یادداشت/
«مدیریت جهادی» در یک نگاه
مقام معظم رهبری با تیزبینی واشرافیت کامل بر اوضاع کشور سال93را «سال اقتصاد و فرهنگ باعزم ملی و مدیریت جهادی» نام گذاری فرمودند. پر واضح است نتیجه تلاش مردم و مسئولان در این راستا اقتدار و سر بلندی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران را به دنبال خواهد داشت.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از یزدرسا، مقام معظم رهبری با تیزبینی واشرافیت کامل بر اوضاع کشور سال93را«سال اقتصاد وفرهنگ باعزم ملی ومدیریت جهادی»نام گذاری فرمودند.پر واضح است نتیجه تلاش مردم ومسئولان در این راستا اقتدار وسر بلندی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران را به دنبال خواهد داشت،ازطرفی اگر ملتی خود را ببازد واز خودضعف نشان دهد دشمن بر او مسلط میشود.مقام معظم رهبری در اولین روز سال 93 در جوار حرم رضوی فرمودند...«من عرض میکنم به ملت عزیزمان که اگر ملتی قوی نباشد وضعیف باشد،زور خواهد شنفت، به او. زور می گویند،اگر ملتی قوی نباشد،باج گیران عالم از او باج می گیرند،ازاو باج مشی خواهند،اگر بتوانند به او اهانت می کنند،اگر بتوانند زیرپا اورا لگد میکنند.»سپس حضرت آقا سه عنصر موثر در قدرت یک ملت را اقتصاد،فرهنگ وعلم ودانش معرفی فرمودند که این سه می بایست بامدیریت جهادی وعزم ملی همراه شده تااقتدارملی،رفاه وسرافرازی نظام اسلامی محقق گردد انشا الله.بدیهی است نیروی انسانی یکی از بزرگترین ظرفیت های کشور ماست که میتوان با آموزش،سازماندهی و دمیدن روح مدیریت جهادی در کالبد جامعه به نتایج شگفت انگیزی دست یافت. در این راستا به هشت نکته مهم پیرامون مدیریت جهادی اشاره می گردد:
, شبکه اطلاع رسانی دانا, یزدرسا,
1-جهاد واخلاص:خداوند متعال در آیه69 سوره ی عنکبوت میفرماید«الذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا» کسانی که در راه خدا جهاد میکنند حتما راه را به آنها نشان خواهیم داد وآنها را هدایت میکنیم.
کسانى که در راه آن ذوالجلال *** بکردند کوشش به جان و به مال
هدایت بگردند بر راه راست *** که یار نکوکار مردم، خداست.
شاید بتوان گفت سرچشمه ی همه ی مشکلات ومصائب جوامع اسلامی در همین دو نکته نهفته باشد یعنی عدم تلاش در راه خدا ونبود اخلاص در کار ها،نبی مکرم اسلام مفرمایندخداوند عزوجل فرموده:«هرگاه دل بنده ام را بنگرم ودریابم از روی اخلاص وبرای خشنودی من طاعتم را به جا می آورد،راست گردانی وتدبیر اورا خود بر عهده میگیرم.»(بحارالانوار ج 85 ص13)
صد البته برای رسیدن به اخلاص وخود سازی معبر های سخت وگردنه های صعب العبور وجود دارد که شجاعتی افزون واراده وهمتی بالا و بصیرتی فراوان می طلبد.
به قول سعدی شیرین سخن:
((تا تو فرمان نبری خلق بفرمان نروند *** هرگزش نیک نبا شد بد،نیکی فرمای
ملک و دولت راتدبیربقاء دانی چیست؟ *** کو به فرمان تو باشد تو به فرمان خدای))
بنابراین کار وتلاش وجهاد در راه خدا از روی اخلاص موجب ریزش رحمت های الهی وپیشرفت در امور خواهد شد.
2-تصمیم گیری صحیح با توکل بر خدا:
در اداره هر جمعیتی و مدیریت هر حوزه ای،مدیر مربوطه پیوسته در برابر این مسائل قرار دارد که چگونه تصمیم بگیرد؟ براساس کدام اصول و مبانی تصمیم بگیرد؟ این مسائل بویژه در مدیریت های انسانی گسترده اهمیتی خاص پیدا میکند در واقع سرنوشت کار ها به تصمیم گیری ها گره میخورد و چنا نچه تصمیم گیری بر اصول و مبانی درستی استوار نباشد نظام امور یا از هم میپاشد ویا اسیرخود محوری میگردد.بنا براین در مدیریت جهادی توجه به اصل مشورت،تصمیم گیری به موقع وصحیح از نکات بسیار بر جسته می باشد. در سیره پیامبر اکرم(ص) از این نمونه ها بسیار است مثلا در نصب حجر الااسودکه میرفت تا جنگ وخونریزی برپا شودپیامبر اکرم با تصمیم صحیح و به موقع مانع از آن شدند.
حضرت علی(ع) نیز میفرمایند:«تامل کن تا دور اندیش باشی و چون جوانب کار روشن شد قاطعانه عمل کن و اصل تصمیم گیری دور اندیشی ومیوه آن پیروزی است.»
بدیهی است در مدیریت جهادی پس از مشورت، تصمیم گیری صحیح وبه موقع وقاطعانه اصل مهم توکل برخداوند قادر متعال ضامن موفقیت در امور میباشد.
3-مدیریت بر قلوب:
در امر مدیریت واداره جامعه این اصل از اصول اولیه میباشد و به طور طبیعی اساس مدیریت بر قلوب«که بهترین نوع مدیریت است»براصلاح رابطه ی انسان با خداوند متعال استوار است آدمی هر قدر در مراتب بندگی بالا تر رود،در صفات ربوبی واقتدار الهی نیز بالا تر میرود و هر قدر بیشتر در بندگی بکوشد،به عزت بیشتری در بین مخلوقات نائل میشود پس قوت اداره ی امور به میزان قرب به حق است. از حضرت علی(ع) نقل شده است که فرمودند:«هرکس فرمان پروردگار خود را اطاعت کند مالک امور میشود.» نتیجه این که مدیریت از طریق مکر وحیله،زر وزور و پارتی در حیطه ی مدیریت جهادی جایگاهی نداشته ومطرود است لذا باید مدیریت بر قلوب داشت وبس.
4-مدیریت همراه با امانت:
آنچه سبب گردش درست امور وسلامت وصلابت کار ها میشود آن است که مناصب ومسئولیت ها امانت الهی تلقی گردد و به شایستگان سپرده شود؛این از مهمترین مسائل در امر مدیریت است چنانچه خداوند متعال در آیه 58 سوره ی نساء میفرماید:«ان الله یامرکم ان تودوا لامانات الی اهلها» خداوند به شما فرمان میدهد که امانت ها را به خوبی به اهلش بسپارید. در سیره ی پیامبر اسلام(ص) هم اصل اهلیت وشایستگی مرسوم بوده است؛ انتخاب اسامه بن زید جوان به فرماندهی سپاه یاعمرو بن حزن 17 ساله به فرمانداری نجران ویا غتاب بن اسید به عنوان فرماندار مکه همچنین سپردن مسئولیت به افرادی چون سلمان فارسی،بلال حبشی و... همه و همه حکایت ازدقت وتیز بینی رسول خدا واز طرفی شایستگی افراد انتخاب شده میباشد ولذا در مدیریت جهادی میبایست مدیرانی انتخاب شوند که ویژگی های لازم از جمله امانت داری برای مسئولیت را داشته باشند به قول سعدی شیرازی:
ندهد هوشمند روشن رای *** به فرومایه کار های خطیر
بوریا باف گر چه بافنده ست *** نبرندش به کار گاه حریر
5-انضباط وجدیّت:
لازمه ی انجام درست کار ها،انضباط وجدیت در امور است،هیچ سازمان وجامعه ای بدون آن به مقصد خود نمیرسد؛مراد از انضباط وجدیت،سامان پذیری، آراستگی،نظم وترتیب وسعی وکوشش در کارها،پرهیز از هرگونه سستی وبی سامانی در امور است،یک سازمان وجامعه ی منضبط وجدی از هماهنگی کامل برخوردار است
رسول خدا(ص) پس از محکم واستوار کردن قبر یکی ازیاران فرمودند:«خداوند بنده ای را دوست دارد که چون کاری را انجام میدهد آنرا محکم و استوار کند.»
بنا بر این مدیران وکارکنان در مدیریت جهادی در عین داشتن نظم ومحکم کاری تلاش های خالصانه وبی وقفه ی خود را در طول شبانه روز ادامه میدهندتا به هدف مقدس خود برسند.
6-انتقاد پذیری:
از نشانه های یک مجموعه ی انسانی سالم ومدیریت صحیح،وجود روحیه ی نصیحت وانتقاد است چنانچه در یک مجموعه رابطه مدیران با مردم وبالعکس رابطه ای مبتنی بر نصیحت وخیر خواهی وبیان معایب ومحاسن امور در جهت اصلاح باشد آن مجموعه رشید وروبه کمال است و فقدان چنین رابطه ای موجب تباهی و سقوط است. اداره ی قلب ها جز به وسیله ی رابطه ی دوسویه بر اساس نصیحت وخیر خواهی میسر نیست؛پس در مدیریت جهادی مدیر نقد های دلسوزانه را با جان ودل می پذیرد و در صدد حل معایب و مشکلات است.
7-جلوگیری از سوء استفاده(احتمالی)اطرافیان و وابستگان:
از لوازم مدیریت جهادی،بستن راه های سوء استفاده از هر طرف بویژه از جانب اطرافیان و وابستگان است.اگر زمامداران ومدیران در جهت منافع شخصی گام بردارند،آنگه دیگر هیچ چیز جلودار سوء استفاده آنان نخواهد بود و این امر بر باد دهنده ی نظام هاست چنانکه در تاریخ بشریت،اسلام وانقلاب اسلامی نمونه های زیادی از آن را سراغ داریم به عنوان نمونه در زمان رسول خدا(ص)وقتی آیه زکات نازل شد گروهی از بنی هاشم پیش حضرت آمدند و خواستار آن شدند که به عنوان جمع آوری کنندگان زکات سهمی ببرند،پیامبر اکرم(ص) فرمودند که صدقه بر من و بنی هاشم حرام است.
نگاهی به زندگانی زاهدانه حضرت امام(ره) ومقام معظم رهبری نیز موید همین نکته است که اجازه ندادند خدای ناکرده اطرافیان و وابستگان کوچکترین سوء استفاده نمایند؛اما در زیر مجموعه ها متاسفانه گاهی شاهد آقا زاده ها ونو کیسه ها هستیم که به اسلام وانقلاب ضربات جبران ناپذیری وارد نموده اند واین یکی از آفت های مدیریت جهادی است.
8-روشنگری وتوضیح عملکرد:
در مدیریت جهادی میبایست مجموع افراد دست اندر کار«بارعایت اصول حفاظتی-امنیتی»نسبت به مسائل،هدف ها،برنامه ها وروش ها توجیح شوند آنها بایدبدانند چه کنند تا باعث برکت ورحمت در اداره ی امور گردد.در جریان غزوه ی حنین غنائم بسیاری نصیب مسلمین شد؛پیامبر اسلام(ص)براساس حکمت غنائم را تقسیم کردند وبه مردانی از قریش سهمی دادند،عده ای را برای تالیف قلوب غنیمت دادند ولی به انصار چیزی نرسید،آنها دچار بد گمانی شدند و شنیده شد که گفتند رسول خدا قوم خود را برتری داده،دامنه ی گفت وگو وشکوه بالا گرفت،سعد بن عباده نزد رسول خدا آمد وجریان را نقل کرد،حضرت دستور دادند انصار را جمع کردند آنگاه فرمودند:«ای گروه انصار آیا از اینکه با سبزینه ای از دنیا قومی را دلگرم کردم تا به اسلام رو کنند و شمارا به اسلامتان وا گذاشتم دلگیر شدید.؟ای گروه انصار آیا راضی وخشنود نیستید که این مردم با گوسفند وشتر بروند وشما با رسول خدا به منازل خود باز گردید.؟»انصار چنان تحت تاثیر قرار گرفته که همگی گریستند و از آنچه در دل هایشان گذشته بود خجل وشرمند بودند وبه خانه هایشان بازگشتند.بنابراین در مدیریت جهادی نیز میبایست عملکرد ها واحیانا مسائل ومشکلات به صورت شفاف برای زیر مجموعه تبیین تاکوچک ترین مانعی در راه رسیدن به هدف پیش نیاید.خلاصه این که کار برای رضای خدا واز روی اخلاص،تصمیم گیری صحیح با توکل بر خدا،مدیریت بر قلب ها،انضباط وجدیت،امانت داری،انتقاد پذیر بودن و مواظبت از اطرافیان بخش هایی از مدیریت جهادی است که این نوع مدیریت توانست انقلاب اسلامی را به پیروزی برساند،8سال دفاع مقدس تمام قد پنجه در پنجه ی استکبار جهانی انداخته وپیروز شود، حزب الله لبنان را در مقابل رژیم صهیونیستی و حامیانش در جنگ 33روزه پیروز و بشار اسد را از خطر سقوط نجات دهد ؛وهمین مدیریت می بایست انشا الله باعنایات الهی وهدایت های مقام معظم رهبری و حضور مردم دومسئله اساسی کشور یعنی فرهنگ واقتصادرا به جایگاه مطلوب خود برساند انشاالله.
انتهای پیام/
1-جهاد واخلاص:خداوند متعال در آیه69 سوره ی عنکبوت میفرماید«الذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا» کسانی که در راه خدا جهاد میکنند حتما راه را به آنها نشان خواهیم داد وآنها را هدایت میکنیم.
کسانى که در راه آن ذوالجلال *** بکردند کوشش به جان و به مال
هدایت بگردند بر راه راست *** که یار نکوکار مردم، خداست.
شاید بتوان گفت سرچشمه ی همه ی مشکلات ومصائب جوامع اسلامی در همین دو نکته نهفته باشد یعنی عدم تلاش در راه خدا ونبود اخلاص در کار ها،نبی مکرم اسلام مفرمایندخداوند عزوجل فرموده:«هرگاه دل بنده ام را بنگرم ودریابم از روی اخلاص وبرای خشنودی من طاعتم را به جا می آورد،راست گردانی وتدبیر اورا خود بر عهده میگیرم.»(بحارالانوار ج 85 ص13)
صد البته برای رسیدن به اخلاص وخود سازی معبر های سخت وگردنه های صعب العبور وجود دارد که شجاعتی افزون واراده وهمتی بالا و بصیرتی فراوان می طلبد.
به قول سعدی شیرین سخن:
((تا تو فرمان نبری خلق بفرمان نروند *** هرگزش نیک نبا شد بد،نیکی فرمای
ملک و دولت راتدبیربقاء دانی چیست؟ *** کو به فرمان تو باشد تو به فرمان خدای))
بنابراین کار وتلاش وجهاد در راه خدا از روی اخلاص موجب ریزش رحمت های الهی وپیشرفت در امور خواهد شد.
2-تصمیم گیری صحیح با توکل بر خدا:
در اداره هر جمعیتی و مدیریت هر حوزه ای،مدیر مربوطه پیوسته در برابر این مسائل قرار دارد که چگونه تصمیم بگیرد؟ براساس کدام اصول و مبانی تصمیم بگیرد؟ این مسائل بویژه در مدیریت های انسانی گسترده اهمیتی خاص پیدا میکند در واقع سرنوشت کار ها به تصمیم گیری ها گره میخورد و چنا نچه تصمیم گیری بر اصول و مبانی درستی استوار نباشد نظام امور یا از هم میپاشد ویا اسیرخود محوری میگردد.بنا براین در مدیریت جهادی توجه به اصل مشورت،تصمیم گیری به موقع وصحیح از نکات بسیار بر جسته می باشد. در سیره پیامبر اکرم(ص) از این نمونه ها بسیار است مثلا در نصب حجر الااسودکه میرفت تا جنگ وخونریزی برپا شودپیامبر اکرم با تصمیم صحیح و به موقع مانع از آن شدند.
حضرت علی(ع) نیز میفرمایند:«تامل کن تا دور اندیش باشی و چون جوانب کار روشن شد قاطعانه عمل کن و اصل تصمیم گیری دور اندیشی ومیوه آن پیروزی است.»
بدیهی است در مدیریت جهادی پس از مشورت، تصمیم گیری صحیح وبه موقع وقاطعانه اصل مهم توکل برخداوند قادر متعال ضامن موفقیت در امور میباشد.
3-مدیریت بر قلوب:
در امر مدیریت واداره جامعه این اصل از اصول اولیه میباشد و به طور طبیعی اساس مدیریت بر قلوب«که بهترین نوع مدیریت است»براصلاح رابطه ی انسان با خداوند متعال استوار است آدمی هر قدر در مراتب بندگی بالا تر رود،در صفات ربوبی واقتدار الهی نیز بالا تر میرود و هر قدر بیشتر در بندگی بکوشد،به عزت بیشتری در بین مخلوقات نائل میشود پس قوت اداره ی امور به میزان قرب به حق است. از حضرت علی(ع) نقل شده است که فرمودند:«هرکس فرمان پروردگار خود را اطاعت کند مالک امور میشود.» نتیجه این که مدیریت از طریق مکر وحیله،زر وزور و پارتی در حیطه ی مدیریت جهادی جایگاهی نداشته ومطرود است لذا باید مدیریت بر قلوب داشت وبس.
4-مدیریت همراه با امانت:
آنچه سبب گردش درست امور وسلامت وصلابت کار ها میشود آن است که مناصب ومسئولیت ها امانت الهی تلقی گردد و به شایستگان سپرده شود؛این از مهمترین مسائل در امر مدیریت است چنانچه خداوند متعال در آیه 58 سوره ی نساء میفرماید:«ان الله یامرکم ان تودوا لامانات الی اهلها» خداوند به شما فرمان میدهد که امانت ها را به خوبی به اهلش بسپارید. در سیره ی پیامبر اسلام(ص) هم اصل اهلیت وشایستگی مرسوم بوده است؛ انتخاب اسامه بن زید جوان به فرماندهی سپاه یاعمرو بن حزن 17 ساله به فرمانداری نجران ویا غتاب بن اسید به عنوان فرماندار مکه همچنین سپردن مسئولیت به افرادی چون سلمان فارسی،بلال حبشی و... همه و همه حکایت ازدقت وتیز بینی رسول خدا واز طرفی شایستگی افراد انتخاب شده میباشد ولذا در مدیریت جهادی میبایست مدیرانی انتخاب شوند که ویژگی های لازم از جمله امانت داری برای مسئولیت را داشته باشند به قول سعدی شیرازی:
ندهد هوشمند روشن رای *** به فرومایه کار های خطیر
بوریا باف گر چه بافنده ست *** نبرندش به کار گاه حریر
5-انضباط وجدیّت:
لازمه ی انجام درست کار ها،انضباط وجدیت در امور است،هیچ سازمان وجامعه ای بدون آن به مقصد خود نمیرسد؛مراد از انضباط وجدیت،سامان پذیری، آراستگی،نظم وترتیب وسعی وکوشش در کارها،پرهیز از هرگونه سستی وبی سامانی در امور است،یک سازمان وجامعه ی منضبط وجدی از هماهنگی کامل برخوردار است
رسول خدا(ص) پس از محکم واستوار کردن قبر یکی ازیاران فرمودند:«خداوند بنده ای را دوست دارد که چون کاری را انجام میدهد آنرا محکم و استوار کند.»
بنا بر این مدیران وکارکنان در مدیریت جهادی در عین داشتن نظم ومحکم کاری تلاش های خالصانه وبی وقفه ی خود را در طول شبانه روز ادامه میدهندتا به هدف مقدس خود برسند.
6-انتقاد پذیری:
از نشانه های یک مجموعه ی انسانی سالم ومدیریت صحیح،وجود روحیه ی نصیحت وانتقاد است چنانچه در یک مجموعه رابطه مدیران با مردم وبالعکس رابطه ای مبتنی بر نصیحت وخیر خواهی وبیان معایب ومحاسن امور در جهت اصلاح باشد آن مجموعه رشید وروبه کمال است و فقدان چنین رابطه ای موجب تباهی و سقوط است. اداره ی قلب ها جز به وسیله ی رابطه ی دوسویه بر اساس نصیحت وخیر خواهی میسر نیست؛پس در مدیریت جهادی مدیر نقد های دلسوزانه را با جان ودل می پذیرد و در صدد حل معایب و مشکلات است.
7-جلوگیری از سوء استفاده(احتمالی)اطرافیان و وابستگان:
از لوازم مدیریت جهادی،بستن راه های سوء استفاده از هر طرف بویژه از جانب اطرافیان و وابستگان است.اگر زمامداران ومدیران در جهت منافع شخصی گام بردارند،آنگه دیگر هیچ چیز جلودار سوء استفاده آنان نخواهد بود و این امر بر باد دهنده ی نظام هاست چنانکه در تاریخ بشریت،اسلام وانقلاب اسلامی نمونه های زیادی از آن را سراغ داریم به عنوان نمونه در زمان رسول خدا(ص)وقتی آیه زکات نازل شد گروهی از بنی هاشم پیش حضرت آمدند و خواستار آن شدند که به عنوان جمع آوری کنندگان زکات سهمی ببرند،پیامبر اکرم(ص) فرمودند که صدقه بر من و بنی هاشم حرام است.
نگاهی به زندگانی زاهدانه حضرت امام(ره) ومقام معظم رهبری نیز موید همین نکته است که اجازه ندادند خدای ناکرده اطرافیان و وابستگان کوچکترین سوء استفاده نمایند؛اما در زیر مجموعه ها متاسفانه گاهی شاهد آقا زاده ها ونو کیسه ها هستیم که به اسلام وانقلاب ضربات جبران ناپذیری وارد نموده اند واین یکی از آفت های مدیریت جهادی است.
8-روشنگری وتوضیح عملکرد:
در مدیریت جهادی میبایست مجموع افراد دست اندر کار«بارعایت اصول حفاظتی-امنیتی»نسبت به مسائل،هدف ها،برنامه ها وروش ها توجیح شوند آنها بایدبدانند چه کنند تا باعث برکت ورحمت در اداره ی امور گردد.در جریان غزوه ی حنین غنائم بسیاری نصیب مسلمین شد؛پیامبر اسلام(ص)براساس حکمت غنائم را تقسیم کردند وبه مردانی از قریش سهمی دادند،عده ای را برای تالیف قلوب غنیمت دادند ولی به انصار چیزی نرسید،آنها دچار بد گمانی شدند و شنیده شد که گفتند رسول خدا قوم خود را برتری داده،دامنه ی گفت وگو وشکوه بالا گرفت،سعد بن عباده نزد رسول خدا آمد وجریان را نقل کرد،حضرت دستور دادند انصار را جمع کردند آنگاه فرمودند:«ای گروه انصار آیا از اینکه با سبزینه ای از دنیا قومی را دلگرم کردم تا به اسلام رو کنند و شمارا به اسلامتان وا گذاشتم دلگیر شدید.؟ای گروه انصار آیا راضی وخشنود نیستید که این مردم با گوسفند وشتر بروند وشما با رسول خدا به منازل خود باز گردید.؟»انصار چنان تحت تاثیر قرار گرفته که همگی گریستند و از آنچه در دل هایشان گذشته بود خجل وشرمند بودند وبه خانه هایشان بازگشتند.بنابراین در مدیریت جهادی نیز میبایست عملکرد ها واحیانا مسائل ومشکلات به صورت شفاف برای زیر مجموعه تبیین تاکوچک ترین مانعی در راه رسیدن به هدف پیش نیاید.خلاصه این که کار برای رضای خدا واز روی اخلاص،تصمیم گیری صحیح با توکل بر خدا،مدیریت بر قلب ها،انضباط وجدیت،امانت داری،انتقاد پذیر بودن و مواظبت از اطرافیان بخش هایی از مدیریت جهادی است که این نوع مدیریت توانست انقلاب اسلامی را به پیروزی برساند،8سال دفاع مقدس تمام قد پنجه در پنجه ی استکبار جهانی انداخته وپیروز شود، حزب الله لبنان را در مقابل رژیم صهیونیستی و حامیانش در جنگ 33روزه پیروز و بشار اسد را از خطر سقوط نجات دهد ؛وهمین مدیریت می بایست انشا الله باعنایات الهی وهدایت های مقام معظم رهبری و حضور مردم دومسئله اساسی کشور یعنی فرهنگ واقتصادرا به جایگاه مطلوب خود برساند انشاالله.
انتهای پیام/
1-جهاد واخلاص:خداوند متعال در آیه69 سوره ی عنکبوت میفرماید«الذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا» کسانی که در راه خدا جهاد میکنند حتما راه را به آنها نشان خواهیم داد وآنها را هدایت میکنیم.
کسانى که در راه آن ذوالجلال *** بکردند کوشش به جان و به مال
هدایت بگردند بر راه راست *** که یار نکوکار مردم، خداست.
شاید بتوان گفت سرچشمه ی همه ی مشکلات ومصائب جوامع اسلامی در همین دو نکته نهفته باشد یعنی عدم تلاش در راه خدا ونبود اخلاص در کار ها،نبی مکرم اسلام مفرمایندخداوند عزوجل فرموده:«هرگاه دل بنده ام را بنگرم ودریابم از روی اخلاص وبرای خشنودی من طاعتم را به جا می آورد،راست گردانی وتدبیر اورا خود بر عهده میگیرم.»(بحارالانوار ج 85 ص13)
صد البته برای رسیدن به اخلاص وخود سازی معبر های سخت وگردنه های صعب العبور وجود دارد که شجاعتی افزون واراده وهمتی بالا و بصیرتی فراوان می طلبد.
به قول سعدی شیرین سخن:
((تا تو فرمان نبری خلق بفرمان نروند *** هرگزش نیک نبا شد بد،نیکی فرمای
ملک و دولت راتدبیربقاء دانی چیست؟ *** کو به فرمان تو باشد تو به فرمان خدای))
بنابراین کار وتلاش وجهاد در راه خدا از روی اخلاص موجب ریزش رحمت های الهی وپیشرفت در امور خواهد شد.
2-تصمیم گیری صحیح با توکل بر خدا:
در اداره هر جمعیتی و مدیریت هر حوزه ای،مدیر مربوطه پیوسته در برابر این مسائل قرار دارد که چگونه تصمیم بگیرد؟ براساس کدام اصول و مبانی تصمیم بگیرد؟ این مسائل بویژه در مدیریت های انسانی گسترده اهمیتی خاص پیدا میکند در واقع سرنوشت کار ها به تصمیم گیری ها گره میخورد و چنا نچه تصمیم گیری بر اصول و مبانی درستی استوار نباشد نظام امور یا از هم میپاشد ویا اسیرخود محوری میگردد.بنا براین در مدیریت جهادی توجه به اصل مشورت،تصمیم گیری به موقع وصحیح از نکات بسیار بر جسته می باشد. در سیره پیامبر اکرم(ص) از این نمونه ها بسیار است مثلا در نصب حجر الااسودکه میرفت تا جنگ وخونریزی برپا شودپیامبر اکرم با تصمیم صحیح و به موقع مانع از آن شدند.
حضرت علی(ع) نیز میفرمایند:«تامل کن تا دور اندیش باشی و چون جوانب کار روشن شد قاطعانه عمل کن و اصل تصمیم گیری دور اندیشی ومیوه آن پیروزی است.»
بدیهی است در مدیریت جهادی پس از مشورت، تصمیم گیری صحیح وبه موقع وقاطعانه اصل مهم توکل برخداوند قادر متعال ضامن موفقیت در امور میباشد.
3-مدیریت بر قلوب:
در امر مدیریت واداره جامعه این اصل از اصول اولیه میباشد و به طور طبیعی اساس مدیریت بر قلوب«که بهترین نوع مدیریت است»براصلاح رابطه ی انسان با خداوند متعال استوار است آدمی هر قدر در مراتب بندگی بالا تر رود،در صفات ربوبی واقتدار الهی نیز بالا تر میرود و هر قدر بیشتر در بندگی بکوشد،به عزت بیشتری در بین مخلوقات نائل میشود پس قوت اداره ی امور به میزان قرب به حق است. از حضرت علی(ع) نقل شده است که فرمودند:«هرکس فرمان پروردگار خود را اطاعت کند مالک امور میشود.» نتیجه این که مدیریت از طریق مکر وحیله،زر وزور و پارتی در حیطه ی مدیریت جهادی جایگاهی نداشته ومطرود است لذا باید مدیریت بر قلوب داشت وبس.
4-مدیریت همراه با امانت:
آنچه سبب گردش درست امور وسلامت وصلابت کار ها میشود آن است که مناصب ومسئولیت ها امانت الهی تلقی گردد و به شایستگان سپرده شود؛این از مهمترین مسائل در امر مدیریت است چنانچه خداوند متعال در آیه 58 سوره ی نساء میفرماید:«ان الله یامرکم ان تودوا لامانات الی اهلها» خداوند به شما فرمان میدهد که امانت ها را به خوبی به اهلش بسپارید. در سیره ی پیامبر اسلام(ص) هم اصل اهلیت وشایستگی مرسوم بوده است؛ انتخاب اسامه بن زید جوان به فرماندهی سپاه یاعمرو بن حزن 17 ساله به فرمانداری نجران ویا غتاب بن اسید به عنوان فرماندار مکه همچنین سپردن مسئولیت به افرادی چون سلمان فارسی،بلال حبشی و... همه و همه حکایت ازدقت وتیز بینی رسول خدا واز طرفی شایستگی افراد انتخاب شده میباشد ولذا در مدیریت جهادی میبایست مدیرانی انتخاب شوند که ویژگی های لازم از جمله امانت داری برای مسئولیت را داشته باشند به قول سعدی شیرازی:
ندهد هوشمند روشن رای *** به فرومایه کار های خطیر
بوریا باف گر چه بافنده ست *** نبرندش به کار گاه حریر
5-انضباط وجدیّت:
لازمه ی انجام درست کار ها،انضباط وجدیت در امور است،هیچ سازمان وجامعه ای بدون آن به مقصد خود نمیرسد؛مراد از انضباط وجدیت،سامان پذیری، آراستگی،نظم وترتیب وسعی وکوشش در کارها،پرهیز از هرگونه سستی وبی سامانی در امور است،یک سازمان وجامعه ی منضبط وجدی از هماهنگی کامل برخوردار است
رسول خدا(ص) پس از محکم واستوار کردن قبر یکی ازیاران فرمودند:«خداوند بنده ای را دوست دارد که چون کاری را انجام میدهد آنرا محکم و استوار کند.»
بنا بر این مدیران وکارکنان در مدیریت جهادی در عین داشتن نظم ومحکم کاری تلاش های خالصانه وبی وقفه ی خود را در طول شبانه روز ادامه میدهندتا به هدف مقدس خود برسند.
6-انتقاد پذیری:
از نشانه های یک مجموعه ی انسانی سالم ومدیریت صحیح،وجود روحیه ی نصیحت وانتقاد است چنانچه در یک مجموعه رابطه مدیران با مردم وبالعکس رابطه ای مبتنی بر نصیحت وخیر خواهی وبیان معایب ومحاسن امور در جهت اصلاح باشد آن مجموعه رشید وروبه کمال است و فقدان چنین رابطه ای موجب تباهی و سقوط است. اداره ی قلب ها جز به وسیله ی رابطه ی دوسویه بر اساس نصیحت وخیر خواهی میسر نیست؛پس در مدیریت جهادی مدیر نقد های دلسوزانه را با جان ودل می پذیرد و در صدد حل معایب و مشکلات است.
7-جلوگیری از سوء استفاده(احتمالی)اطرافیان و وابستگان:
از لوازم مدیریت جهادی،بستن راه های سوء استفاده از هر طرف بویژه از جانب اطرافیان و وابستگان است.اگر زمامداران ومدیران در جهت منافع شخصی گام بردارند،آنگه دیگر هیچ چیز جلودار سوء استفاده آنان نخواهد بود و این امر بر باد دهنده ی نظام هاست چنانکه در تاریخ بشریت،اسلام وانقلاب اسلامی نمونه های زیادی از آن را سراغ داریم به عنوان نمونه در زمان رسول خدا(ص)وقتی آیه زکات نازل شد گروهی از بنی هاشم پیش حضرت آمدند و خواستار آن شدند که به عنوان جمع آوری کنندگان زکات سهمی ببرند،پیامبر اکرم(ص) فرمودند که صدقه بر من و بنی هاشم حرام است.
نگاهی به زندگانی زاهدانه حضرت امام(ره) ومقام معظم رهبری نیز موید همین نکته است که اجازه ندادند خدای ناکرده اطرافیان و وابستگان کوچکترین سوء استفاده نمایند؛اما در زیر مجموعه ها متاسفانه گاهی شاهد آقا زاده ها ونو کیسه ها هستیم که به اسلام وانقلاب ضربات جبران ناپذیری وارد نموده اند واین یکی از آفت های مدیریت جهادی است.
8-روشنگری وتوضیح عملکرد:
در مدیریت جهادی میبایست مجموع افراد دست اندر کار«بارعایت اصول حفاظتی-امنیتی»نسبت به مسائل،هدف ها،برنامه ها وروش ها توجیح شوند آنها بایدبدانند چه کنند تا باعث برکت ورحمت در اداره ی امور گردد.در جریان غزوه ی حنین غنائم بسیاری نصیب مسلمین شد؛پیامبر اسلام(ص)براساس حکمت غنائم را تقسیم کردند وبه مردانی از قریش سهمی دادند،عده ای را برای تالیف قلوب غنیمت دادند ولی به انصار چیزی نرسید،آنها دچار بد گمانی شدند و شنیده شد که گفتند رسول خدا قوم خود را برتری داده،دامنه ی گفت وگو وشکوه بالا گرفت،سعد بن عباده نزد رسول خدا آمد وجریان را نقل کرد،حضرت دستور دادند انصار را جمع کردند آنگاه فرمودند:«ای گروه انصار آیا از اینکه با سبزینه ای از دنیا قومی را دلگرم کردم تا به اسلام رو کنند و شمارا به اسلامتان وا گذاشتم دلگیر شدید.؟ای گروه انصار آیا راضی وخشنود نیستید که این مردم با گوسفند وشتر بروند وشما با رسول خدا به منازل خود باز گردید.؟»انصار چنان تحت تاثیر قرار گرفته که همگی گریستند و از آنچه در دل هایشان گذشته بود خجل وشرمند بودند وبه خانه هایشان بازگشتند.بنابراین در مدیریت جهادی نیز میبایست عملکرد ها واحیانا مسائل ومشکلات به صورت شفاف برای زیر مجموعه تبیین تاکوچک ترین مانعی در راه رسیدن به هدف پیش نیاید.خلاصه این که کار برای رضای خدا واز روی اخلاص،تصمیم گیری صحیح با توکل بر خدا،مدیریت بر قلب ها،انضباط وجدیت،امانت داری،انتقاد پذیر بودن و مواظبت از اطرافیان بخش هایی از مدیریت جهادی است که این نوع مدیریت توانست انقلاب اسلامی را به پیروزی برساند،8سال دفاع مقدس تمام قد پنجه در پنجه ی استکبار جهانی انداخته وپیروز شود، حزب الله لبنان را در مقابل رژیم صهیونیستی و حامیانش در جنگ 33روزه پیروز و بشار اسد را از خطر سقوط نجات دهد ؛وهمین مدیریت می بایست انشا الله باعنایات الهی وهدایت های مقام معظم رهبری و حضور مردم دومسئله اساسی کشور یعنی فرهنگ واقتصادرا به جایگاه مطلوب خود برساند انشاالله.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
انتهای پیام/
,]
ارسال دیدگاه