یادداشت/سید احمد حسینی؛
فضای مجازی و آسیب های آن در خانواده
سرد شدن ارتباطات عاطفی و نارضایتی ها از زندگی خانوادگی است که باعث ناکامی ها و شکست های بزرگی در زندگی جوانان شده است و یکی از عوامل تاثیر گذار در بروز چنین رفتارها و نتایج تاسف بار بهره گیری غیر اصولی و نادرست از فضای مجازی است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از منبری ها، با ظهور تکنولوژی های نوین ارتباطی، تحولات زیادی در سطح جوامع بشری بوجود آمد، فضای مجازی شکل گرفت و ارتباطات این عرصه بشدت بر همه فعالیت ها تاثیر گذاشت و زمینه برای تبادل علوم مختلف، آراء و نظرات بسهولت و در کمترین زمان ممکن، فراهم شد. یکی از عرصه های تاثیر پذیر از این پدیده نوین بشری، نهاد خانواده بوده و تحول بسیاری را در آن به عنوان کوچکترین واحد اجتماعی ایجاد کرده است، تحولاتى که خود منشأ بروز دگرگونى هایى عمیق و اساسى در نوع روابط و ارزش هاى خانوادگى مى باشند. بسیارى از این تحولات و دگرگونى ها از بیرون، بر خانواده تحمیل مى شود.
از زمانى که اینترنت وارد فضاى زندگى انسان شده تا به امروز، على رغم تمام محاسن و مزایاى آن، یکسرى دغدغه ها و نگرانى هایى را بر خانواده ها تحمیل نموده است. مردم بسیاری در سنین مختلف و از گروه های اجتماعی متفاوت در فضای مجازی کنار هم آمده اند و از فاصله های دور و نزدیک، از این طریق با هم ارتباط برقرار می کنند. بعضی از این روش های ارتباطی عبارتند از: پست الکترونیک، پیام های کوتاه، چت روم ها، وب پایگاه ها و بازی ها، شبکه های اجتماعی و غیره که روز بروز با دگرگونی و تاثیر گذاری بیشتر، ظهور و بروز پیدا می کنند.
از طریق این وسایل و روش های ارتباطی، علوم مختلف، فرهنگ ها، دیدگاه ها و غیره مبادله می شود که بعضاً سازنده و بعضی مخرب هستند؛ ترویج خانوادههای بیسامان ولجام گسیخته در مقابل ساختار خانواده مبتنی بر ارزش های دینی و اجتماعی، از مخربترین اثرات استفاده نامناسب از این فناورین نوین است .
بروز آسیب های نوظهور می تواند زمینه ساز نوع جدیدی از آسیب های اجتماعی و روانی باشد. به همین دلیل، برنامه ریزی برای شناسایی، پیشگیری و کاهش آن لازم و ضروری می نماید و از آنجائیکه مشکلات خانواده ها به صورت ناهنجاری های اجتماعی بروز می کند، خانواده و سلامت آن از اهمیت فوق العاده ای برخوردار می باشد و آماده کردن فرزندان برای پذیرش مسئولیت های اجتماعی، یکی از وظایف مهم و اساسی خانواده ها به شمار می رود.
اسلام با مد نظر قرار دادن تاثیرات خانواده در تربیت فرزندان، سلامت اجتماع را در گروی خانواده سالم میداند. خانواده سالم علاوه بر رشد و شکوفایی فرزندان، تربیت سالمی را که همسران از یکدیگر دریافت میدارند را نیز از نظر دور نگه نمیدارد، خانواده سالم چارچوب امنی برای همسر و فرزندان آنهاست.
دین مبین اسلام از همان ابتدای تولد برنامهها و دستورات خاصی را برای رشد و تربیت کودک تنظیم فرموده و اجرای آن را بر عهده خانواده قرار داده است. بطوریکه برای سراسر دوره کودکی و نوجوانی که مهمترین دوران رشد و تربیت کودک است برنامههای خاص و سفارش های تربیتی بسیاری را بیان داشته است.
امام سجاد (ع) میفرمایند:" حق کودک تو بر تو این است که بدانی وجود او از توست و بد و خوب او در این دنیا به تو ارتباط پیدا میکند و باید بدانی که در سرپرستی او مسئولیت داری و مسئول هستی که او را به بهترین وجه تربیت کنی و بر عهده توست که او را به خداوند بزرگ راهنمای کنی".
همچنین امام سجاد (ع) در تاکید بر اهمیت شیوه تربیت درست فرزندان میفرمایند: " با فرزندت آنچنان رفتار کن که اثر نیکوی تربیت تو مایه زیبایی و جمال اجتماعی او شود یا اینکه او را چنان تربیت کن که بتواند در کارهای مختلف زندگی با عزت و آرزومندی زندگی کند و مایه زیبایی و جمال تو بوده باشد".
مقام معظم رهبری خانواده را بسیار مهم توصیف کرده و می فرمایند: "مسئله خانواده، مسئلهى بسیار مهمى است؛ پایهى اصلى در جامعه است، سلول اصلى درجامعه است. نه اینکه اگر این سلول سالم شد، سلامت به دیگرها سرایت میکند؛ یا اگرناسالم شد، عدم سلامت به دیگرها سرایت میکند؛ بلکه به این معناست که اگر سالم شد، یعنى بدن سالم است. بدن که غیر از سلول ها چیز دیگرى نیست. هر جهازى، مجموعهى سلول هاست. اگر ما توانستیم سلول ها را سالم کنیم، پس سلامت آن جهاز را داریم. مسئله اینقدر اهمیت دارد."
صرف نظر از آمار و ارقام بالا و روز افزونی که در مسایلی مانند بالا رفتن سن ازدواج، طلاق، فرار از منزل و سایر مسایل خانوادگی وجود دارد، سرد شدن ارتباطات عاطفی و نارضایتی ها از زندگی خانوادگی است که باعث ناکامی ها و شکست های بزرگی در زندگی جوانان شده است و یکی از عوامل تاثیر گذار در بروز چنین رفتارها و نتایج تاسف بار بهره گیری غیر اصولی و نادرست از فضای مجازی است. بیشترین استفاده کنندگان از اینترنت جوانان هستند، حضور در چت روم ها، بازی های اینترنتی، تعامل الکترونیکی و چک کردن پست الکترونیکی، جستجوهای هدفمند یا گاهی بی هدف و صرفاً برای سرگرمی در اینترنت با صرف وقت زیاد و بصورت مکرر نشانه بروز بیماری اعتیاد به اینترنت است و نتیجه آن: آسیب فکری، آسیب جسمانی، آسیب اجتماعی- فرهنگی و گسست فکری و عاطفی است، که هرکدام از این آسیب ها بنوبه خود تاثیر بسزایی بر بنیان خانواده و به تبع آن اجتماع دارد که به نوعی باید ریشه یابی و درمان شوند.
پیشگیری از آسیب های اجتماعی و توجه والدین به رفتار فرزندان بسیار مهم است و برای جلوگیری از بروز نابسامانی در خانواده ها، والدین باید تا حدودی به فناوری های روز دنیا مسلط باشند و آگاه باشند که تغییر در رفتار فرزندان به معنای ایجاد تغییر در طرز تفکر آنهاست وهنگامی که بنیان فکری و شخصیت آنها به صورت ناصحیح شکل گیرد، راه نفوذ عوامل مخرب به حریم خصوصی افراد و محیط امن خانواده باز می شود ولی چنانچه خانواده ها نسبت به شیوه های جدید ارتباط فرزندان خود آگاهی و شناخت کافی و لازم را داشته باشند، از انجام بسیاری از جرایم و ارتباطات پنهانی آنان جلوگیری به عمل می آید.
والدین در خانواده در صورت برخوردارى از سه ویژگى دانش، مهارت و اخلاق، خـانـه و خـانـواده را بـه بـهترین شکل ممکن اداره مى کنند. بـى تـردید از جمله آسیب هاى جدى در بسیارى از خانواده ها این است که زن و شوهر قدرت مـدیریت ندارند و یا در مدیریت خانه و خانواده عاجزند و بنیان چنین خانواده هایى سست است. لذا این ویژ گی ها و درک درست از شرایط روز و مدیریت صحیح می تواند مانع وارد شدن آسیب های جدی به بنیان خانواده شود.
سرعت تکنولوژی شکاف بین نسل فرزندان و والدینشان راگسترش داده است و آموزش مهارت های لازم به نسل جوان برای مواجهه هوشمندانه با آسیب های فضای مجازی و راه های صحیح استفاده از آن، همراهی والدین با فرزندان و ایجاد فضای صمیمی درخانواده، همنشینی و همراهی بیشتر اولیاء با فرزندان در داخل و بیرون از خانه و ایجاد رابطه اعتماد بین و فرزندان و فرهنگ سازی برای کاهش پیامدهای آن، بسیار ضروری است.
بدیهی است دستگاه های حاکمیتی در قبال بروز این شرایط مسئولیت دارند و می بایست اقدامات اساسی برای رفع و دفع مضرات و آسیب های اینترنت و کلاً فضای مجازی بر خانواده ها و بویژه جوانان، بعمل آورند، مسئولیت این دستگاه ها بارها و بارها توسط مقام معظم رهبری، اندیشمندان وصاحبنظران مورد بحث قرار گرفته و تذکرات لازم داده شده است، ولی مهمترین عامل برای حفاظت از حریم خانواده و جلوگیری از بروز آسیب های اجتماعی، خود خانواده بویژه والدین می باشند، زیرا در صورت عدم وجود حساسیت و توجه جدی توسط والدین، هرگونه اقدامی توسط اشخاص حقیقی و حقوقی بلااثر یا کم اثر خواهد بود.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
نویسنده: سید احمد حسینی
,انتهای پیام/رض
]
ارسال دیدگاه