واقعه غدیر خم و اهمیت آن
در زندگی رسول گرامی اسلام صلالله علیه و اله، مقاطعی خاص وجود دارد که از اهمیت ویژهای برخوردار میباشند. یکی از این موراد، واقعه غدیر خم است. این واقعه از ابعاد متفاوتی دارای اهمیت و درخشندگی خاصی است. این نوشتار به اهمیت و شرح واقعه غدیر پرداخته است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا و به نقل از لرسو؛ سرتاسر زندگی پاک و نورانی رسول گرامی اسلام صلواتالله علیه و اله، در نزد مسلمانان دارای اهمیتی شگرف است چرا که کلام نورانی پیامبر اعظم صلالله علیه و اله عاری از هرگونه هوا و هوس و متصل به سرچشمه وحی است و عمل ایشان بر همه مسلمانان حجت میباشد و راه راست را پیش روی همگان مینمایاند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, لرسو,در زندگی رسول گرامی اسلام صلالله علیه و اله، مقاطعی خاص وجود دارد که از اهمیت ویژهای برخوردار میباشند. یکی از این موراد، واقعه غدیر خم است. این واقعه از ابعاد متفاوتی دارای اهمیت و درخشندگی خاصی است. حادثه غدیر در 18 ذیالحجة سال 10 هجری و حدود 70 روز قبل از رحلت رسول گرامی اسلام(ص) اتفاق افتاد. در آیه 27 سوره مبارکه حج چنین آمده است:
,«وَأَذِّن فِى ٱلنَّاسِ بالْحَجِّ یَأْتُوکَ رِجَالًا وَعَلَىٰ کُلِّ ضَامِرٍ یَأْتِینَ مِن کُلِّ فَجٍّ عَمِیقٍ»: «و مردم را دعوت عمومی به حج کن؛ تا پیاده و سواره بر مرکبهای لاغر از هر راه دوری بسوی تو بیایند.»
,رسول خدا(ص) پیش از آغاز سفر حج در سال دهم هجری، نامهها و نمایندگانی به اقصی نقاط بلاد اسلامی فرستادند و از مسلمانان خواستند تا هر کس توان شرکت در مراسم حج را دارد، در این مراسم باشکوه شرکت کند.
,هنگامی که رسول گرامی اسلام(ص) از مدینه به قصد حج خارج شدند، علی(ع) برای جمعآوری بیتالمال به یمن رفته بود و در نزدیکی مکه به محضر پیامبر مشرف شد. هنگام حضور رسول اکرم(ص) در مکه، جبرئیل از طرف خداوند امر به تبلیغ عمومی وصایت و ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام مینماید که باید در همین مراسم حج انجام شود و آن حضرت قصد داشت امر ولایت را تدریجاً و با زمینه سازیهای قبلی مطرح کند. نبی اکرم(ص) پس از بجا آوردن مناسک و اعمال حج و آموزش عملی آن به مسلمانان به قصد بازگشت به مدینه از مکه خارج شدند.
,پیامبر اسلام(ص) پس از نزول آیه 67 سوره مبارکه مائده در منطقه غدیر خم، به مسلمانان دستور توقف دادند. در این آیه مبارکه آمده است: «یااَیُّهَاالرّسولُ بَلِّغْ ما اُنزِلَ اِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وَ اِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ الله یَعْصِمُکَ مِنَ النّاس اِنَّ الله لایهدِی القَومَ الکافِرین»: «ای پیامبر آنچه از پروردگارت به سوی تو نازل شده ابلاغ کن و اگر نکنی پیامش را نرساندهای و خدا تو را از (گزند) مردم نگاه میدارد.»
,با دقت در محتوای آیه تبلیغ موارد زیر روشن میشود:
, با دقت در محتوای آیه تبلیغ موارد زیر روشن میشود:,الف)پیامبر(ص) مأمور به ابلاغ ولایت امام علی(ع) بوده است؛ آیه با صراحت و تأکید دستور میدهد، که آنچه را از طرف پروردگار بر او نازل شده است به مردم برساند.
,ب)فرمانی که پیامبر(صلیاللهعلیهوآله) برای ابلاغ آن مأمور شده بود آنچنان خطیر و عظیم بود که هرگاه پیامبر اسلام(ص) (بر فرض محال) در رساندن آن ترسی به خود راه میداد و آن را ابلاغ نمیکرد، رسالت الهی خود را انجام نداده بود.
,ج)این آیه نشان میدهد گویا آن حضرت از واقعه خاصى نگرانى داشته و از نظر محاسبات اجتماعی، احتمال میداد که در طریق انجام این مأموریت ممکن است آسیبی به ایشان برسد، لذا خدای متعال به وی دلدارى مىدهد و به ایشان مىگوید: ... وَ الله یَعْصِمُکَ مِنَ النّاس .... . «از مردم در اداى این رسالت نگرانی نداشته باش، زیرا خداوند تو را از خطرات آنها نگاه خواهد داشت.»
,د)با توجه به اینکه این آیه مبارکه در ماههای آخر رسالت آن حضرت نازل شده و نشان از امر بسیار مهمی دارد و از طرفی اکثریت احکام نورانی اسلام قبل از آن نازل شده بود، باید پرسید که کدام آموزه از آموزههای اسلامی که در درجه بالای اهمیت است، تا آن روز برای مردم بیان نشده بود که آیه با این لحن نازل شده؟ پاسخ روشن است! از شواهد و قرائن تاریخی و روایی فراوان که بخشی از آن را علامه امینی در کتاب وزین و قیّم «الغدیر» جمعآوری نموده نشان میدهد، آن امر مهم بحث جانشینی بعد از رسول گرامی اسلام بوده است که اگر چه قبلاً هم در محافل و برنامههایی از طرف پیامبر مطرح شده بود اما تا به حال بصورت رسمی ابلاغ نشده بود.
,«غدیر خم» نام ناحیهای در میان مکه و مدینه است که بر سر راه حاجیان قرار دارد و به خاطر وجود برکهای در این محل که در آن آب باران جمع میشده است، به این نام شهرت یافتهاست. غدیر در ۳-۴ کیلومتری جُحفه واقع شده و جحفه در ۶۴ کیلومتری مکه قرار دارد.
,علت انتخاب این محل برای ابلاغ ولایت امام علی(ع) این بود که در جُحفه راه اهالی مصر در غرب، مدینه در شمال، عراق شرق و یمن در جنوب از یکدیگر جدا میشود.
,جمعیت حاضران در این حادثه را برخی هفتاد هزار نفر، عدهای نودهزار نفر، برخی 114 هزار نفر دانسته و برخی نیز تعداد 120 و 124 هزار و بیشتر را آوردهاند.
,آن حضرت پس از توقف کاروان در منطقه غدیر خم و اقامه نماز ظهر بر منبری که از جهاز شترها بنا شده بود قرار گرفتند و طی خطبه مفصل و بیان مقدمات بر اساس نزول آیه تبلیغ جانشینی امام علی(ع) را به مردم ابلاغ کردند.
,عنوان مطالبی که رسول گرامی اسلام در خطبه غدیر ایراد فرمودهاند چنین است:
,بخش اول: حمد و ثنای الهی؛ بخش دوم: فرمان الهی برای مطلبی مهم؛ بخش سوم: اعلان رسمی ولایت و امامت دوازده امام علیهمالسلام؛ بخش چهارم: بلند کردن دست امیرالمؤمنین علیهالسلام به دست رسول خدا(صلیالله علیه و آله)؛ بخش پنجم: تاکید بر توجه امت به مسئله امامت؛ بخش ششم: اشاره به کارشکنیهای منافقین؛ بخش هفتم: پیروان اهل بیت(علیهمالسلام) و دشمنان ایشان؛ بخش هشتم: حضرت مهدی(عجلالله فرجه الشریف)، بخش نهم: مطرح کردن بیعت؛ بخش دهم: حلال و حرام، واجبات و محرمات؛ بخش یازدهم: بیعت گرفتن رسمی.
, بخش اول:, بخش دوم:, بخش سوم:, بخش چهارم:, بخش پنجم:, بخش ششم:, بخش هفتم:, بخش هشتم: , بخش نهم:, بخش دهم:, بخش یازدهم:,بخش اعلام وصایت و جانشینی امام علی در خطبه غدیر:
, بخش اعلام وصایت و جانشینی امام علی در خطبه غدیر:,... مَعاشِرَ النّاسِ، حَبانِی اللّه عَزَّ وَجَلَّ بِهذِهِ الْفَضیلَةِ مَنّا مِنْهُ عَلَی وَإحْسانا مِنْهُ إلَی وَلا إلهَ إلاّ هُوَ، أَلا لَهُ الْحَمْدُ مِنّی أَبَدَ الآبِدینَ وَدَهْرَ الدّاهِرینَ وَ عَلی کُلِّ حالٍ. مَعاشِرَ النّاسِ، فَضِّلُوا عَلِیا فَاءنَّهُ أَفْضَلُ النّاسِ بَعْدی مِنْ ذَکَرٍ وَأُنْثی ما أَنْزَلَ اللّه الرِّزْقَ وَبَقِی الْخَلْقُ.
, عَلِیا,ای مردم، خداوند این فضیلت را بر من ارزانی داشته که منّتی از او بر من و احسانی از جانب او به سوی من است. خدایی جز او نیست. حمد و سپاس از من بر او تا ابدیت و تا آخر روزگار و در هر حال. ای مردم، علی را فضیلت دهید که او افضل مردم بعد از من از مرد و زن است تا مادامی که خداوند روزی را نازل میکند و خلق باقی هستند.
,مَلْعُونٌ مَلْعُونٌ، مَغْضُوبٌ مَغْضُوبٌ مَنْ رَدَّ عَلَی قَوْلی هذا وَلَمْ یوافِقْهُ. أَلا إنَّ جَبْرَئیلَ خَبَّرَنی عَنِ اللّه تَعالی بِذلِکَ وَ یقُولُ: «مَنْ عادی عَلِیا وَ لَمْ یتَوَلَّهُ فَعَلَیهِ لَعْنَتی وَ غَضَبی»، «وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللّه ـ أَنْ تُخالِفُوهُ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها ـ إنَّ اللّه خَبیرٌ بِما تَعْمَلُونَ».
,ملعون است ملعون است، مورد غضب است مورد غضب است کسی که این گفتار مرا ردّ کند و با آن موافق نباشد. بدانید که جبرئیل از جانب خداوند این خبر را برای من آورده است و میگوید: «هر کس با علی دشمنی کند و ولایت او را نپذیرد لعنت و غضب من بر او باد». هر کس ببیند برای فردا چه پیش فرستاده است. از خدا بترسید که با علی مخالفت کنید و در نتیجه قدمی بعد از ثابت بودن آن بلغزد، خداوند از آنچه انجام میدهید آگاه است.
,مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّهُ جَنْبُ اللّه الَّذی ذَکَرَ فی کِتابِهِ الْعَزیزِ، فَقالَ تَعالی مُخْبرا عَمَّنْ یخالِفُهُ: «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتا عَلی ما فَرَّطْتُ فی جَنْبِ اللّه».
,ای مردم، علی «جنب اللّه» است که خداوند در کتاب عزیزش ذکر کرده و درباره کسی که با او مخالفت کند فرموده است: «اَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتا عَلی ما فَرَّطْتُ فی جَنْبِ اللّه»، «ای حسرت بر آنچه درباره جنب خداوند تفریط و کوتاهی کردم.»
,مَعاشِرَ النّاسِ، تَدَبَّرُوا القُرْآنَ وَ افْهَمُوا آیاتِهِ، وَانْظُرُوا إلی مُحْکَماتِهِ وَلا تَتَّبِعُوا مُتَشابِهَهُ، فَوَاللّه لَنْ یبَینَ لَکُمْ زَواجِرَهُ وَ لَنْ یوضِحَ لَکُمْ تَفْسیرَهُ إلاَّ الَّذی أَنَا آخِذٌ بِیدِهِ وَ مُصْعِدُهُ إلَی وَشائِلٌ بِعَضُدِهِ وَ رافِعُهُ بِیدی وَ مُعْلِمُکُمْ: أَنَّ مَنْ کُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلِی مَوْلاهُ، وَ هُوَ عَلِی بْنُ أَبیطالِبٍ أَخی وَ وَصِیی، وَ مُوالاتُهُ مِنَ اللّه عَزَّ وَجَلَّ أَنْزَلَها عَلَی.
,ای مردم، قرآن را تدبر نمایید و آیات آن را بفهمید و در محکمات آن نظر کنید و به دنبال متشابه آن نروید. به خدا قسم، باطن آن را برای شما بیان نمیکند و تفسیرش را برایتان روشن نمیکند مگر این شخصی که دست او را میگیرم و او را به سوی خود بالا میبرم و بازوی او را میگیرم و با دستم او را بلند میکنم و به شما میفهمانم که: «هر کس من صاحب اختیار اویم این علی صاحب اختیار اوست»، و او علی بن ابیطالب برادر و جانشین من است، و ولایتِ او از جانب خداوندِ عز و جل است که بر من نازل کرده است.
,مَعاشِرَ النّاسِ، إنَّ عَلِیا وَالطَّیبینَ مِنْ وُلْدی مِنْ صُلْبِهِ هُمُ الثِّقْلُ الاْءَصْغَرُ، وَالْقُرْآنُ الثِّقْلُ الاْءَکْبَرُ، فَکُلُّ واحِدٍ مِنْهُما مُنْبِئٌ عَنْ صاحِبِهِ وَمُوافِقٌ لَهُ، لَنْ یفْتَرِقا حَتّی یرِدا عَلَی الْحَوْضَ.
,ای مردم، علی و پاکان از فرزندانم از نسل او ثقل اصغرند و قرآن ثقل اکبر است. هر یک از این دو از دیگری خبر میدهد و با آن موافق است. آنها از یکدیگر جدا نمیشوند تا بر سر حوض کوثر بر من وارد شوند.
,پیامبر گرامی اسلام(ص) در پایان خطبه و ابلاغ جانشینی علی (ع) به حاضران تأکید کردند که جریان غدیر و این روز را برای غائبین بیان کنند: " فَلْیُبَلِّغِ الْحاضِرُ الْغائِبَ وَالْوالِدُ الْوَلَدَ إِلی یَوْمِ الْقِیامَةِ "
,در این هنگام مردم گروه گروه نزد پیامبر(ص) و علی آمده و به او تبریک میگفتند.
,برای بیعت زنان پیامبر(صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) دستور دادند تا ظرف آبی آوردند و پردهای زدند که نیمی از ظرف آب در یک سوی پرده و نیم دیگر آن در سوی دیگر قرار بگیرد و زنان با قرار دادن دست خود در یک سوی آب و امیرمؤمنان در سوی دیگر، با آن حضرت بیعت کنند. همچنین دستور دادند تا زنان هم به حضرتش تبریک و تهنیت بگویند.
,با پایان یافتن خطبه آیه اکمال( آیه 3 سوره مبارکه مائده) بر پیامبر نازل شد که نشان از اهمیت امر ولایت در اسلام دارد: «اَلیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِى وَ رَضِیتُ لَکُمُ ٱلْإِسْلَامَ دِینًا. امروز، دین شما را کامل کردم؛ و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان آیین (جاودان) شما پذیرفتم». با نزول آیه پیامبر فرمود: اَللهُ أکبرُ عَلی إکمالِ الدّینِ وَ إتمامِ النِّعمةِ وَ رِضَی الرَّبِّ بِرِسالَتی وَ وِلایةِ عَلیِّ بنِ اَبیطالبٍ مِنْ بَعدی. الله اکبر بر کامل کردن دین و تمام کردن نعمت و رضایت خداوند به پیامبری من و ولایت علی بن ابیطالب پس از من.
,مطابق نقل مورخان بیعت مردم با آن حضرت سه روز به طول انجامید و پیامبر(ص) و امام علی(ع) در این مدت در منطقه غدیر حضور داشتند تا گروههای مختلف مردم بتوانند بیعت کنند.
,انتهای پیام/
,نویسنده: حجتالاسلام رمضان علیان امیری
, نویسنده: حجتالاسلام رمضان علیان امیری]
ارسال دیدگاه