"سَگیرا" چادر منحصر به فرد زنان ایل سنگسری
"سَگیرا" یا "سرگیرا" چادری است از جنس پشم و منحصر به زنان ایل سنگسری بوده که به صورت مشبک و چهار گوش شطرنجی شکل و مربع های هشت در هشت و یا ده در ده سانتی متر طراحی شده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از خبرنگار نیزوا، پوشش محلی مردم هر منطقه نمادی از هویت فرهنگی مردم آن دیار است. زنان عشایر ایل سنگسری که خاستگاه آنان شهرستان مهدیشهر می باشد از پوشش خاصی برای چادر استفاده می کنند که "سَگیرا یا سَرگیرا" نام دارد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نیزوا,سَگیرا سنگسری چادر رنگی مشبکی است از جنس پشم که زنان ایل سنگسری بر سر می گرفتند و در کوچه و خیابان تردد می کردند که البته در دهه های گذشته و در حال حاضر به صورت نمادین در مراسم ها ومجالس از سوی کسانی که دلبستگی به گذشته دارند مورد استفاده قرار می گیرد.
,سگیرا امروزه کاربردهای دیگر هم پیدا کرده مانند کُت تک و یا کت و شلوار برای آقایان، روکش مبلمان منزل، روکش صندلی های خودرو، رمیزی و روکرسی منازل، مانتو های زنانه و بچه گانه، کیف و کفشهای سنتی، کمربند زنانه و مردانه، پرده های اتاقها و آشپز خانه، کیف های موبایل و لب تاب و ...
,سَگیرا سنگسری را اگر بخواهیم معنی کنیم (سَر) روی کله یا بالای هر چیزی را گویند و در اینجا یعنی روی سر انسان و (گیرا) به معنی گرفتن هست که (سر گیرا) بر روی سر گرفتن معنی می دهد.
,
, رنگ ریزی در سگیرا
, رنگ ریزی در سگیرا,سگیرا را با پوست انار رنگ می کردند که رنگ قرمز(سور) و یا رنگ صورتی می داد که در زبان سنگسری به آن رنگ (انوری یا پیازی) می گفتند رنگ دیگر سگیرا سیاه که به زبان سنگسری به آن (سو) می گفتند است و از پوست گردو درست می شد.
,سگیرا با دو نوع پشم بافته می شد.
,ماره پَش:که از پشم گوسفندان دو سال به بالا گرفته می شد که هم زخیم تر بود و هم مقاومت بیشتری داشت و انعطاف کمتر با تراکم تار و پود بیشتر در نتیجه روزنه ها به هم نزدیکتر بوده و هوا کمتر در آن جریان داشت و گرمتر بود که (زمستونی سگیرا) یا ( پیرونی سگیرا) یا (ژینونی سگیرا) می گفتند.
,وَره پَش:که از گوسفندان زیر دوسال برداشت می شد که هم نازکتر بود و از انعطاف بیشتری برخودار بود و تارو پود آن نیز کمتر بود ودر نتیجه روزنه های بیشتری داشت و هم سبک تر وهم خنک تر بو د که به آن(توستونه سگیرا) یا (جک جا یلونی سگیرا) یا (دوخترونی سگیرا) می گفتند.
,نقطه دید در سگیرا
, نقطه دید در سگیرا,نقطه دید در سگیرا همانند شیشه های رفلکسی عمل می کند. ساختمانهایی که دارای شیشه های رفلکسی هستند در روز روشن شخصی که در داخل منزل ایستاده از پشت شیشه بیرون را به طور واضح می بیند ولی از دید بیرونی کسی قادر به دیدن داخل منزل نیست سگیرا سنگسری هم همین خاصیت را دارد کسی گه سگیرا بر سر داردبه راحتی قادر به دیدن کوچه و خیابان است ولی عابر قادر به دیدن صورت شخصی که در زیر سگیرا است نیست.
,رو گرفتن در بین زنان ایل سنگسری امری عادی و رایج بود اما اینکه در فرهنگ سنگسری این روگرفتن (پرده) از چه زمانی واز کجا وارد شده اطلاعات دقیقی در دست نیست ولی نباید به سالهای خیلی دور مربوط باشد.
,رو گرفتن در قرن حاضر به سه روش بود
,(قُرصِه پَرده): صورت را کاملا می پوشاندند.
,(ماکاوو پَرده): قسمتی از صورت ترجیحا دو چشم و ابروها نمایان و دماغ زیر چادر بود.
,(یکه چَشو پَرده ) یا (یکه چَشو بَربونده): یک چشم را نمایان ساختن.
,گزارش از یدالله حاجی علیان
,انتهای پیام/رض
]
ارسال دیدگاه