گفتگوی مرآت با پیشکسوت ورزش باستانی؛
بالاترین مدال برای یک ورزشکار ادب اوست/پهلوانان واقعی شهدا هستند
ورزش باستانی از کهن ترین ورزش های این کشور است که با معنویت و مسائل دینی آمیخته شده است. اما در سالهای اخیر با ورود رشته های رنگارنگ، این رشته کمی به حاشیه رفته است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از مرآت، یکم مرداد ماه بعنوان روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانه ای نامگذاری شده است. به مناسبت این روز گفتگویی با پیشکسوت این رشته در استان سمنان صورت گرفت که در ادامه آن را می خوانید.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, مرآت,در ابتدا خودرا معرفی کنید
,رمضان دهرویه هستم متولد 1327 در سمنان. به شغل بنایی اشتغال داشته و با افتخار، بیش از نیم قرن باستانی کار هستم.
,از چه سالی وارد این ورزش شدید؟
,از سال 1338 و در سن 11 سالگی با این ورزش آشنا شدم و به صورت مداوم تاکنون در این ورزش فعالیت داشته ام. برخی ها وارد این ورزش می شوند و پس از مدتی به هر علتی رها می کنند، پس از ماه ها یا سالها مجدد برمی گردند و ادعای پیشکسوتی دارند در حالی که این ورزش یا هرورزشی نیاز به استمرار دارد.خوشبختانه فدراسیون برای اعطای مدرک، از ورزشکار گواهی حضور مداوم در این ورزش می خواهد و اینگونه بسیاری از ادعاها بی نتیجه می ماند. 35 سال است که مدیر این زورخانه هستم و 25 سال مسئولیت پیشکسوتان ورزش باستانی استان را برعهده دارم و دارای عناوین و رتبه های برتر استان و کشور هستم.
,
, چگونه با ورزش باستانی آشنا شدید؟
,در همان سالها یک روز که برادر بزرگترم به منزل ما آمد گفت بیا "شنو" برویم. ابتدا تصور کردم که منظورش همان آب تنی است اما دیدم پس از دقایقی دستانش را روی چارچوب در گذاشت و بالا و پایین می رفت. پرسیدم این چه حرکتی است؟ گفت: شنا! گفتم اینجا که آب نیست!و سپس مرا هم دعوت به این حرکت کرد. رفته رفته تخته شنا گرفتم و تمرینات را جدی تر پیگیری کردم. بیش از 30 جفت میل عوض کردم چون با بیشتر شدن توان جسمی میل های قبلی سبک به نظر می رسید. بسیاری از اقوام و دوستان را هم به این ورزش دعوت کردم.پ
,خانوادتان با این ورزش مشکلی نداشتند؟
,اصلا. دو پسرم را از کودکی با این ورزش آشنا کردم و هم اکنون هردو که دارای زندگی مستقل هستند از این ورزش جدا نشده اند. حتی یکی از پسرانم رئیس هیئت ورزش باستانی سمنان است. همسرم نیز مشکلی نداشت و گاهی اوقات که دیر به زورخانه می رفتم به من یاداوری می کرد که ورزشت دیر نشود.
,
, از پیشکسوتان این ورزش چه چیزی یاد گرفتید؟
,آن زمان بزرگان این ورزش همواره مرا نصیحت می کردند و درس اخلاق می دادند. از آن موقع بود که این ورزش در تمام زندگی من نقش ترمز را داشت یعنی در آداب معاشرت و مسائل اجتماعی این ورزش نقش مهمی داشت. بطوری که اگر در معرض خلافی قرار می گرفتم باخود میگفتم من یک باستانی کارم. در زمان طاغوت خلافکاریها زیاد بود و هنجارشکنان آزادی داشتند و وقتی زمینه خلاف برایم پیش می آمد بلافاصله خود را در زورخانه می دیدم و همین مانع از ارتکاب کار خلاف می شد. درصورتیکه توان جسمی من زمینه هر خلافی بخصوص دعوا و نزاع را فراهم می کرد اما باخود میگفتم حیف است که یک ورزشکار باستانی که جوانمردی از خصوصیات آن است به خلاف و گناه آلوده شود.
,باوجود وقتی که برای زندگی و ورزش می گذاشتید در شغلتان خللی ایجاد نمی شد؟
,خیر. روزها به بنایی مشغول بودم و این ورزش مزاحمتی برای کارم نداشت. حتی به خاطر دارم که در دوران دفاع مقدس هم زیر آتش دشمن این ورزش را ترک نمی کردیم.
,چطور ممکن است؟ بیشتر توضیح دهید
,در بحبوبه جنگ علی الخصوص عملیات مرصاد هر زمان که فراغتی می یافتم خودرا آماده این ورزش می کردم و دیگران را هم دعوت می کردم. با گونی های شن ابزار مورد نیاز را تامین می کردم و ورزش را آغاز می کردم. گاهی از سلاح کلاش بعنوان میل یا تخته شنا استفاده می کردم. استقبال خوبی هم از طرف دیگر رزمندگان می شد. شاید یک تیپ جمع می شد و حرکات ما را تماشا می کردند. با وجود این سن هم هنوز این ورزش را ترک نکرده و همچنان ادامه می دهم. در واقع باید بگویم معتاد این ورزشم و چه اعتیادی از این بهتر؟! به فرزندانم نیز توصیه می کنم معتاد این ورزش شوند.
,
, توضیحی در رابطه با زمان شکل گیری ورزش باستانی بفرمایید
,شکل گیری این ورزش تاریخ دقیقی ندارد و مربوط به زمان های بسیار کهن است. گفته می شود این ورزش به دوران قبل از اسلام برمی گردد و روزگاری عیاران و جوانمردان به این ورزش مشغول بودند و هرجا که ظلم و ستم بوده این ورزش به مقابله با آن می پرداخت. آن چیزی که مشخصص است این است که پوریای ولی که اسطوره این ورزش است حدود 700 سال پیش بطور رسمی به این ورزش مشغول بوده و شاگردانی را تربیت می کرده است.
,یعنی آداب و فنون خاصی برای مقابله با ظالمان در این ورزش وجود دارد؟
,بله. ابزارهایی که هم اکنون در این ورزش استفاده می شود در زمان کهن گاهی بعنوان ابزار جنگی کاربرد داشت. مثلا کباده همان کمان است و میل همان گرز است و یا سنگ نیز شمایلی از سپر دارد که در جنگ ها برای دفاع استفاده می شد. از آنجایی که این ورزش، توسط جوانمردان و مبارزان علیه ظلم انجام می شد پادشاهان ظالم با این ورزش مخالفت می کردند و بصورت مخفیانه در مکان های کوچک با درب ورودی نسبتا کوچ ورزش می کردند. علت اینکه هم اکنون درب ورودی زورخانه ها بصورت کوچک تر از حد معمول ساخته می شود نیز گفته می شود به این دلیل است.
,اشاره ای کردید به پوریای ولی قهرمان این رشته، شهرت پوریا به چه دلیل است؟
,بکار بردن واژه "قهرمان" را برای پوریای ولی درست نمیدانم بهتر است وی را "پهلوان" خطاب کنیم. پوریا به این دلیل مشهور است که بر نفس اماره خود پیروز شد و طبق داستان معروف مبارزه او با ورزشکار هندی که همه آن را می دانند به درجه ای رسیده بود که پا روی هوای نفسانی خود گذاشت و درحالیکه می توانست پیروز میدان باشد تن به شکست داد. درحالیکه به پیروزی واقعی نیز دست یافت.
,
, از چه زمانی این ورزش وارد سمنان شد؟
,با توجه به قدمت زورخانه هایی که در گذشته وجود داشت و هم اکنون به دلایل مختلف تخریب شده و از بین رفته است می توان گفت این ورزش تقریبا 400 سال پیش به سمنان آمد. آن زمان بطور رسمی ورزش دیگری در سمنان وجود نداشت و تقریبا جزء اولین ورزش هایی است که در سمنان رواج یافت. پس از آن وزنه برداری به ندرت رایج شد و علاقه مندانی را به خود جذب کرد.
,استقبال مردم از این ورزش به چه شکل بود؟
,تا جایی که من می دانم مردم سمنان علاقه فراوانی نسبت به این ورزش نشان دادند و شاید در هر خانواده یک ورزشکار باستانی وجود داشت. اما رفته رفته با بیشتر شدن ارتباطات جوامع و کشورها و ورود سایر ورزش ها به کشور، این ورزش تقریبا به حاشیه رفت و ورزش های جدید که حتی شمردن تعداد آن ها هم مشکل است جای این ورزش بومی را گرفتند. البته هم اکنون اقدامات خوبی برای جذب نوجوانان و جوانان صورت گرفته که امیدواریم این ورزش فراگیرتر شود.
,زورخانه شهدای بستان سمنان از چه سالی آغاز به کار کرد و وجه تسمیه آن چیست؟
,قبل از احداث این زورخانه، در میدان شریعتی سمنان زورخانه ای قدیمی وجود داشت که تقریبا کوچک بود و به دلیل قدیمی بودن قابلیت استفاده نداشت. در سال 1353 زورخانه فعلی ساخته شد و آن زورخانه بطور کامل تخریب شد. این زورخانه به لحاظ معماری از زورخانه های نمونه کشور است. در آن سالها در کل کشوربرای 3 شهر زورخانه ای ویژه و متمایز طراحی کردند که یکی از آن ها سمنان و زورخانه شهدای بستان بود البته در زمان طاغوت به نام زورخانه تربیت بدنی شناخته می شد. علت نامگذاری این زورخانه هم به دلیل این است که شهدای بستان که از استان سمنان اعزام شده بودند و برخی از آن ها هم در همین زورخانه ورزش می کردند، اولین گروهی از شهدا بودند که با تعداد زیاد و به صورت یکجا در سمنان تشییع کردند. در زمان ورود پیکرهایشان به سمنان حال و هوای عجیبی ایجاد شده بود و به همین دلیل این زورخانه هم به شهدای بستان نامگذاری شد و عکس 14 شهید بستان هم در زورخانه نصب شده است. البته باید بگویم که پهلوانان واقعی همین شهدا هستند که نهایت از خودگذشتگی را به نمایش گذاشتند.
,
, تفاوت ورزش باستانی و ورزشهای امروزی که هدفشان پرورش اندام و هیکل است در چیست؟
,ورزش باستانی پرورش روح و جسم است در حالیکه در برخی ورزش ها فقط بعد جسمانی و فیزیکی مد نظر است. در ورودی این زورخانه این شعر از دیرباز نقش بسته است:
,
خانه ورزش ما جای هوسناکان نیست
جای پاکان بود و منزل ناپاکان نیست
,
خانه ورزش ما هست علی رغم فلک
سرزمینی که بود پاک تر از چشم مَلَک
,
زورخانست دلا چند گهی ماوا کن
به خرابات و مناجات رهی پیدا کن
,
ورزش باستانی ورزش اخلاق مدار است. بطوریکه اگر نوجوان یا جوانی وارد زورخانه شد خانوادشان آسوده خاطرند که فرزندشان در محیطی پاک و سالم به تقویت جسم و روح مشغول است در حالیکه شاید در بسیاری از ورزش ها این خاصیت وجود نداشته باشد. شاید برخی تظاهر به پهلوانی کنند اما در عمل اخلاق پهلولنی نداشته باشند که در نتیجه خیری به او نخواهد رسید. در همین زورخانه کسانی را داشتیم که با رعایت کمال ادب سعادتمند شدند و عمرشان پربرکت بود و درمقابل کسانی بودند که فقط برای جلب توجه و کسب عنوان پا به این رشته گذاشتند و عاقبتشان ختم بخیر نشد. اینها فرهنگی است که اگر به آن آشنا نباشند قهرمان و پهلوان معنایی ممتفاوت پیدا می کند.
,
, تفاوت پهلوان و قهرمان در چیست؟
,قهرمان، هدفش تنها این است که به هر قیمتی شده برنده شود، همان چیزی که این روزها در رشته های مختلف ورزشی زیاد دیده می شود اما پهلوان می تواند برنده شود اما در جایی که اخلاق حکم کند خود را بازنده می کند. بعبارتی قهرمان به دنبال زمین زدن است در حالیکه پهلوان زمین خورده را بلند میکند. در واقع هر پهلوانی قهرمان هم هست اما هر قهرمانی پهلوان نیست. همانطور که گفتم اخلاق در پهلوانی حرف اول را می زند که کسب ایم فضیلت و رسیدن به این درجه به آسانی نیست.
,این خصوصیات را برای نسل جدید چگونه تبیین می کنید؟
,هنگامی که نوجوان یا جوانی وارد این ورزش می شود، بزرگترها بر اساس تجربیات و آموزه های خود توصیه هایی به آن ها می کنند. ابتدا خصوصیات و قوانین این ورزش و همچنین تفاوت این رشته با سایر رشته ها برای آن ها گفته می شود تا وقتی پایشان را در گود زورخانه گذاشتند حریم آن را حفظ کنند. در عین حال به جوانان می گوییم و یاد می دهیم که شکست در ورزش باستانی معنا و جایگاهی ندارد. بالاترین مدال برای یک باستانی کار ادب اوست. ادب خرجی ندارد اما با آن می توان همه چیز خرید و موجب اعتبار فرد می شود. کوچکترها می آموزند که درصورت پیروزی در میدان مبارزه باید از رقیب خود تشکر کند و دست او را بگیرد و درصورت شکست هم باید اولین کسی باشد که به رقیب خود تبریک می گوید چرا که دوستی ها قوام می یابد.
,
, همانطور که مشاهده می شود در این ورزش نقش دین، مذهب و نکات دینی پرنگ است. ارتباط این ورزش با اسلام و مذهب شیعه چیست؟
,در کتب قدیمی ملی و اسلامی که مرتبط با این ورزش است مطالبی سنگین در این خصوص نوشته که اهل فن آن را متوجه می شوند. آن چیزی که بنده بر اساس تجربه بیش از 50 ساله خود می توانم بگویم این است که این ورزش چکیده فرهنگ و احکام اسلام و مبنای آن بر اساس دستورات اسلامی است. هیچ قاعده ای در این ورزش با اسلام و دستورات پیامبر و ائمه اطهار مغایرت ندارد. از بدو ورود به زورخانه تا هنگام خروج از آن آمیخته با دین است و از این جهت معنویت بالایی در این ورزش حاکم است.
,از بین ائمه اطهار نام حضرت علی (ع) بیشتر از بقیه به چشم می خورد، علت آن چیست؟
,حضرت علی (ع) از ابتدای ظهور اسلام در جنگ های مسلمانان علیه کفار رشادت های زیادی کرده است. مثلا از مشهورترین این رشادت ها کندن در خیبر است که در وصف نیروی امیرالمومنین (ع) نقل شده است. ازخودگذشتگی و جوانمردی آن حضرت نه تنها در بین شیعیان بلکه در بین پیروان سایر مذاهب و ادیان نیز زبانزد است. از طرف دیگر رهبر معظم انقلاب هم فرمودند ورزشکاران باید به علی (ع) اقتدا کنند از این جهت الگوی ورزشکاران باستانی حضرت علی است که از دیرباز وجود داشته است و به آن نیز افتخار می کنیم.
,در این ورزش آداب و رسوم مختلفی وجود دارد که یکی از آن ها سنت گلریزان است در این باره توضیح دهید
,این سنت از قدیم الایام با این ورزش همراه بوده و همین شکلی که اکنون اجرا می شود در گذشته نیز با کمی تفاوت اجرا می شد. به این صورت که اگر برای یکی از باستانی کاران مشکلی پیش می آمد دوستان او و سایر ورزشکاران دور هم جمع می شدند و هریک به سهم خود کمکی می کردند و مخفیانه به او می رساندند تا عزت و شرافتش زیر سوال نرود. رفته رفته این سنت پسندیده فراگیرتر شد و امروز با شور بیشتری برگزار می شود.
,در انتها اگر صحبتی دارید بفرمایید
,از مردم و پدران ومادران می خواهیم که فرزندانشان را به سمت این ورزش تشویق کنند و این ورزش سنتی و اسلامی را گسترش دهند. مسئولان ورزش هم به این رشته توجه بیشتری داشته باشند و نگذارند در بین سایر رشته ها غریب واقع شود. البته جایگاه استان سمنان نسبت به سایر استان ها جایگاه مناسبی است اما برای کار بیشتری هنوز جا دارد.
,از شما تشکر می کنم.
,
, انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه