ترکیه قبل و بعد از کودتا؛
از تغییرات سیاست خارجی تا دگرگونی ساختارهای امنیتی و نظامی
در روزهای بعد از کودتا قریب به 18 هزار نفر از افرادی که منتسب به کودتاچیان بودهاند دستگیر شدهاند، میتوان گفت هر کس در فکر خودش هم خیال خیانت داشته دستگیر شده و این آمار انبوهی از معلمان، قضات، نظامیان، روزنامه نگاران و ... را شامل می شود.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از آناج، اخباری که در روزهای کودتا از آنکارا و استانبول مخابره می شد به قدری برای اکثر خبرگزاری های جهان مهم بود که از همان ساعات اولیه به پوشش لحظه ای این اتفاق پرداختند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آناج,بسیاری از کارشناسان در ساعات و روزهای اولیه با احتیاط تحلیل می کردند چرا که معتقد بودند ترکیه در شرایط فعلی آبستن بسیاری از تحولات مثبت و منفی خواهد بود.
,اگر بخواهیم در چند جمله کودتای نافرجام ترکیه را توضیح دهیم باید گفت ظاهرا تلاشی از سوی برخی از نظامیان ترک در رابطه با تغییر حاکمیت و سقوط اردوغان انجام شد که به سرعت توسط نیروهای دولتی و با همراهی طرفداران شان در کف خیابان ها سرکوب گردید و خیلی زود هم اعلام شد پروژه کودتای نظامیان ترکیه شکست خورده است.
,آنچه در این بین مهم به نظر می رسد این است که حقیقتا ترکیه بعد از کودتا چه به لحاظ ساختار نظامی امنیتی در داخل کشور و چه به لحاظ سیاست خارجی با تغییرات مهمی روبرو شده و خواهد شد.
,بعد از شکست این کودتای نافرجام که البته از همان ساعات ابتدایی می شد حدس زد که بیشتر شبیه یک سناریوی پیچیده و خطرناک است، ترکیه بیشتر به سمت تنش زدایی در سیاست خارجی با پیرامون خود و به همچنین اعتمادسازی متقابل و تعامل حرکت خواهد کرد.
,موضوع تنش زدایی با کشورهای پیرامونی از موضوعاتی است که به شدت مورد توجه دستگاه دیپلماسی ترکیه قرار گرفته است به طوری که در همان روزهای ابتدایی به اصطلاح کودتا برخی منابع ترکیه ای اعلام کردند خلبانی که جنگنده روسی را مورد هدف قرار داده بود در درگیری های آنکارا کشته شده است تا به این ترتیب یک گام مهم در رفع کامل تنش با مسکو توسط آنکارا برداشته شود چرا که پیش از آن کرملین اعلام کرده بود از پیش شرط های بازگشت روابط ترکیه و روسیه به حدّ قبل از تنش ها، مجازات خلبانی است که جنگنده روسی را مورد هدف قرار داده است.
,مورد دیگر اینکه وقتی اردوغان به صراحت از موضع بشار اسد در قبال کودتا استقبال می کند و موضع دوپهلوی ریاض را مورد انتقاد قرار می دهد، درصدد آن است که راه را برای تغییرات جدی در سیاست خارجی باز کند.
,دست آورد شبه کودتای نافرجام در ترکیه در موضوع سیاست خارجی آنکارا خیلی زود خود را نشان داده است تا جایی که قطع ارتباط عقبهی ترکیه ای برای تروریست های شمال سوریه ، به شدت آن ها را تحت فشار قرار داده است و احتمالا بخشی از تحولات سریع شمال حلب نیز به همین موضوع برمی گردد.
,برای انکه کودتای ترکیه را در ابعاد داخلی مورد توجه قرار دهیم باید نگاهی به وضعیت داخلی ترکیه در روزهای قبل از کودتا بکنیم.
,در بحث دور اول انتخابات پارلمانی، حزب اردوغان رای لازم را برای تشکیل دولت به دست نیاورد و مناطق وسیعی که از جنوب و جنوب شرق ترکیه در دست کردها بود به آشوب کشیده شد و اردوغان به اشکال مختلف سیاسی و نظامی با کردها درگیر شد. فضای امنیتی که اردوغان بر ترکیه تحمیل کرد باعث شد تا در دور دوم انتخابات حزب مطبوعش رای مناسبی برای تشکیل کابینه بدست آورد اما شکستی که بخاطر سیاست بازی بر کردها تحمیل کرد باعث شد تا فضای شرق و جنوب ترکیه همچنان متشنج بماند.
,در توضیح مولفه های قدرت در ترکیه جریانی به نام جریان موازی تعریف شده است که همان افراد و شرکت ها و موسسات وابسته با فتح الله گولن در این کشور می باشند. به طور خلاصه می توان گفت فتح الله چی ها قدرتی نانوشته و مدوّن و ذی نفوذ در قالب دستگاه های دولتی کشور تشکیل داده بودند. اردوغان از قریب به 18 ماه پیش به این خطر پی برده و به شدت با آن ها مخالفت می کرد. چند مرحله پاکسازی در ارتش و دیگر ارگان ها از همین گولن چی ها انجام شد و کار ادوغان را نیز برای ادامه حیات سیاسی هموار کرده است.
,اشکال مختلف اپوزسیون در ترکیه ، استانبول و دیگر شهرهای ترکیه شکل گرفته بود که باعث می شد ذهن اردوغان تا حدود زیادی درگیر پاسخ به آن ها شود.
,قبل از کودتا در ترکیه به لحاظ امنیتی با توجه به درگیری ها و انفجارات متعدد در شهرها، وضعیت مناسبی حاکم نبود و این موضوع باعث می شد تا بزرگترین و پرمنفعت ترین صنعت ترکیه یعنی توریسم هم تحت الشعاع قرار بگیرد.
,بعد از اعلام توافق با رژیم صهیونیستی حداقل در داخل ترکیه وجههی سیاسی اردوغان خدشه دار شد و بسیاری از سنتی های ترکیه دیگر اعتماد لازم به اردوغان را نداشتند.
,در شرایط موجود که بطور خلاصه از وضعیت داخلی ترکیه گفته شد اگر نگوییم کودتا یک سناریوی از پیش طراحی شده توسط اردوغان بود، حداقل باید بگوییم که به قول اردوغان "کودتا یک موهبت الهی بود."
,در روزهای بعد از کودتا قریب به 18 هزار نفر از افرادی که منتسب به کودتاچیان بوده اند دستگیر شده اند می توان گفت هر کس در فکر خودش هم خیال خیانت داشته دستگیر شده است و این آمار انبوهی از معلمان، قضات، نظامیان، روزنامه نگاران و ... را شامل می شود.
,شاید احزاب مخالف به درستی بازی شطرنج ترکیه را پیش بینی کردند که از ابتدا کودتا را محکوم کردند و این موضوع هم به لحاظ تثبیت بیش از پیش اردوغان و هم به لحاظ کنار گذاشتن برخی مشکلات و اختلاف نظرها به نفع اردوغان بوده است.
,در پاکسازی های قبلی که شامل فرماندهان ارشد ارتش ترکیه شد برخی از ژنرال های پیر ترکیه عزل و افرادی نزدیک به خط فکری اردوغان در سمت های حساس گمارده شدند اما ظاهرا اردوغان معتقد بود پاکسازی ها در ارتش باید بیش از این ها گسترش پیدا کند. در جریانات اخیر اردوغان علاوه بر پاکسازی بسیار گسترده در سازمان ارتش اولا ستاد کل ارتش و فرماندهان ارشد را زیر نظر ریاست جمهوری می برد تا در برابر وزیر دفاع پاسخگو باشند و ثانیا مهمترین رکن امنیتی کشور یعنی سازمان میت را زیر نظر رئیس جمهور اداره خواهد کرد و به این ترتیب بطور کامل اختیار ارتش و سازمان امنیت را سلب می کند؛ همچنین گفته شده است تمام مدارس نظامی در ترکیه برچیده خواهند شد و فقط یک دانشگاه علوم نظامی به کار ادامه خواهد داد تا دولت بتواند بهتر و بیش تر از قبل بر عملکرد آن ها نظارت داشته باشد.
,هرچند جریان موازی با استفاده از ابزار دین بطور کامل در دستگاه های دولتی ترکیه نفوذ کرده بود اما با توجه به شرایط پیش رو، اردوغان کمر همت بر قلع و قمع تمام اهداف و نفرات و تشکیلات وابسته به گولن کرده است و فعلا از موضوع کودتا نیز برای برخورد شدیدتر استفاده می کند.
,هرچند فضای امنیتی شکل گرفته در شهرهای بزرگ ترکیه باب طبع بسیاری از گردشگران نیست و فعلا صنعت گردشگری با مشکلات متعددی در ترکیه مواجه هستند اما دولت ظاهرا فعلا قصد ندارد به این موضوع توجه جدی کند و همچنان دستگیری ها در موضوع کودتا ادامه دارد. احتمالا رشد اقتصادی مناسبی که ترکیه طی سال های گذشته تجربه کرده بود، با کندی مواجه خواهد شد.
,خلاصه اینکه ظاهرا سلطنت یکنواخت در ترکیه باب میل اردوغان نبوده و با انبوه پاکسازی ها و تغییرات در سیستم های امنیتی و نظامی قصد دارد تا جایگاه خودش را در بین مردم بیش از پیش مستحکم نماید.
,انتهای پیام/م
]
ارسال دیدگاه