سنتهای آران و بیدگل در رمضان (قسمت اول)؛
از قاشق زنی تا سحرخوانی/ جلوه های مهربانی در ماه رحمت الهی
در گذشته از شب اول رمضان آیین سحرخوانی در بین مردم رواج داشته است. به طوری که معمولا در هر محله، متناسب با وسعت آن، یک یا چند سحرخوان بر بالای بام خانهی خود یا مناره مساجد محله میرفتند و برای بیدار کردن مردم از خواب و خوردن سحری، سحرخوانی میکردند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از خطب شکن، بیراه نیست اگر آران و بیدگل را به خاطر پیشینه کهن و سابقهی درازی که در گرویدن به اسلام دارد، سرزمین آیینهای اسلامی و مردمی بنامیم. به خاطر همین تاریخ پر بار است که عزاداری و سنتهای سوگواری این شهرستان در کشور بی نظیر و زبانزد است، خصوصا این که از بسیاری جنبهها آیینهای آران و بیدگل از تحریف بازمانده و امروز همان طور که صدها سال پیش در میان مردم رواج داشت، حفظ شده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, خطب شکن,خطب شکن در این سلسله مطالب نگاهی به برخی سنتهای مخصوص آران و بیدگل در ماه رمضان خواهد داشت، سنتهایی که البته برخی از آنها در کشاکش گذر زمان تنها در خاطرههای مردم شهرستان رد پایی از خود بر جای گذاشته است…
,***
,مثل تمام نقاط دیگر کشور، در آران و بیدگل نیز پیش از فرارسیدن رمضان، مردم با خانه تکانی مساجد و تهیه مایحتاج ماه رمضان به پیشواز این ماه مبارک میروند. معمولا این کار از ۲۰ شعبان آغاز میشود و تا چند روز اول رمضان نیز ادامه دارد.
,
, وقتی دختر یا پسری به سن تکلیف می رسید و برای اولین دفعه روزه می گرفت یک ظرف قدیمی یا یک بزغاله را به عنوان یادگار و جایزه ای به اسمش می کردند. امروز این سنت تبدیل به دیگر هدایای نقدی، مادی یا خرید طلا و زیورآلات شده است.
,در ماههای رمضان بزرگان هر محلهی آران و بیدگل معمولا پیش از فرا رسیدن رمضان، کمکهایی را برای خانوادههای بی بضاعت جمع آوری میکنند و در اختیار آنان قرار میدهند تا در ماه مهمانی خدا، سفرهی آنان بی توشه نماند.
,قدیم الایام که در منازل حمام اختصاصی وجود نداشته است، از شب اول رمضان حمام دار هر محله با دمیدن در شاخ بز یا گاو و ایجاد صدایی مخصوص، مردم را از ساعت گشایش حمام در این ماه مطلع میکرد.
,در گذشته از شب اول رمضان آیین سحرخوانی در بین مردم رواج داشته است. به طوری که معمولا در هر محله، متناسب با وسعت آن، یک یا چند سحرخوان بر بالای بام خانهی خود یا مناره مساجد محله میرفتند و برای بیدار کردن مردم از خواب و خوردن سحری، سحرخوانی میکردند.
,
, این سنت پسندیده بعدها با گسترش وسایل ارتباطی تقریبا منسوخ شد، هرچند هنوز هم میتوان در برخی سحرهای رمضان، خصوصا در کوچه پس کوچههای بیدگل، صدای سحرخوانان را از مساجد شنید.
,متناسب با قدمت این آیین، اشعاری بسیار کهن از سحرخوانی مردمان آران و بیدگل باقی مانده است. از جمله:
,گفتی که تو را عذاب خواهم فرمود/ من در عجبم که در کجا خواهد بود
,آن جا که تویی عذاب نبود آن جا/ آن جا که تو نیستی کجا خواهد بود
,
, همچنین:
, همچنین:,برخیز طاعت کن که طاعت به ز هر کار است/ سعادت آن کسی دارد که پیش از صبح بیدار است
,خروسان هر سحر خوانند الا یا ایها الغافل!/ تو در خوابی نمیدانی، کسی داند که بیدار است
,در گذشتههای دورتر استفاده از نقاره، طبل و شیپور نیز برای بیدار کردن مردم کاربرد داشته است. از همه جالب تر آیین قاشق زنی در محلههای آران و بیدگل است که در آن افرادی با کوبیدن چوب به قابلمه، در کوچهها میگشتند و مردم را برای سحر از خواب بیدار میکردند.
,در این آیین گاهی زنان محله نیز با روی پوشیده به در منازل میرفتند و با در دست گرفتن قابلمه و قاشقی، مقدار اندکی آذوقه جمعآوری کرده و آن را مبارک میدانستند.
,
, حتی برخی اهالی محله در صورتی که سحرهای رمضان چراغ خانههای همسایه را خاموش مییافتند، به رسم همسایگی برای بیدار کردن آنان، در خانهشان را میزدند.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه