نگاهی به آیین های عزاداری محرم در نیر+تصاویر

نگاهی به آیین های عزاداری محرم در نیر+تصاویر
همه ساله بر اساس یک سنت دیرین در شهرستان نیر و همزمان با دهه‌ی سوم ذیحجه مراسم عزاداری حضرت امام حسین (ع) در این منطقه آغاز می‌شود.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از نیریمیز، همه ساله بر اساس یک سنت دیرین در شهرستان نیر و همزمان با دهه‌ی سوم ذیحجه مراسم عزاداری حضرت امام حسین (ع) در این منطقه آغاز می‌شود.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نیریمیز, نیریمیز, نیریمیز,

 

 

,
, ,
,

 

,

آئین شاخسی :

, آئین شاخسی :,

در این مراسم که به اصلاح محلی به شاخسی (شاه حسین) معروف است، دسته‌  شاخسی شهر بعد غروب هنگام به خیابان و کوچه های اصلی شهر آمده و تا پاسی از شب به عزاداری می‌پردازند.

,

 دسته ­های "شاخسی، واخسی"، نمودی از عزاداری مردم نیر می باشد که با مرثیه­ ها و آداب خاصی برگزار می شود.

,

 

, ,

 

,

در گذشته یک ماه قبل از ماه محرم و اکثرا از فردای عید قربان با تشکیل دسته­ های شاه حسینی این شکل از عزاداری آغاز می شد به این صورت که  ریش ­سفیدان شهر، زنجیر آهنی بزرگی آماده می کردند، سپس آن را بر سر چوب قطوری نصب می کردند.

,

چون غروب می­شد، جوانان و مردان نیر در میدان یا مقابل یکی از مساجد حاضر می­ شدند و هر یک چوب­دستی بلند و محکمی همراه خود می­ آوردند.

,

پس از انجام یک سلسله کارهای مقدماتی دیگر و تقریبا همزمان با غروب خورشید با هماهنگی ریش سفیدان، شاه­ حسینی ­ها صف می بستند و در حالی که حاضریان چوبدستی را مثل شمشیر در دست راست می­ گرفتند، دست چپ را از پشت، بر کمر نفر سمت چپ خود قرار می­دادند و بدین طریق صف فشرده و مرتبی بوجود می­ آوردند و در جواب شعار و ابیاتی که ریش سفید (دَستهَ باشی) با آهنگ ترغیب کننده­ ای می­ خواند، همه با هم ذکر شاخسی (شاه­ حسین) سر می دادند.

,

بعضی روزها برای آنکه شکوه و جلال خاصی داشته باشند، اتاقک­ های مجلل چوبی بنام اتاق حضرت قاسم در بین خود حمل می­ کردند؛ این مراسم تا آغاز محرم ادامه داشت و بعد از طشت گذاری پایان می یافت.

,

 

,

 

 

,
, ,
,

 

,

آیین طشت گذاری

, آیین طشت گذاری,

مردم حسینی شهرستان نیر هر سال پیش از فرا رسیدن ماه محرم با تجمع در مساجد و حسینیه‏ ها و پر کردن طشت های آب که سمبل یک حادثه تاریخی در کربلا است اقدام به نوحه خوانی و مدیحه سرایی می کنند.

,

در این آیین که از سه یا چهار روز مانده به محرم اجرا می‏ شود عزاداران حسینی طشت‏ها را بالای سر می‏ گیرند و مسجد را دور می‏ زنند، سپس در داخل آن‏ها آب می‏ ریزند.

,

در این آیین که نمادی از بیعت عزاداران حسینی با حضرت سیدالشهدا(ع) و یاران باوفایش به وسعت آب فرات است، عزاداران دست به تشت و آب می‏ زنند و به یاد لبان تشنه امام حسین(ع) و یارانش سوگواری می کنند.

,

عزاداران آب طشت‏ها را در شیشه‏ هایی برای تبرک پر می کنند که این سنت از حادثه جوانمردانه آب دادن امام حسین‏(ع) به سپاه حر در 27 ذیحجه گرفته شده که آب مشک‏ها را در طشت‏ها ریختند و تمام لشکر حر و اسبان را سیراب کردند.

,

در این آیین عزاداران با حضور خود در مساجد و حسینیه ها به همراه عزاداری، جامه عزای حضرت سید الشهدا (ع) را بر تن می کنند.

,

آیین طشت‌ گذاری از ریشه ‌دارترین آیین های ماه محرم است که در روزهای پایان ماه ذیحجه برگزار می ‌شود و در حقیقت برگزاری آن به مثابه آماده شدن حسینیان برگزاری آیین های سوگواری سید و سالار شهیدان است.

,

هم اکنون حدود ‎40 هیات حسینی و 101 ‎مسجد شهری و روستایی درشهرستان نیر در مناسبت های مذهبی فعالیت دارند.

,

 

 

,
, ,
,

در آیین طشت‌گذاری، طشت‌های آب را که نمادی از فرات است در مساجد و حسینیه‌ها می‌آورند و این اقدام به تاسی از اقدام سرور و سالار شهیدان و یادآور رفتار جوانمردانه امام حسین(ع) در مقابل سپاه "حر" است که به روایتی آن حضرت در روز 25 ماه ذالحجه سال 60 هجری قمری آب مشک‌ها را در طشت‌ها ریخته و تمام لشکر حر و اسبان آن‌ها را سیراب کردند.
 

,
,

 
شبیه خوانی

,
, شبیه خوانی,

همزمان با عاشورای حسینی، گروه‌های کثیری از عاشقان اهل بیت(ع) در شهر نیر با برپایی آیین‌های شبیه‌خوانی، تاریخ دشت کربلا را برای عزاداران ترسیم می‌کنند.

,

 
 در برخی از  روستاهای نیر نیز میدانی بزرگ به عنوان نمادی از میدان جنگ مهیا شده و یاران و اهل بیت امام حسین(ع) در یک گوشه و لشکریان "عمرسعد" ملعون در گوشه‌ای دیگر قرار می‌گیرند و با ورود اصحاب امام به کارزار حماسه کربلا و درنهایت با شهادت امام حسین(ع) و شبیه‌خوانی به انجام می‌رسد.

,
,

 

,

 

,

 

, ,

شبیه‌خوانی معمولا توسط عده‌ای از عزاداران معتقد و با استعداد انجام گرفته و بازیگران آن به دو دسته تقسیم می‌شوند:

,

1- موافق‌خوانان، معمولا نقش امامان معصوم و اصحاب اباعبدالله(ع) را اجرا می‌کنند، گویش آن‌ها ادبی بوده و بصورت نظم سخن می‌گویند و مطالب خود را بصورت آهنگین روی دستگاه ماهور و گوشه‌های آن ادا می‌کنند.
 

,
,

2- مخالف‌خوان‌ها، دسته دیگرند که عمر سعد، شمر و لشکریان یزید را شامل می‌شود و مطالب خود را معمولا بصورت نثر و با صدای بلند، خشن و خوفناک ادا می‌کنند.
 

,
,

موسیقی، بویژه ابزارهایی مانند طبل و شیپور نقش اساسی در ایجاد شور و هیجان در شبیه‌خوانی دارد.

,

 

,

 

 

,
, ,
,

 

,

شمع‌گردانی
 در نیر روزهای تاسوعا و عاشورا نیز برنامه‌های خاصی اجرا می‌شود که برنامه شمع‌گردانی یکی از این مراسم‌هاست که در آن عزاداران شمع ها را  در تشت‌های مخصوص هر مسجد روشن می‌کنند.

, شمع‌گردانی,
,

 

, ,

 شمع‌گردانی فردی و جمعی صورت می‌گیرد و گاه دسته‌های عزاداری بزرگی هم تشکیل می‌دهند، عموما با پای پیاده این کار انجام می‌شود و در مورد قدمت آن حرف و حدیث گوناگون است اما طبق برخی نقل و قول‌ها مربوط به 300 سال پیش می‌شود که بنیان گذاری شده است .

,

 
 

,
,

 نذر در نیر

,  نذر در نیر,

 شهرستان نیر همانند سایر نقاط ایران با فرا رسیدن ماه محرم اقدام به احسان نذورات می‌کند.

,

مردم نیر عقیده ویژه‌ای به اطعام از سفر اباعبدالله الحسین(ع) داشته و معمولا از غذای پخته شده نذری برای تبرک و شفای بیماران استفاده می‌کنند.

,

مساجد عمدتا در دهه اول به طبخ غذاهای نذری نظیر آبگوشت و پلو با مرغ اقدام می کنند، بعضی از خانه‌ها نیز بنا به یک سنت دیرینه و عمدتا موروثی روزهای خاص احسان می‌دهند.

,


 

,
,

 

, ,

پخش شربت، انواع نان‌ها و شیر گرم‌، چای نیز در زمره نذورات عاشقان و ارداتمندان حضرت اباعبدالله(ع) در سطح استان اردبیل قرار گرفته است.

,

بعضی از خانه‌ها هیات‌های خود را برای صرف صبحانه‌ای مفصل مرکب از سرشیر، ماست،‌کره، شیر و انواع مرباها و نان‌های روغنی و مغزدار دعوت می‌نمایند و بعضی‌ها هم برای ناهار تدارک دارند.
 

,
,


 
 

,
, ,
,

همچنین در این دو ماه بساط سفره‌های نذری حضرت عباس(ع) و فاطمه زهرا(س) و سایر ائمه(ع) توسط حاجت‌مندان که حاجت روا شده‌اند، متداول است.

,


 

, ,
,

 

,

انتهای پیام/م

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه