سالی؟,– حدود ۱۵ سال پیش. سال دوم که ریختم و بالغ به ۴۰۰ هزار تخم ریختم و محیطی هم که استفاده می کردم بالغ بر هزار متر مربع سالن بود در ۵ طبقه یونولیت زدم، ولی باز هم متاسفانه جواب نداد.
,به خاطر همان وضعیت آب و هوای کاشان که اشاره کردید؟
, به خاطر همان وضعیت آب و هوای کاشان که اشاره کردید؟,– بله. ۵۰ درصد مشکلاتش آب و هوایی است. تخم نوغان من به خوراک در آمده بود، از خواب دوم که بیدار شده بود، یک مرتبه در کاشان یک باد خیلی شدیدی آمد در آن زمان که همین امسال هم آن باد آمد و گرد و خاک خیلی زیادی روی برگ ها نشسته بود.
,البته من به این مساله واقف بودم که این گرد و خاک برای تخمی که می خواهد برگ را میل کند، ناجور و مضر است. لذا ما آن برگ را شستیم و با هوا خشک کردیم. یعنی با فن باد، خشکش کردیم. تأثیر گذاریش زیاد بود. اما باز هم بیست درصد تخم نوغان من آن جا در آن مرحله از بین رفت؛ چرا؟ چون هوایی که آلوده بود، وارد سالن شد و خودش باعث شد بیست درصد تخم نوغان من که زحمت زیادی برایش کشیده بودم و از خواب دوم بیدار شده بود، از بین برود.
,تازه اگر من به آن مسأله واقف نبودم، صد در صد همه تخم نوغان من از بین می رفت، چون همزمان با من یک آقای مهندسی در اداره کشاورزی آن زمان این کار را کرده بود. البته او یک قوطی بیشتر نریخته بود. همان شب همه برگی که داده بود، باعث شد کل تخم نوغانش از بین برود.
,چقدر هزینه کردید؟ زیان دیدید یا فقط سود چندانی نکردید که منجر شد این شغل را ترک کنید؟
, چقدر هزینه کردید؟ زیان دیدید یا فقط سود چندانی نکردید که منجر شد این شغل را ترک کنید؟,– من چون پیش بینی آن تجربه قبلی را داشتم و پیش بینی آن مسائل خشکی هوا و نداشتن برگ و کمبود برگ یا خراب شدن برگ را کرده بودم، برگ درخت توت یک باغی را در نطنز خریده بودم. وقتی هوای این جا خراب شد و آن مساله پیش آمد که برگ نداشتم، فورا با ماشین خاور از نطنز برگ را چیدم و آوردم این جا برگ را دادم و این منجر شد که من شکست نخورم. یعنی ضرر ندهم، ولی هیچ منافعی نبردم. قطعاً در کاشان هر کس این کار را بکند منفعت نمی برد.
,ادامه دارد…
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه