خرده روایتهایی پیرامون حواشی شهریار آذربایجان در یک دهه اخیر؛
«ساختگی» بودن سریال تا زیرسوال بردن منشا شعر مشهور شهریار
در یک دهه اخیر چندین اتفاق ازجمله ساخت سریال "شهریار" و اظهارنظرهایی درباره شعر مشهور وی، حاشیههایی حول شخصیت شهریار به وجود آورد که بیش از همه توجهها را نسبت به این شاعر جلب کرد.[
,
,
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از تبریزبیدار،بیش از یکصد سال پیش، مصادف بازمانی که پس از رخت بربستن استبداد قجری و صفآرایی روشنفکران غربی در برابر عالمان دینی، فصل نوینی از حیات تاریخ سیاسی کشور آغاز شد، پسری در تبریز مشروطه خیز متولد شد که سالها بعد، تبدیل به یکی از بزرگترین شاعرین ایرانی شد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, تبریزبیدار,
بی شک محمدحسین شهریار ملقب به شهریار یکی ازایندست شاعران معاصر ایرانی و آذربایجانی است که علیرغم گذشت بیش از ۲۸ سال از فوت وی، همچنان نام و خاطره وی در شهر و ادب آذربایجان و ایران با فروغ تمام میدرخشد.
,
درباره شهریار و زندگی وی بسیار گفتهاند و شنیدهایم، از تولد در سال پرغوغای مشروطیت و درگیریهای پسازآن، تا انصراف از تحصیل و قصه عشق ناکام وی در عنفوان جوانی. اما آنچه شهریار را پس از اشعار الهامبخش و زیبایش در دوران پیش از انقلاب همچون شعر بسیار زیبای "علیای همای رحمت" در وصف امیرالمؤمنین(ع) و "حیدربابایه سلام"، به دوران پسا انقلابی کشاند، حمایت وی از انقلاب و مدح اش از انقلابی بود.
,
شهریار ۱۲ سال پس از پیروزی انقلاب در حالی در سن ۸۲ سالگی دار فانی را وداع گفت که مشتی نمونه خروار از میراث تاریخی، فرهنگی و ادبی مردم آذربایجان و ایران را برای همگان به ودیعه گذاشت.
,
بررسی جوانب زندگی شهریار در این مجال کوتاه نمیگنجد اما در یک دهه اخیر چندین اتفاق حول شخصیت شهریار روی داد که بیش از همه توجهها را نسبت به این شاعر جلب کرد که تبریزبیدار به مناسبت سالگشت فوت وی، پارههایی از این روایت را برای مخاطبین خود منتشر میکند.
,
۸۰ تا ۹۰ درصد سریال «شهریار» ساختگی است
,
یک دهه پیش، کمال تبریزی کارگردان سینما و تلویزیون، با ساخت سریالی ۲۶ قسمتی، بار دیگر به روایتهای از زندگی این شاعر تبریزی پرداخت که حواشی دنبالی آن پررنگتر از متن سریال بود.
,
روایت تبریزی از ۳ فصل کودکی، جوانی و پیری محمدحسین شهریار واکنشهای فراوانی از سوی خانواده این شاعر را به دنبال داشت که بر پخش کل فیلم تأثیر گذاشت.
,
مریم بهجت تبریزی فرزند استاد شهریار در اردیبهشت سال ۸۷، در واکنش به پخش این سریال اظهار داشته بود: «این سریال متأسفانه دارای صحنهها و سکانسهایی غیرواقعی و توهینآمیز به شخصیت استاد شهریار بوده که نه تنها با واقعیتهای حیات آن بزرگوار همخوانی نداشته و ندارد، بلکه با تحریف و تغییراتی همراه بوده است که نهایتاً به مسخ شخصیت حقیقی و اجتماعی و ادبی پدرم -که محبوبترین شاعر ایران در قرن حاضر است- منجر میشود...متأسفانه با تماشای اهانتهای ناروا به مادرم و تصویری مبهم از یک معلم فرهنگی شریف، متوجه شدم که سریال شهریار بدون کمترین تحقیق و پژوهش سرهمبندی و نگارش شده است که خانواده شهریار را در جریان این سریال نگذاشتید و اطلاعات مستندی هم از آنها نگرفتهاید، چگونه در تیتراژ انتهای سریال از آنها تشکر میکنید؟!
,
وقتی این مطلب را بیننده سریال میبیند، فکر میکند که حتماً خانواده شهریار نیز با این سریال همکاری داشته است. به جرات میگویم ۸۰ تا ۹۰ درصد این پروژه ساختگی است و هیچکدام از اینها اتفاق نیفتاده است.. «شهریار» بر مبنای واقعیت نیست و نه تنها همخوانی با زندگی پدرم ندارد بلکه نوعی اهانت نسبت به ایشان، مادرم و خانواده ما است. »
,
قرار نبوده همه واقعیتها را نشان بدهم
,
پسازآن بود که کمال تبریزی نیز در واکنش به اعتراض خانواده شهریار، در گفتگویی توپ را به زمین صداوسیما انداخت و گفت: «بدون اطلاع از حدود ۶۰ دقیقه قسمت نوزدهمسریال «شهریار» فقط ۷ دقیقه را به نمایش درآوردند. چون سریالساختهشده هیچ ادعایی برای نمایش همه واقعیتهای زندگی شهریار ندارد، اساساً تأکید بر واقعیات از طریق فیلم مستند اتفاق میافتد، درحالیکه سریال «شهریار» یک اثر نمایشی است و اساساً این امکان وجود نداشت که ما به همه جزییات زندگی «شهریار» بپردازیم....خانواده محترم شهریار از ابتدا در جریان ساخت این سریال قرار داشتند و با سفری که من و آقای اردشیر رستمی قبل از آغاز تصویربرداری به شهر تبریز داشتیم با فرزند شهریار آقای هادی بهجت تبریزی به گفتگویی مفصل در این زمینه نشستیم که نوار ضبطشده این گفتگو نیز موجود است.... متأسفانه در آن دوره هیچیک از دختران شهریار حاضر به گفتگو با ما نشدند و نسبت به ما کملطفی کردند؛ صرفاً گفتگوهای آقای هادی بهجت تبریزی و بقیه اساتیدی که در تبریز حضور داشتند و با ما گفتگو کردند مبنای اصلاحاتی شد که بر روی فیلمنامه نهایی انجام دادیم.»
,
منشأ شعر مشهور شهریار چیست؟
,
اما یکی از آخرین حواشی درباره زیست علمی شهریار شیرینسخن آذربایجان، ۳ سال پیش و در جریان اظهارنظری از سوی یکی دوتن از محققین اتفاق افتاد که با زیر سؤال بردن انتساب شعر "علیای همای رحمت" به شهریار، آن را متعلق به مفتون همدانی، از شاعران سده چهاردهم هجری و معاصر وی دانستند.
,
قضیه ازاینقرار بود که جواد محقق از پژوهشگران حوزه ادبیات، در سالگرد فوت شهریار، با ابراز تردید نسبت به تعلق این شعر به شهریار، اظهار داشت: «باوجود احترام فراوانی که برای شهریار قائلم، در سال ۶۰ یا ۶۱ و در زمان حیات ایشان این موضوع را مطرح کردم که شائبههایی وجود دارد که این شعر سروده شهریار نباشد...من در این مورد مقالهای هم نوشتم اما وقتی ماجرای خواب شهریار و دیدارش با مرحوم آیتالله مرعشی نجفی رخ داد از انتشار آن به احترام این رخداد صرفنظر کردم اما معتقدم باید که بالاخره روزی این مسئله مطرح شود.»
,
پسازآن بود که این موضوع واکنشهایگستردهای در عرصه رسانهای و ادبی کشور به پا کرد و بسیاری با مقایسه شعر مفتون همدانی و شهریار نسبت به غنا و نقد ادبی این دو اثر اظهارنظر کردند که عمدتاً در حمایت از شهریار برآمدند.
,
محمدعلی سپانلو از چهرههای ادبی کشور هم در واکنش گفت: «ما شعر درباره حضرت علی (ع) کم نداریم، اما شعر شهریار نمک خاصی دارد. این افراد گول اسمشان را خوردهاند و فکر کردهاند واقعاً «محقق» هستند. بازیگر نقش شهریار در فیلم سینمایی «رخساره» همچنین درباره شعری که گفته میشود مفتون همدانی پیش از شهریار درباره حضرت علی (ع) با مطلع «علیای همای وحدت تو چه مظهری خدا را» سروده، عنوان میکند: آدم باید خیلی نادان باشد که بهجای «همای رحمت»، بنویسد، «همای وحدت»؛ چون «همای رحمت» روی سر آدم مینشیند، نه «همای وحدت».»
,
بعدها محمد طاهری خسروشاهی پژوهشگر ادبی در دانشگاه تبریز، با ارائه سند، منشأ شعر «علیای همای رحمت» شهریار را شعری از مفتون همدانی معرفی کرد و از زمان طرح آن موضوع در رسانهها، از شاعرانی همچون صهبا و ژولیده نیشابوری نیز بهعنوان شاعرانی یاد شد که شعرشان منشأ شعر «علیای همای رحمت» شهریار بوده است.
,
اما پس از اظهارنظر و انتقادات فراوان خود جواد محقق به میدان آمد و در دفاع ازنظر خود گفت: «منظور من نه شعر مفتون همدانی بوده است و نهصهبا؛ بلکه شاعر دیگری منظورم است. البته شاعران دیگری هم هستند که شعرهای اینگونه دارند...من حالا چیزی نمیگویم. شما هم بگذارید آقایان حرفهایشان را بزنند و بعد من هم حرفهایم را میزنم.»
,
این موج پس از مدتی خوابید ولی به جراتمیتوان گفت دومین حاشیه پررنگی بود که در یک دهه اخیر پیرامون اشعار استاد شهریار ایجاد شد.
, انتهای پیام/م
,,
,
]
ارسال دیدگاه