درس هایی ازکودتای 28 مرداد؛
با عقب نشینی از اصول هم دشمنی آمریکا پایان نمی یابد
پژوهشگر حوزه ی تاریخ معاصر ایران گفت:عدم اتکای مصدق به قشر مذهبی و متدینین و حتی برخورد با بخشی از آنها و در مقابل آن چشم دوختن به بیگانه، پشتوانه دولت او را فروریخت و زمینه برای کودتای ۲۸ مرداد که اراذل و اشرار اجیر شده میاندار آن بودند، هموار شد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از نسل فردا ؛ روز ۲۸ مرداد یادآور کودتای سیاهی است که شیرینی نهضت ملی شدن صنعت نفت را به کام ملت ایران تلخ کرد. در این روز دولت ملی و قانونی دکتر مصدق با دخالت مستقیم آمریکا و انگلیس سقوط نمود و استبداد سلطنتی جایگزین آن شد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نسل فردا,
, , آنچنان که در اسناد سازمان جاسوسی آمریکا منتشر شده است پس از انتخاب چرچیل به نخستوزیری انگلیس در مهرماه ۱۳۳۱ و انتخاب آیزنهاور به ریاست جمهوری آمریکا در آبانماه همان سال، طرح کودتایی با اسم رمز «تی. پی.آژاکس» تهیه شد که در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ با کمک عواملی در داخل ایران از جمله برادران رشیدیان، ذوالفقاریها و دیگر جریانهای وابسته به انگلیس و آمریکا به اجرا درآمد. هرچند در این روز با قبضه شدن قدرت در دست استبداد داخلی و استعمار خارجی، یکی از ننگینترین دورههای استبداد در تاریخ معاصر ایران رقم خود و منجر به ۲۵ سال حاکمیت استبدادی محمدرضا پهلوی با حمایت مستکبرانی از جمله آمریکا گردید؛ لیکن این واقعه تاریخی درسها و عبرتهای فراوانی برای ملت ایران به همراه داشت و میتواند چراغ راه آینده قرار گیرد.
,یکی از مهمترین درسهایی که کودتای ۲۸ مرداد به ما آموخت این است که نباید در درون خود دچار اختلاف و از هم گسیختگی شد. بی شک موفقیت هر نهضت سیاسی منوط به اشتراک نظر، وحدت عقیده و همکاری مؤثر خواص و نخبگان جامعه اعم از سیاسی، نظامی و مذهبی است. دکتر مصدق تا پیش از قیام ۳۰ تیر سال ۱۳۳۱، که با رهبری حکیمانه آیت الله کاشانی و فداکاری های ملت ایران مجدد به نخست وزیری ایران رسید، به توصیه ها و دیدگاه های روحانیت توجه ویژه داشت و همین امر عامل اصلی پیروزی وی در مراحل نخستین نهضت بود؛ لیکن پس از این قیام خونین، وی روش دیگری در پیش گرفت.
, یکی از مهمترین درسهایی که کودتای ۲۸ مرداد به ما آموخت این است که نباید در درون خود دچار اختلاف و از هم گسیختگی شد. بی شک موفقیت هر نهضت سیاسی منوط به اشتراک نظر، وحدت عقیده و همکاری مؤثر خواص و نخبگان جامعه اعم از سیاسی، نظامی و مذهبی است. دکتر مصدق تا پیش از قیام ۳۰ تیر سال ۱۳۳۱، که با رهبری حکیمانه آیت الله کاشانی و فداکاری های ملت ایران مجدد به نخست وزیری ایران رسید، به توصیه ها و دیدگاه های روحانیت توجه ویژه داشت و همین امر عامل اصلی پیروزی وی در مراحل نخستین نهضت بود؛ لیکن پس از این قیام خونین، وی روش دیگری در پیش گرفت.,مصدق با آنکه می توانست عوامل جنایت کشتار مردم در قیام ۳۰ تیر را به کیفر برساند، چنین نکرد و حتی یکی از سران این حادثه را به سِمت معاونت خود برگزید. وی همچنین در صدد افزایش اختیارات خود و محدود کردن اختیارات مجلس شورای ملی برآمد و با طرح شعار جدایی دین از سیاست، به صراحت از مداخله علما در امور سیاسی اظهار نارضایتی کرد و به اختلافات خود با آیتالله کاشانی دامن زد. اختلافات بر سر مسائل مختلف سیاسی و خصوصی توسعه یافت تا اینکه در آخرین ملاقات بین دکتر مصدق و آیت الله کاشانی کلمات تندی بین آنان رد و بدل شد. پس از این ملاقات روابط آن دو قطع شد و مصدق دستور داد به توصیهها و دستورات آیتالله کاشانی ترتیب اثر داده نشود و از طرف دیگر وی را به کلی از جریان امور دور نگاه داشت. او حتی بدون توجه به نقش و رهبری آیتالله کاشانی در قیام ۳۰ تیر، برخی روحانیون و نزدیکان وی را دستگیر نمود.
,در همین راستا و پیرامون بررسی عوامل مختلف در به وقوع پیوستن این کودتا و درس هایی که از این کودتا می توان گرفت ؛ نسل فردا گفتگویی را با علی زارعی پژوهشگر حوزه ی تاریخ معاصر ایران صورت داد ؛
,
, , *نسبت سیاست آمریکا نسبت به ایران چگونه است و آیا این سیاست در این تاریخ کوتاه مدت تغییر کرده است ؟
, *نسبت سیاست آمریکا نسبت به ایران چگونه است و آیا این سیاست در این تاریخ کوتاه مدت تغییر کرده است ؟,سیاست آمریکا مبتنی بر جهان بینی مادی است. اصولاً غرب از جمله آمریکا، انسان را حیوانی می داند که او نیز در حال تنازع بقا است و از این رو باید انسانها برای تکامل خود دست به هر کاری بزنند. در این چارچوب، استفاده از قدرت و دیگر ابزارها برای کسب منافع مادی توجیه پذیر است، حتی کشتار انسانهای بی گناه، براندازی حکومت های مردمی، غارت ثروت دیگر کشورها، جاسوسی و خیانت.
,آنها به دنبال ایجاد یک دهکده ای به کدخدایی خودشان هستند که دیگر کشورها باید از قاعده و قانون (نظم جهانی) آنها پیروی کنند. بنابراین هر ملت و حکومتی که بخواهد در برابر آنها عرض اندام کند و مانع کسب منافع نامشروع آنها شود در جایگاه دشمنی آنها قرار می گیرد. این درحالی است که غرب باید نسخه نرم افزاری خود را بر جهان حاکم کند تا بهره برداری سخت افزاری آنها تضمین شود. ایران یک وجه تمایزی با دیگر کشورهای مخالف سیاستهای آمریکا دارد که علاوه بر مخالفت صریح، مدعی شیوه و روش یا به نوعی نسخه نرم افزاری دیگری برای جهان است. این جهان بینی متفاوت اسلامی ایران که در مقابل جهان بینی غرب و به خصوص آمریکا و صهیونیست قرار دارد، منجر به یک رویارویی شدیدتر می شود که در این نزاع ناگزیر باید یکی از این دو مکتب مغلوب شده و از صحنه خارج شود. بنابراین دشمنی آمریکا حتی با غلبه نرم افزاری بر نظام تعریف شده ایران از بعد معنوی، ادامه خواهد داشت؛ چرا که او نهایتاً به دنبال کسب حداکثر منافع و نابودی مادی دیگر کشورها از جمله ایران است.
,بنابراین بطور کلی آمریکا دشمن بشریت است و بطور خاص دشمنی مضاعفی با ایران دارد که به علت دفاع از یک الگوی جدید جهانی مبتنی بر ارزشهای انسانی-اسلامی است. بنابراین تا زمانیکه یکی از دو طرف مغلوب شود (نابودی ایدئولوژی آمریکا یا نابودی ایدئولوژی و چپاول کامل ثروت ایران)، این دشمنی ادامه خواهد داشت. با توجه به این نکات، حتی افراد و گروه هایی که می پندارند با عقب نشینی ایران از اصول خود چه تاکتیکی و چه استراتژیک دشمنی آمریکا با ایران پایان می یابد، به کلی در اشتباه به سر می برند؛ چه برسد به افرادی که این نتیجه را در پس لبخند به آمریکا جستجو میکنند.
,*ماهیت استکبار در طول تاریخ در کشور همواره مدافعانی داشه است ، چرا این حامیان استکبار نمی خواهند درس بگیرند؟
, *ماهیت استکبار در طول تاریخ در کشور همواره مدافعانی داشه است ، چرا این حامیان استکبار نمی خواهند درس بگیرند؟,درس و عبرتی بسیار مهم دیگری که بایستی از کودتای انگلیسی ـ آمریکایی ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ گرفت، عدم اعتماد به مستکبران و در رأس آنها آمریکای جنایت کار است. یکی دیگر از اشتباهات دکتر مصدق که به کودتای ۲۸ مرداد منتهی شد همین اعتماد و خوشبینی نسبت به آمریکا بود. وی پس از ماجرای ملی شدن صنعت نفت به علت تحریم خرید نفت ایران از سوی انگلیس به جای اتکای به توان داخلی دست نیاز به سوی آمریکا دراز کرد. آمریکا نیز علارغم آنکه در ابتدا خود را طرفدار ملی شدن صنعت نفت ایران نشان میداد، پس از مدتی موضع خود را تغییر داد و بر ضرورت مشارکت و همسویی با انگلیس در برابر ایران تاکید کرد.
,دو حالت برای این نوع افراد خوشبین به استکبار متصور است: یا بی جیره و مواجب اقدام به تطهیر چهره استکبار می کنند که می تواند ناشی از یک خود باختگی باشد و یا با اربابان خود هم پیاله شده اند و به این دلیل که اغلب، علت این اقدامات ناشی از برآورد اشتباه در تحلیل نیست و برخواسته از هوای نفس است، بنابراین تجربه تاریخی چندان برایشان سودمند نیست.
,*چرا روحانیت در کشور ایران از این اعتبار برخوردار است و همواره در طول تاریخ جریان های بریده از دین شکست خورده اند؟
, *چرا روحانیت در کشور ایران از این اعتبار برخوردار است و همواره در طول تاریخ جریان های بریده از دین شکست خورده اند؟,اصولاً ایرانیان از نظر تاریخی سابقه توحیدی بسیار درخشان و به قدمت تاریخ دارند. بنابراین دینداری در سرشت ایرانیان است و نمیتوان به سادگی این مردم را از دین و علمای دینی جدا کرد. به علاوه، قابل ذکر است که عقلانی بودن مکتب دینی ایرانیان سبب شده است که دین گریزی در اجتماع ایرانی نسبت به غرب و شرق کمتر مشاهده شود.
,البته یکی از درسهایی که می توان از کودتای ۲۸ مرداد گرفت این نکته است که اصولاً حرکتهای بریده از دین در جوامع دینی، محکوم به شکست است. بیشک مهمترین ضعف نهضت ملی شدن صنعت نفت و یکی از مهمترین عوامل شکست آن در مراحل پایانی، همین شعار تفکیک دین از سیاست و جدایی هویت ملی از هویت دینی بود. در نهضت ملی شدن صنعت نفت، اختلاف میان دو رهبر دینی و ملی از یک سو و اساساً عدم اعتقاد رهبر ملی به توان دین در اداره امور سیاسی از سوی دیگر باعث شکست نهضت به بدترین وجه ممکن شد. اشتباه اساسی در نهضت از آنجایی صورت گرفت که مصدق گمان کرد که مردم، ملیت منهای اسلام را میخواهند؛ این در حالی بود که مردم هرچند ملیت را پاس میداشتند، اما آن را تنها در سایه اسلام میخواستند. این نکته را حتی در اظهارات نویسندگان و سیاستمداران غربی نیز می توان یافت.
,*چرا امام نسبت به مصدق گفت او هم مسلم نبود؟
, *چرا امام نسبت به مصدق گفت او هم مسلم نبود؟,شاید این جمله برای برخی سنگین باشد؛ اما باید به این نکته توجه کنیم که امام، مصدق را از دریچه اسلام نظاره می کند و خوب می دانیم که اسلام در شئون زندگی و حکومت ملی گرایانی چون مصدق چندان جایگاه مطلوبی ندارد. مصدق می تواند تا حدودی از جنبه ملی و ناسیونالیستی به نیکی یاد شود اما زمانی که اغلب ملی گرایان، دین را از سیاست جدا می دانند بنابراین باید به متدینین اصیلی همچون امام که معتقد به حضور دین در تمام شئونات زندگی است این حق را بدهیم که عملکرد مصدق را اسلامی نداند. البته بحث مسلم نبودن مصدق را می توان به عملکرد وی معطوف ساخت. این درحالی است که از جنبه ملی نیز با توجه به مسلمان بودن اکثریت قریب به اتفاق ایرانیان، کنارزدن نیروهای مسلمان و مکتبی خود نوعی دهن کجی به ملت مسلمان می شود. نتیجه این عملکرد نامطلوب را می توان در عدم حمایت مردم از وی در ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۱ مشاهده کرد که دستاورد سالها تلاش برای ملی کردن صنعت نفت و مقابله با خودکامگی غرب و سلطنت را در جریان کودتای انگلیسی-آمریکایی به باد داد.
,مصدق تا زمانی یک شخصیت مثبت ملی بود که نیروهای ارزشی مسلمان در کنار وی بودند، و می دانیم که یک جنبه قضاوت عملکرد افراد، نتیجه ای است که ناشی از تصمیمات آنها است. بنابراین برآورد کلی عملکرد مصدق از نظر ملی را نمی توان صد در صد مثبت دانست و از نظر اسلامی نیز قابل دفاع نیست.
,*آیا میتوان مصدق را عاملی برای باز کردن پای آمریکا به ایران یاد کرد؟
, *آیا میتوان مصدق را عاملی برای باز کردن پای آمریکا به ایران یاد کرد؟,بله. مصدق با وخیم شدن اوضاع ایران پس از کنار زدن انگلیسی ها از صنعت نفت ایران به شدت نگاهش به آمریکا بود که آن هم با خیانت آمریکایی ها مترادف شد. اصولاً روحیه استکباری و عدم پایبندی کشورهای غربی به اصول انسانی که دنیا را چون جنگل می دانند و انسانها را حیواناتی که در تلاش برای بقا هستند، سبب می شود که شاهد چنین خیانتهایی از سوی آنها باشیم. البته اگر سیاستمدارانی چون مصدق این مفهوم را به خوبی درک می کردند هیچگاه نگاهشان به خارج از کشور نبود. اکنون نیز برخی از سیاستمداران در حال تکرار همین اشتباه هستند که به نظر بنده با توجه به وجود نمونه تاریخی ناموفق برای سیاست های خود به نسبت بی کفایت تر از ملی گرایان دوره مصدق هستند.
,*آیا عموم مردم کودتای ۲۸ مرداد را همراهی کردند یا فقط تعداد افراد اجیر شده بودند؟
, *آیا عموم مردم کودتای ۲۸ مرداد را همراهی کردند یا فقط تعداد افراد اجیر شده بودند؟,عموم مردم از سلطنت پهلوی و سیاستهای آن ناراضی بودند این را می توان در وقایع ملی شدن صنعت نفت و اعتراض به سیاستهای پهلوی که یک حکومت دست نشانده بود مشاهده کرد. بنابراین با توجه به اسناد و اعترافات تاریخی مربوط به کودتای ۲۸ مرداد، عدم اتکای مصدق به قشر مذهبی و متدینین و حتی برخورد با بخشی از آنها و در مقابل آن چشم دوختن به بیگانه، پشتوانه دولت او را فروریخت و زمینه برای کودتای ۲۸ مرداد که اراذل و اشرار اجیر شده میاندار آن بودند، هموار شد.
,*و اما سؤال آخر، آیا شباهت هایی بین قرارهای نفتی اخیر IPC و قراردادهای نفتی دهه ۳۰ می توان یافت؟
, *و اما سؤال آخر، آیا شباهت هایی بین قرارهای نفتی اخیر IPC و قراردادهای نفتی دهه ۳۰ می توان یافت؟,آنچه باعث شد ملت ایران به دنبال ملی کردن صنعت نفت باشد، عدم تسلط ایران بر دارایی های خود بود که این را می توان با سیاست گذاری، تعیین تکلیف و بهره برداری غرب از حوزه های نفتی ایران مترادف دانست. بنابراین اگر هر قراردادی در هر حوزه ای حق ایران را در این مؤلفه ها خدشه دار کند به نوعی بازگشت به همان ذلتی است که با نقشه بیگانه و توسط عاملان وابسته داخلی خودباخته یا اجیرشده آنها در حکومت به بار آمد.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه