بازیهای محلی (1):
بازیهای امروز، آئین دیروز مردم لرستان
لفظ امروزی بازی، زمانی جزعی از آئین بوده است، در واقع یک آئین،یک اصالت و یک فرهنگ بوده است که در متن زندگی مردم جاری بوده است و فقط صِرف سرگرمی نبوده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا و به نقل از سفیرافلاک، بهزاد پاکدل؛ رئیس کانون آئین سنتی لرستان در رابطه با بازیهای محلی مردم لرستان می گوید: در خصوص یک کار، یک مطلب یا یک رویداد و اتفاق یک سری فعل و انفعالات من باب اعتقادات صورت می گیرد که در متن زندگی گذشتگان جنبه بازی به خود می گرفت، لذا امروزه به آن بازی می گوییم.
, شبکه اطلاع رسانی دانا,مثلا آواز که به موسیقی تلقی می شود، یک زمانی ذکر زبان مردم در اوصاف درونیات خودشان، موقعیت اجتماعی، زندگی و حال و هوایشان بوده است، یا آئینی به نام "شکرونه" که شکر گزاری می کردند یا آئین "گَل دِرو" که هنگام درو همه جمع می شدند و هر روز برای یک نفر درو می کردند و بیشتر این کار را برای سرعت بخشیدن در کار درو انجام می دادند و بعد از اینکه درو تمام می شد آخرین قسمت باقی مانده را "علی کَشو" می نامیدند و در اطراف آن جمع می شدند و با داس هایشان بازی می کردند و شعر می خواندند و ذکر می گفتند و پس از درو قسمت باقی مانده یا علی می گفتند.
,وی افزود: امروز نگاه ها به سمت موسیقی های امروزی رفته است، در حالی که آن زمان ذکر خداوند از زبان هیچ کس قطع نمی شد، بعد ها با توجه به اینکه مردم لرستان مردمانی شوخ طب با طب شاعری بالایی بودند و طب شعرشان بیشتر در ابیات چل سرو خودنمایی می کند؛ تحرک و بشاش بودن زندگی مردم را نشان می دهد.
,آئین های ما جنبه بازی دارند همان طور که مثلا در نمایش می گوئیم آئین های نمایشی، نمایش هم همان بازی است و آئینی که جنبه بازی پیدا می کند نمایش است.
,لرستان از اقوامی هستند که بازیهایشان فوق العاده جنبه نمایشی دارد و اساس این بازیها جنبه های محلی دارند که امروزه فراموش شده اند.
,* قاو یا کِلاورنکی:
,این بازی که نمونه خشن آن فوتبال آمریکایی است، افراد به دو دسته تقسیم می شوند و یک دایره روی زمین ترسیم می کنند؛ یک دسته نیم خیز در داخل دایره و دسته دیگر بیرون از دایره می مانند و دسته داخلی کلاه هایی بر سر می گذارند گاه به جای کلاه یک پارچه را به شکل کلاه درست می کنند و روی سر قرار می دهند؛ دسته بیرونی باید بتوانند کلاه افراد داخل دایره را بربایند و افراد داخل دایره با پا باید به مچ پای افراد بیرونی بزنند و به این شکل از خود دفاع کنند. اگر دسته بیرونی موفق شوند کلاه دسته داخل را ببرند باید به سرعت آن را به سمت جایگاهی که انتخاب کرده اند یا دالگَه برساند تا یک برد محسوب شود و بازی تا هفت برد ادامه دارد و پس از آن جای دو دسته عوض می شود.
,
, * جوزو:
,در این بازی بازهم افراد به دو دسته تقسیم می شوند که یک دسته به شکل زاویه قائم می نشینند پشت به هم دستها را در هم قفل می کنند، یک یا دو نفر هم بالای سر آنها از آنها نگهبانی می کنند نا دسته دیگر نتوانند آنها را بیرون بکشند. وقتی یکی از افراد را بیرون می کشند به حدی از او گاز می گیرند تا پشت دست را بر زمین زند و بگوید جوز یعنی پذیرفتم که بازنده هستم، در این صورت بقیه نمی توانند از او دفاع کنند مگر اینکه به شکلی باز خود را به حلقه برساند و در این صورت جای دو دسته با هم عوض می شود.
,* رسن بازی یا کمربند بازی:
,رسن همان طناب پشمی است که توسط زنان عشایر به هم بافته می شود. در آن هم یک دایره روی زمین ترسیم می شود و یک سر طناب یا رسن را روی خط دایره و مابقی را در داخل دایره قرار می دهند دسته داخلی با پا می توانند از زانو به پایین دسته بیرونی را بزنند تا نتوانند رسن را از دایره خارج کنند و وقتی پای دسته داخلی به دسته بیرونی برخورد کند با رسن آنها را کتک می زنند.
,همه این بازیها نشانی از رزم آوری و آموزشهای نظامی بوده است به طوری که آگوم سوم پادشاه آشوریان گفته است: من تمام دنیا را گرفتم و هرجا که می خواستم به راحتی غلبه می کردم الی زاگرس میانی که منطور لرستان است و می گوید به آنجا که برخورد کردم با مردمانی روبرو شدم که تیر و سلاح ما در آنها اثر نمی کرد و به حدی سریع بوده اند که ما قادر به مبارزه با آنها نبودیم و دلیل آن هم همین آئین ها و فرهنگ مردم لرستان بوده است.
,* تاق پیل:
,افراد به دو دسته تقسیم می شوند و یک دسته تاق می سازند و یک نفر ار آنها نگهبانی می کند و ما بقی روی آنها می پرند تا تاق ها را بشکنند و نگهبان باید مچ پای آنها را با پا می زد تا نگذارد تاق ها شکسته شوند.
,* تبلک:
,چیزی شبیه به قایم موشک بازی با یک سری قوانین دیگر که ریشه قدیمی و عشایری ندارند.
,* اَلَ چوب:
,همان بازی زو. چوب بزرگی را در دست می گیرند به عنوان سلاح و چوب کوچکتری برای پرتاپ به طوری که منتها علیه چوب بلند را می گیرند و چوب کوچک را روی آن قرار می دهند و آن را به هوا پرتاپ می کنند و با چوب بزرگتر به آن ضربه می زنند تا به جلو پرتاپ شود بعد به سرعت به سمت آن می روند و دوباره با ضربه زدن آن را به سمت جلو پرتاپ می کنند هرچه چوب بیشتر به سمت جلو پرتاپ شود شانس برنده شدن هم بیشتر می شود.
,ادامه دارد...
]
ارسال دیدگاه