یادداشت
نگاهی به تاثیرات حادثه منا بر مناسبات ایران و عربستان
در روزهای گذشته و در سالگرد وقوع حادثه منا این رویداد تلخ به تیتر نخست رسانه های کشور بازگشت و نگارنده سعی دارد در این نوشتار به بررسی تاثیر این فاجعه بر مناسبات ایران و عربستان بپردازد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از گلستان ما، در هفته اخیر فضای مناطق اهل سنت نشین ترکمن صحرا به شدت متاثر از این فضا بود. ترکمن های اهل سنت ما در استان گلستان به ویژه یکی از کاروان های گنبد آسیب زیادی از این حادثه دیدند. در 48 نفر از حجاج ترکمن در حادثه منا جانشان را از دست دادند. درمیان جان باختگان منا شخصیت های برجسته ترکمن نیز حضور داشتند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, گلستان ما،,شاید بتوان از مرجان نازقلیچی به عنوان نخستین بانوی فرماندار ترکمن را به عنوان شاخص ترین شهید این حادثه نام برد. چند تن از سرمایه های علمی و فکری ترکمن ها هم در این حادثه غمبار از میان ما رفتند. پیکر برخی حجاج جان باخته در این مراسم هم هنوز هم به کشور بازگشت داده نشده است. هنوز هم برخی از خانواده ها چشم انتظار عزیزان خود هستند. به امید اینکه شاید اشتباهی صورت گرفته باشد و عزیزشان در قید حیات باشد.
,بدنبال این حادثه برخی از افراد که از دور دستی بر آتش داشتند خاطرنشان کردند که انسان نباید از مرگ عزیزانش در سرزمین مقدس منا ناراحت باشد و این برای انسان یک درجه متعالی است. این بیان کاملا درست است و آرزوی هر مسلمانی است که در جوار مسجد الحرام و در حرم امن الهی دفن گردد.
,اما این آرزو به این مفهوم نیست که مرگ توام با خفگی و بی آبی عزیزان هم برای ما لذت بخش است. قطعا خانواده های حجاج جان باخته وقتی صحنه های فجیع کشته شدن نزدیکان خود را مشاهده می کنند درد ناشی از سختی هایی که آنها کشیده اند، بازمانده ها را متاثر می کند. بنابراین باید از این جهت به خانواده ها حق داد که از این رویداد تلخ ناراحت باشند.
,در کنار این جنبه انسانی یکی از زوایای مهمی که در رابطه با حادثه منا وجود دارد تاثیر این رویداد تلخ بر مناسبات ایران و عربستان به عنوان دو کشور بزرگ و تاثیرگذار دنیای اسلام است.
,در یک سال اخیر و بدنبال حادثه منا، مناسبات لرزان ایران و عربستان به دوره کم نظیری از تقابل دیپلماتیک وارد شده است.
,در این میان بنظر می رسد در مقطع وقوع حادثه منا اگر مقامات عربستان با اندکی درایت و دور اندیشی بجای اظهاراتی که جنبه تحریک احساسات مردم ایران را داشت در مسیر دلجویی حرکت می کردند این مناسبات به شرایط کنونی نمی رسید.
,اینکه علت اصلی وقوع حادثه منا چه بوده هنوز هم در هاله ای از ابهام است. جریان عبور کاروان ولیعهد عربستان از مسیری که آن اتفاق ناگوار در آن رخ داد،تعلل ماموران سعودی در کمک رسانی سریع به مصدومان حادثه ،تغییر مسئولان سازمان حج و جایگزینی آنها با یکسری از نیروهای بی تجربه در مدیریت حج در آستانه موسم حج تمتع ،عدم استفاده از ظرفیت نیروهای امدادی سایر کشورهای حاضر در منطقه منا و برخی از مسائل دیگر باعث شده است که این حادثه به عنوان یکی از مرموزترین رویدادهای چند سال اخیر مطرح گردد.
,در خوشبینانه ترین حالت حتی اگر اعتقاد داشته باشیم که عربستان قصوری در وقوع این حادثه نداشته اند ،باید مقامات این کشور با توجه به اینکه خود را خادم حرمین شریفین می دانند برای دلجویی از کشورهایی که حجاج شان را از دست داده اند، به جای فرافکنی و استفاده از ادبیات تکبر آمیز به دلجویی می پرداختند. اما لحن و شیوه تعامل مقامات سیاسی و مذهبی عربستان با این بحران به گونه ای بود که نمک به دل خیلی از داغداران پاشید.
,اصل مهمی که در این گونه موارد به عنوان یک اصل مهم مورد توجه است این است که رهبران و مدیران سیاسی کشورها نباید هیچ وقت اسیر احساسات زائد شده اصل مدیریت بحران را به فراموشی بسپارند.
,در قضیه منا اولین مساله ای که مقامات سعودی باید مد نظر می داشتند دلهای داغدار خانواده هایی بود که منتظر یک عمل دلجویانه کشور میزبان بودند. اگر در همان ساعات اولیه بروز این حادثه رئیس سازمان حج و زیارت عربستان ، وزیر خارجه یا مقامات بالاتر با حضوردر بعثه کشورهای مصیبت دیده از جمله بعثه ایران با مسئولان ما دیدار کرده و مراتب همدردی خود را با دولت و ملت ما اعلام می کردند، این رویداد تلخ نه تنها سرآغاز دوره اوج گیری بحران مناسبات دو جانبه نمی شد بلکه باعث ذوب شدن یخ هایی می شد که به علت اختلاف نظر ایران و عربستان در جریانات سوریه ،بحرین و یمن ایجاد شده بود.
,متاسفانه مقامات عربستانی در قضیه منا ، به علت عدم درک صحیح از شرایط نه تنها به مسیر دلجویی وارد نشدند بلکه با استفاده از بیان و لحنی نامناسب مناسبات دوجانبه را در مسیر منازعه تمام عیار دیپلماتیک سوق دادند. این منازعه تمام عیار دیپلماتیک در شرایط کنونی به جایی رسیده است که برخی از تحلیل گران اعتقاد دارند دو کشور حتی در آستانه جنگ تمام عیار نظامی قرار گرفته اند !
,صاحب نظران مسائل منطقه بر این باور هستند که ریشه های رفتارهای نامناسب عربستان در قضیه منا به مشکلاتی که در سطح مسائل منطقه بین ایران و این کشور در قضایای سوریه ،یمن و بحرین ایجاد شده بود برمی گردد. در این چارچوب شاید اگر این مسائل ، سایه اختلاف را بر مناسبات دوجانبه ایجاد نکرده بود حرکت شتابان روابط سیاسی دو کشور به مسیر خطرناک امروز سوق پیدا نمی کرد. امروز هم چنانچه شاهد تداوم این سرکشی ها و بی تدبیری ها باشیم چه بسا که دنیای اسلام به مصیبتی بزرگتر از مصیبت عراق یا سوریه گرفتار آید.
,عبدالقیوم شکاری؛ استاد اهل سنت دانشگاه در رشته علوم سیاسی
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه