مسجد برترِ تبریز را بشناسید؛

مسجدی که بر کافی شاپ‌‌ها فائق آمد

"چگونه می‌‌توان کارکرد مساجد را احیاء کرد؟" سوالی است که مسجد امام خمینی(ره) شهرک شهید یاغچیان در عمل به آن پاسخ گفته است.

[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از آناج، توقفی که در ایستگاه اتوبوس داشتم، شاید اندازه‌ی 10 دقیقه بیشتر طول نکشید اما رفت‌‌وآمد تعداد زیادی از جوانان در غروب آفتاب، توجهم را به خود جلب کرد و با تأملی در آشفته‌بازار فرهنگی به وجود آمده در جامعه، با خود گفتم چطور یک مسجد در جذب جوانان یا پدر و مادرهایی که می‌توانند به هزار بهانه و مشغله از حضور در این مکان طفره بروند، بر کافی شاپ‌‌ها و پارتی‌‌های شبانه فائق آمده است در حالی که درب برخی از مساجد شهر حتی در نمازهای یومیه نیز به ندرت گشوده می‌‌شود.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آناج,

تجربه ثابت کرده است، کارکردها و ظرفیت‌‌های مساجد به قدری گسترده هستند که می‌توانند نیازهای علمی، فرهنگی، سیاسی، عبادی و اجتماعی جامعه را مرتفع سازند و تا کنون هیچ ابزار نوینی نتوانسته است خلاء ایجاد شده در اثر کم رونقی مساجد را جبران کند.

"چگونه می‌توان کارکرد مساجد را احیا کرد؟" سوالی است که در مباحث گذشته به تفصیل مورد بررسی قرار گرفت لکن مسجد امام خمینی(ره) یاغچیان در تبریز از جمله مساجدی است که ضمن حضور و استقبال مردمی از آن، توانسته بخش مهمی از کارکردهای خود را احیا و حفظ کند و به نظر می‌رسد با پرداختن به آن نمونه‌ی عینی موفق، بتوان پاسخ‌های کاربردی و تجربه شده، به سوال فوق داد.

مسجد امام خمینی(ره) شهرک شهید یاغچیان، تاسیس سال 1386، برگزیده‌ی مساجد آذربایجان‌شرقی است که توسط نماینده‌ی ولی فقیه در استان مورد تقدیر قرارگرفته است.

دریادل در گفت‌وگو با خبرنگار گروه فرهنگی آناج در خصوص امکانات و ظرفیت‌های این مسجد می‌گوید: مسجد مثل تمام مساجد دیگر توسط هیئت امنا و روحانی مسجد مدیریت می‌شود که در ذیل این چهارچوب تشکل‌هایی چون بسیج نیز فعال است.

وی می‌افزاید: این تشکل‌ها با هماهنگی مدیریت مسجد برنامه‌های علمی فرهنگی متعددی را به صورت مناسبتی یا غیر مناسبتی برگزار می‌کنند.

عضو هیئت امنای مسجد امام خمینی (ره) خاطرنشان می‌‌‌کند: برگزاری محافل قرائت قرآن، زیارت عاشورا، دعای کمیل و کلاس‌‌هاس نهج البلاغه توسط استاد بهروز (استاد دانشگاه تبریز) از جمله برنامه‌‌هایی است که هر هفته برگزار می‌‌شود.

وی ادامه می‌‌دهد: وجود امکاناتی چون کتابخانه، قرائت‌‌خانه، سالن ورزشی، دفاتر تشکل‌‌ها و همچنین فروشگاه‌‌ها و مرکز خریدی که در محدوده‌‌ی مسجد قرار دارند، ظرفیت‌‌های خوب و زمینه ساز حضور مردم محل بخصوص جوانان در این مسجد هستند.

پرواضح است که روحانی مسجد اصلی‌‌‌ترین عنصر در زمینه‌‌ی تحقق اهداف مسجد، رونق‌‌گیری و یا بی‌‌رونقی آن به شمار می‌‌رود و با استناد به نقش مهم روحانی در اداره و پیشبرد امور مسجد، حجت الاسلام مطهری نژاد که از سال 90 امامت جماعت این مکان مقدس را بر عهده گرفته است، در دایره‌‌ی گزارش حاضر قرار می‌‌گیرد.

بهتر است خانه امام جماعت نزدیک مسجد باشد

یکی از نکات مثبتی که در وهله مشاهده می‌‌شود نزدیکی منزل امام جماعت به مسجد است که گویا عامل مهمی در موفقیت مسجد به شمار می‌‌رود و بهانه‌‌ای به نام فاصله‌‌ی طولانی برای تاخیر در اقامه یا تعطیلی نماز جماعت را ایجاد نمی‌‌کند و به مراتب ارتباط گیری با اهل منطقه نیز به سهولت اتفاق می‌‌افتد.

وی می‌‌‌‌‌گوید: هرسه نوبت نمازهای یومیه به جماعت برگزار می‌‌شود که در نماز صبح حدود 25 نفر در روزهای عادی و حدود 100 نمازگزار در ماه مبارک رمضان در نماز جماعت شرکت می‌‌کنند. همچنین در نمازهای ظهر و عصر حدود 150 نفر و نمازهای مغرب و عشا 250 الی 300 نمازگزار مشارکت دارند.

روحانی مسجد باید اخلاص داشته باشد

مطهری نژاد در تشریح عوامل موفقیت مسجد امام خمینی(ره) با تکیه بر وظایف روحانی مسجد، توضیح می‌‌دهد: امام جماعت باید هدف خود را از پیش‌نماز بودن مشخص نماید تا بداند هدف از این کار خودنمایی است یا اینکه در برابر پروردگار انجام وظیفه می‌‌کند؛ در صورتی که هدفش قرب الهی باشد خداوند نیز در این راه او را یاری می‌‌کند وگرنه با وجود تمام زرق و برق‌‌ها کارش ابتر خواهد ماند.

اطلاعات روحانی باید به روز باشد

وی می‌‌افزاید: تحصیلات و معلومات روحانی نباید کمتر از معلومات نمازگزاران باشد و او علاوه برداشتن سواد حوزوی و قرآنی بروز باید از اخبار و حوادث منطقه مطلع باشد و آن‌‌ها را به حاضرین انتقال دهد.

امام جماعت مسجد امام خمینی(ره) بیان می‌‌کند: اینکه یک روحانی ادعا کند مسجد جای اسلحه نیست، تفکر بسیار غلطی است زیرا از صدر اسلام مسجد پایگاه اسلام است و در آن تعلیم قرآن و فکر و قضاوت و تصمیم‌‌گیری برای جنگ و بسیج مردمی برای جبهه و ... وجود داشته است.

وی تاکید می‌‌کند: نباید نگرش یک بعدی نسبت به اسلام داشته و مسجد را فقط جایگاه نماز یا روزه و... بدانیم همچنان که امام باقر(ع) می‌‌فرماید: «بُنِیَ الإسلامِ علی خَمس»؛ اسلام بر پنج پایه بنا شده است و باید بر همه آن‌‌ها توجه داشته باشیم زیرا نادیده گرفتن یکی از آن‌‌ها موجب ناموزون شدن اسلام خواهد شد.

امام جماعت همیشه تحت نظر مردم است

مطهری نژاد با اشاره به اهمیت رعایت شئونات روحانی خاطرنشان می‌‌سازد: نمازگزاران از نظرظاهری روحانی را زیر نظر دارند و به نوع پوشش و رفتار، حرف زدن و نشست و برخواستش توجه می‌‌کنند بنابراین روحانیون باید یک رنگ باشند و اینطور نباشد که وقتی وارد مسجد می‌‌شوند لباس روحانیت بر تن داشته باشند و موقع خروج از مسجد با لباس شخصی بیرون بروند که این کار نه تنها مردمی بودن او را نشان نمی‌‌دهد بلکه موجب پایین آمدن قداست روحانی شده و دیدگاه مردم را نسبت به او تغییر می‌‌دهد.

روحانی از پست و مقام خود سوء استفاده نکند

وی تاکید می‌کند: روحانی باید متواضع باشد و در مجالس و سایر مکان‌‌ها به دنبال بهترین جا برای خود نباشد و از پست و مقام خود سوء استفاده ننماید که پیامبر اکرم (ص) می‌‌فرماید: کُلِّ نِعمَتٍ مَحسود إلّا التّواضع؛هر نعمتی که به انسان داده شده مورد حسادت قرار می‌‌گیرد به جز نعمت تواضع که کسی بر آن حسادت نمی‌‌کند.

این کارشناس دینی اضافه می‌‌کند: روحانی نباید حرص و طمع داشته باشد وگرنه چنانچه روحانی در قبال کاری که انجام می‌‌دهد از مردم حق الزحمه‌‌ای طلب کند، از ارزش او کاسته خواهد شد.

خانواده‌‌ی پیش‌نماز در نماز جماعت شرکت کنند

وی اظهار می‌‌کند: پیش‌نماز باید سر موقع و منظم در نماز حضور یابد و علاوه بر خود او شایسته است خانواده‌‌اش نیز در نماز و بین مردم باشند که باید بگویم همسر بنده همواره در مسجد امام خمینی(ره) عهده دار برخی امور فرهنگی است.

استاد دانشگاه تبریز می‌‌افزاید: کیفیت اقامه نماز باید به گونه‌‌ای باشد که نه با عجله و نه به کندی قرائت شود تا صدای روحانی حین اقامه نماز به گوش نمازگزاران برسد.

روحانی باید با جوانان مأنوس شود

وی بیان می‌دارد: روحانی در هر سنی که باشد باید با جوانان و نوجوانان اُنس بگیرد و با آنان در مورد مسائل مختلف بحث نماید یا هنگام قرائت ادعیهای چون زیارت عاشورا، دعای کمیل و غیره با آنان همراهی کند.

پیش‌نماز مسجد امام خمینی(ره) با بیان اینکه امر به معروف و نهی از منکر از وظایف قطعی روحانی و امام جماعت است، می‌‌گوید: روحانی نباید نسبت به امر به معروف ونهی از منکر بی‌تفاوت باشد زیرا همان طور که توضیح دادم او مدام تحت نظر است و اگر نسبت به امر گناهی از خود بی‌‌تفاوتی نشان بدهد، دیگر مردم به او اعتماد نمی‌کنند؛ لذا باید با رعایت مهر و ادب به امر و نهی بپردازد هر چند در این راه نیش و کنایه هایی هم می‌‌شنود اما از نظر من شنیدن نیش زبان در راه خدا ثواب بیشتری دارد.

وی علاوه بر روحانی مدیریت واحد را نیز یکی دیگر از عوامل زمینه ساز موفقیت مساجد می‌‌داند و در این خصوص خاطرنشان می‌‌کند: مدیریت واحد می‌‌تواند همه اعضا را گرد هم آورد تا برای انجام کارها با هم متحد شده و به نتیجه مطلوبی دست یابند که در صورت عدم وجود مدیریت واحد، کشمکش به وجود آمده و هر کس به یک سمت گرایش پیدا خواهد کرد.

گفتنی است؛ برنامه‌‌ی قرائت قرآن در روزهای شنبه، برگزاری جلسه‌‌ی تفسیر در روزهای یکشنبه، برگزاری زیارت عاشورا در روزهای دوشنبه، تشکیل کلاس‌‌های نهج البلاغه با حضور دکتر بهروز، استاد دانشگاه تبریز در روزهای سه‌‌شنبه، اجرای برنامه‌‌های مناسبتی توسط پایگاه‌‌ها در روزهای چهارشنبه، قرائت دعای کمیل در روزهای پنجشنبه و استقرار هیئت در روزهای جمعه، تقویم فعالیت‌‌های مسجد را تشکیل می‌‌دهد.

مساجد زنده‌‌اند و با گذشت قرن‌‌ها از تاسیس اولین مسجد، هیچ گزینه‌‌ی دیگری نتوانسته است جایگزین این مکان مقدس شود اما اگر پیکره‌‌ی غبار نشسته‌‌ی آن بوی غفلت و فراموشی می‌‌دهد دال بر پایان آمدن عصر مسجد نیست بلکه با تحمل اندک زحمت‌‌ها و تلاش و برنامه‌‌ریزی می‌‌تواند تمام مساجد شهر را چون مسجد امام خمینی(ره) شهرک شهید یاغچیان تبریز، رونق بخشید.