یادداشت/عباس پاکدل؛
ابلاغ فرمان «جهاد کبیر» و ارتباط آن با «جنگ نرم»
بررسی و واکاوی ابعاد چهارگانه جنگ نرمی که دشمن تمام استعداد خود را برای پیروزی در آن بکار گرفته، وظیفه ای خطیر است که بر دوش همه آحاد جامعه است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از یار خراسانی، رهبر معظم انقلاب از «جهاد کبیر» به عنوان تبعیت نکردن از دشمن و مقاومت در برابر سلطه و فزونخواهیهای استکبار و در راس آن آمریکا به عنوان «شیطان اکبر» تاکید میکنند و از نظرهایی به جنگ نرم در ارتباط است و در ذیل به ارتباط بین جهاد کبیر و جنگ نرم اشاره هایی شده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, یار خراسانی,ا- جنگ نرم
, ا- جنگ نرم,جنگ نرم؛ اجرای یک برنامه حساب شده، مسالمت آمیز و دراز مدت توسط یک کشور مهاجم برای نفوذ در ارکان نظام حاکم بر یک کشور به منظور تغییر سیستم سیاسی آن از طریق تغییر و تحول اساسی در باورهای مردم و تغییر آنها به نفع خود می باشد. جنگ نرم عموماً در ابعاد گوناگون اعم از فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی اتفاق می افتد و هدف آن تضعیف ثبات و امنیت کشور مورد تهاجم در این حوزه ها است؛ هدف جنگ نرم این است که مؤلّفههای قدرت را از یک کشوری بگیرد و سلب کند.(1)
,در این نوع تهدید و جنگ، کشور مهاجم بدون خونریزی و با طی کردن یک پروسه زمانی بلندمدت، آرام و بدون نیاز به نیروهای نظامی بلکه با استفاده از استحاله فکری و فرهنگی یک جامعه، سلطه همه جانبه خود را بر آن جامعه تحمیل و با روش نرم افزاری حساب شده آنان را مطیع خود می گرداند. از اینرو میتوان جنگ یا براندازی نرم را تلاش دشمن جهت تسلط کامل در ابعاد گوناگون بر یک جامعه دانست که این تسلط با زدودن الگوهای رفتاری و هنجارهای ارزشی جامعه مورد تهاجم و جایگزینی الگوها و ارزشهای جامعه مهاجم محقق میگردد. تهدید نرم، نوعی سلطه در ابعاد سه گانه حکومت، اقتصاد و فرهنگ است که از طریق استحاله الگوهای رفتاری در این حوزه ها ایجاد و نمادها و الگوهای نظام سلطه جایگزین آنها می گردد.(2) البته در حوزه اجتماعی نیز این تهدید موضوعیت پیدا می کند.
,در بعد سیاسی، عاملان جنگ نرم درصددند تا نوع نگرش شهروندان یک جامعه را در برابر حکومت و نهادهای سیاسی آن دستکاری و آنان را برای دست یازیدن به کنش های اعتراض آمیز، مانند راهپیمایی و اعتصاب(نافرمانی مدنی) ترغیب تا بر اثر آن، رفتار حکومت یا حتی نوع حکومت را به تدریج دستخوش تغییر نمایند.(3) که در این مورد مشروعیت، مقبولیت و کارآمدی الگوی سیاسی موجود مورد تردید قرار می گیرد. در بعد فرهنگی مخدوش سازی مواردی مانند هنجارها، ارزش ها و هویت در دستور کار قرار گرفته و عاملان جنگ نرم در پی آن هستند تا بر ارزش های بنیادی جامعه(مانند خدامحوری و دشمن ستیزی) و نگرش های پایه(مانند نگرش به بیگانگان و نگرش به نوع حکومت) تاثیر بگذارند و آن را دچار استحاله نمایند.
,بدون تردید ناتوانی دولت در تأمین رفاه اقتصادی مردم، موجب نارضایتی و به تبع آن کاهش مشروعیت و مقبولیت نظام حاکم می شود؛ لذا در حوزه اقتصادی جنگ نرم، دشمن با ترویج الگوهایی مغایر با مبانی ارزشی نظام مستقر مانند مصرف گرایی و تجمل گرایی به دنبال تغییر فرهنگ حاکم بر اقتصاد است.(4) دربعد اجتماعی جنگ نرم؛ کنش های اجتماعی، روابط و تعاملات، آداب و رسوم و رفتارهای جمعی مورد تهاجم قرارگرفته و عاملان جنگ نرم در پی آن هستند تا بر هویت مردم جامعه، انسجام اجتماعی، روحیه ملی، سرمایه اجتماعی، الگوهای رفتاری و دلبستگی ملی تاثیر بگذارند.(5)
,2- جهاد کبیر
, 2- جهاد کبیر,در قرآن کریم علاوه بر جهاد اصغر(مقاتله و جنگ با دشمنان اسلام) و جهاد اکبر(جهاد با نفس) از "جهاد کبیر" نیز نام برده شده است. خداوند در آیه ۵۲ سوره فرقان به صراحت از جهاد کبیر سخن به میان آورده است: ((فلاتطع الکافرین و جاهدهم به جهادا کبیرا))؛ پس تو هرگز از کافران فرمان مبر و در راه حق و عدالت و خشنودی خدای یکتا، به وسیله این کتاب پرشکوه با آنان به جهادی بزرگ بپرداز و روشنگری کن.
,علامه طبرسی در مجمع البیان ذیل این آیه می نویسد: از آیه شریفه این درس بزرگ دریافت می شود که برترین و پرشکوه ترین جهادها و تلاش ها در پیشگاه خدا، جهاد علمی و فکری و فرهنگی است؛ جهاد کسانی است که با روشنگری خویش، بافته ها و ساخته ها و شبهات بداندیشان و گمراه گران را از اذهان و افکار می زدایند و مردم را با روح و جان دین خدا و هدف های بلند آن آشنا می سازند. علامه طباطبایی در ذیل همین آیه می افزاید: این جمله متفرع است بر معنای آیه قبلی و ضمیر «به» به شهادت سیاق آیات، به قرآن بر می گردد و کلمه «مجاهده» و نیز «جهاد» به معنای جد و جهد و به کار بردن نهایت نیرو در دفع دشمن است؛ و چون گفتیم ضمیر به قرآن برمی گردد معنا این می شود که: با قرآن با دشمنان جهاد کن، یعنی قرآن را بر آنان بخوان و معارف و حقایق آن را بر ایشان بیان کن و حجت را بر ایشان تمام نما. بنابراین، جهاد کبیرجهادی است که گفتمان درست فکری و فرهنگی را به جامعه ارایه می دهد و اجازه نمی دهد تا گفتمان باطل مستبدانه با سرکوب افکار و فرهنگ های عقلانی و عقلایی دیگر بر جامعه مسلط شود.(6)
,بنابر موارد بالا جهاد کبیر عبارت است از زمینه سازی برای تحکیم اندیشه های سالم و رفتارهای به هنجار در جامعه و رهایی از گفتمان استبداد و خودکامگی که در صدد سرکوب اندیشه های مخالف است. از آنجا که در جنگ نرم دشمن در اندیشه تسلط فکری بر جامعه اسلامی است و در این زمینه از هیچ تلاشی فروگذار نمی کند، لذا جهاد کبیر ارایه گفتمان درست فکری و فرهنگی به جامعه یا همان گفتمان سازی برمبنای اسلام ناب محمدی و عدم اجازه به گفتمان باطل جهت تسلط بر جامعه می باشد.
,3- چرایی اعلام فرمان جهاد کبیر
, 3- چرایی اعلام فرمان جهاد کبیر,در چنین شرایطی که نظام اسلامی در ابعاد چهارگانه فوق آماج حملات ناجوانمردانه جنگ نرم قرارگرفته است، مقام معظم رهبری با درایت تمام امر به جهاد کبیر می نمایند. معظم له دربازدید اخیر از دانشگاه افسری امام حسین(ع) فرمودند: «امروز جنگ نظامی مطرح نیست؛ امروز برای کشور ما جنگ نظامیِ سنّتی و متعارف احتمال بسیار بسیار ضعیفی است، لکن جهاد باقی است؛ جهاد یک چیز دیگر است. جهاد فقط بهمعنای قتال نیست، فقط به معنای جنگ نظامی نیست؛ جهاد یک معنای بسیار وسیعتری دارد. در بین جهادها جهادی هست که خدای متعال در قرآن آن را جهاد کبیر نام نهاده است.» فرمایشات رهبری در این دیدار درکنار برهم زدن نظم میدان نظامی توسط ایشان که بسیار نادر و خلاف عرف معمول بود، حاکی از اهمیت جهاد کبیر در بین سه نوع جهاد مورد اشاره قرآن کریم و در شرایط فعلی کشور دارد.
,موضوعی که در دیدار با منتخبان مجلس خبرگان نیز مطرح و ایشان از «جهاد کبیر» به عنوان ضرورت و نیاز امروز جامعه یاد کرده و تاکید فرمودند: «جهاد کبیر یعنی جهاد برای عدم تبعیّت، برای عدم دنبالهروی از دشمن» و در تببین شاخص چهارم انقلابی گری که در بیانات مراسم ارتحال حضرت امام(ره) توسط ایشان عنوان شد، نیز به خوبی نمود پیدا کرد. مطرح شدن جهاد کبیر توسط رهبری و تاکید مکرر ایشان در سه سخنرانی اخیر نشان از ضرورت و اهمیت مضاعف موضوع دارد. با نگاهی به تعریف خود معظم له از جهاد کبیر که در عدم تبعیت از دشمن معنی پیدا میکند، می توان بیشتر به اهمیت آن پی برد چرا که دشمن به دلایل مختلف از رویارویی مستقیم نظامی با نظام اسلامی اجتناب و مدتی است نوع تقابل با انقلاب و نظام اسلامی را از "سخت" به "نرم" تغییر داده است.
,4- نتیجه گیری
, 4- نتیجه گیری,با عنایت به چهار بعد جنگ نرم و تعریف جهاد کبیر، می توان با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری مصادیقی را برای جهاد کبیر در هر بعد تعریف کرد. جهاد کبیر در مقابله با مهمترین بعد جنگ نرم، یعنی بعد فرهنگی عبارت است از شناخت دقیق و همه جانبهی تهاجم فرهنگی(7)، تبیین فرهنگ غنی اسلامی و به عبارتی تبیین اسلام ناب در مقابل اسلام آمریکایی(8)، نهادینه سازی فرهنگ قرآنی به همراه تدوین سیاست های تربیتی مبتنی بر قرآن به خصوص توجه به سبک زندگی ایرانی- اسلامی(9)، بصیرت افزایی آحاد جامعه و به ویژه نخبگان(10)، تقویت روحیه خودباوری در جامعه و تقویت امید به آینده همراه با اعتماد به نفس(11) را نام برد.
,مصداق های جهاد کبیر در مقابله با بعد اجتماعی جنگ نرم عبارت از حفظ انسجام ملی(12)، تقویت وحدت و پرهیز از تفرقه(13)، تقویت ساخت درونی نظام اسلامی و به عبارتی تولید و بازنشر سرمایه اجتماعی(14)، ایجاد غرور و دلبستگی ملی(15) و اتحاد مردم با جریان های سیاسی و دوری از اختلاف(16) می باشد و در مقابله با بعد اقتصادی جنگ نرم می توان به مواردی چون توجه به اقتصاد مقاومتی(17)، بهره گیری از گفتمان اقتصادی مبتنی بر اقتصاد اسلامی(18)، توجه به ظرفیت های اقتصادی داخل کشور و طراحی اقتصاد درون زا(19) را نام برد.
,مصداق های جهاد کبیر در مقابله با بعد سیاسی جنگ نرم عبارتند از ایستادگی و عدم سازش در برابر دشمنان انقلاب و نظام اسلامی(20)، مقابله با نفوذ در دو سطح مسئولان ومردم(21) و انقلابی گری(22). مقام معظم رهبری در تببین شاخص های انقلابی گری که آن را لازمه تحقق اهداف انقلاب و موفقیت آن عنوان نمودند، پنج شاخص 1- پایبندی به مبانی و ارزشهای اساسی انقلاب اسلامی. 2- هدفگیری مستمر آرمانها و همت بلند برای رسیدن به آنها. 3- پایبندی به استقلال همهجانبهی کشور. 4- حساسیت در برابر دشمن و تبعیت نکردن از او. 5- تقوای دینی و سیاسی را مطرح نموده و علت اصلی فشارهایی که در طول سالهای متمادی با بهانههای مختلف ازجمله موضوع هستهای و حقوق بشر به ملت وارد شده است را، خصوصیت انقلابیگری ملت ایران و نظام اسلامی عنوان فرمودند.
,نکته پایانی اینکه بررسی و واکاوی ابعاد چهارگانه جنگ نرمی که دشمن تمام استعداد خود را برای پیروزی در آن بکار گرفته و از هیچ تلاشی در این خصوص فرو گذار نمی کند؛ همراه با نصب العین قرار دادن فرمایشات مقام معظم رهبری به عنوان چراغ پرفروغی که زوایای پنهان این جنگ را روشن تر خواهد نمود، وظیفه ای خطیر است که بر دوش همه آحاد جامعه بوده و هرگونه کوتاهی و اهمال در این مسیر قطع به یقین نظام و انقلاب اسلامی را از آرمان های خود دور یا زمینه انحراف و فراموشی آرمان های بلند را فراهم خواهد نمود.
,5- پی نوشتها:
, 5- پی نوشتها:,- بیانات رهبری در دیدار فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی و پدافند هوایی ارتش، 19/11/1394
- حسین عبدی، جنگ نرم، انتشارات دفتر نشر معارف نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، 1388
- ساندرس، فرانسیس؛ جنگ سرد فرهنگی، ترجمه بنیاد فرهنگی پژوهشی غرب شناسی، تهران، انتشارات غرب شناسی، 1382
- گروه مطالعاتی دانشکده امنیت ملی،تهدید نرم و راهبردهای مقابله با آن، انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی، 1388
- الیاسی و همکاران؛ پروژه ی تحقیقاتی بررسی تهدیدات نرم آمریکا علیه جمهوری اسلامی، تهران، معاونت فرهنگی اجتماعی بسیج، 1388
- خلیل منصوری، جهاد کبیر در قرآن کریم، سایت اینترنتی سماموس
- بیانات رهبری در دیدار اعضاى ستاد کنگره شهدای استان چهارمحال و بختیارى، 13/7/1394
- بیانات رهبری در جمع کارگزاران نظام،19/4/1379
- بیانات رهبری در دیدار معلمان و نومعلمان سراسر کشور، 13/2/1395
- بیانات رهبری در جمع دانشجویان استان قم، 4/8/1389
- بیانات رهبری در دیدار کارگزاران نظام، 18/7/1385
- بیانات رهبری در دیدار با مردم تبریز، 28/11/1386
- بیانات رهبری در دیدار هزازان نفز از مردم، 8/10/1386
- بیانات رهبری در دیدار با کارگزاران حج، 20/6/1392
- بیانات رهبری در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت، 8/6/1384
- بیانات رهبری در سالگرد ارتحال امام، 14/3/1395
- بیانات رهبری دردر دیدار عیدانه جمعی از مسئولان کشور، 24/1/1395
- بیانات در دیدار مسئولان اقتصادی و دستاندرکاران اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی، 30/11/1385
- بیانات رهبری در حرم مطهر رضوی، 1/1/1394
- بیانات در دیدار جمعی از کارگران و معلمان، 11/2/1381
- بیانات در دیدار رئیس و اعضای مجلس خبرگان رهبری، 20/12/1394
- بیانات رهبری در سالگرد ارتحال امام، 14/3/1395
,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه