برزخ چیست و کجاست
در احادیث اسلامی به طور گسترده درباره عالم برزخ و ویژگیهای آن سخن به میان آمده است. در حدیثی مشابه از امام علی(ع) و امام سجاد(ع) نقل شده است: قبر، باغی از باغهای بهشت یا حفرهای از حفرههای دوزخ است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا و به نقل از لرسو؛ واژه برزخ در اصل به معنای چیزی است که در میان دو شیء حائل میشود. بر همین اساس به عالمی که میان دنیا و عالم آخرت قرار گرفته، برزخ گفته میشود. خبر وجود چنین جهانی که گاهی از آن تعبیر به عالم قبر یا عالم ارواح میشود در آیات و احادث آمده است. در آیات متعددی از قرآن مجید به این موضوع به ظهور یا صراحت اشاره شده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, لرسو, واژه برزخ در اصل به معنای چیزی است که در میان دو شیء حائل میشود. بر همین اساس به عالمی که میان دنیا و عالم آخرت قرار گرفته، برزخ گفته میشود. خبر وجود چنین جهانی که گاهی از آن تعبیر به عالم قبر یا عالم ارواح میشود در آیات و احادث آمده است. در آیات متعددی از قرآن مجید به این موضوع به ظهور یا صراحت اشاره شده است.,در آیه 100 سوره مؤمنون آمده است:
«لَعَلِّی أَعْمَلُ صالِحاً فیما تَرَکْتُ کَلاَّ إِنَّها کَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلی یَوْمِ یُبْعَثُونَ» ترجمه آیه چنین است: شاید عمل صالحی در آنچه (در دنیا) واگذاشتهام (از ایام عمر و اموال دنیا) انجام دهم. چنین نیست، آن سخنی است که او گوینده آن است (ولی تحقّق نمیپذیرد)، و پیش روی آنها (عالم) برزخ است تا روزی که برانگیخته شوند.
این آیه در وجود چنین عالمی ظهور دارد. از آیاتی که با صراحت وجود چنین جهانی را اثبات میکند، آیات مربوط به زندگی و حیات شهیدان است.(بقره/ 154 – العمران/169) یا آیه 46 سوره مؤمن که به صراحت وجود برزخ را برای کفار طغیانگری همچون فرعون و یارانش مطرح کرده است: عذاب آنها آتش است که هر صبح و شام بر آن عرضه میشوند و روزی که قیامت برپا شود میفرماید آل فرعون را در سختترین عذابها وارد کنید. روشن است که این آتشی که در آیه مذکور بدان آشاره شده که ال فرعون صبح و شام بر آن عرضه میشوند، جهنم برزخی است چرا که مجازات آنها در قیامت در پایان آیه به طور جداگانه آمده است. از این رو غالب مفسران این آیه را به عالم برزخ و عذاب قبر تفسیر کردهاند.
در احادیث اسلامی به طور گسترده درباره عالم برزخ و ویژگیهای آن سخن به میان آمده است. در حدیثی مشابه از امام علی(ع) و امام سجاد(ع) نقل شده است: قبر، باغی از باغهای بهشت یا حفرهای از حفرههای دوزخ است.
در روایت معروف میخوانیم، هنگاهی که اجساد کشتگان مشرکان مکه را در جنگ بدر در چاهی ریختند، پیامبر(ص) در کنار چاه ایستاد و این جملههای را بیان کردند: ای اهل چاه! آیا آنچه را که پروردگارتان به شما وعده داده بود، به حق یافتید؟ من که وعده پروردگارم را در مورد پیروزی به حق یافتم. گروهی عرض کردند ای رسول خدا(ص)! آیا آنها میشوند؟ فرمودند، شما در این مورد، شما از آنها شنواتر نیستید ولی آنها امروز پاسخ نمیدهند.
در حدیثی از امام صادق(ع) آمده است: به خدا سوگند من تنها از برزخ شما میترسم.(اشاره به اینکه مؤمنان در قیامت مشمول شفاعت پیامبر(ص) و امامان معصوم(ع) خواهند شد ولی حساب برزخ جدا است.
در حدیث دیگری از همان حضرت میخوانیم: برزخ همان عالم قبر و ثواب و عقابی است که در میان دنیا و آخرت وجود دارد.
اینک این سؤال باقی است که زندگی برزخی چگونه است؟ دانشمندان در پاسخ به این سؤال گفتهاند که روح انسان بعد از پایان زندگی دنیا در جسم لطیفی قرار میگیرد که از بسیاری از عوارض جسم مادی برکنار است؛ ولی از آن نظر که شبیه این جسم مادی عنصری دارد به آن بدن مثالی یا قالب مثالی گویند که نه کاملاً مجرد است و نه مادی محض؛ بلکه دارای نوعی تجرد برزخی است و اگر در روایات از فشار قبر سخن به میان آمده مربوط به بدن مثالی است و نه بدن مرده؛ چرا که آن بدن دیگر احساسی ندارد و از این گذشته، ممکن است با اموری مثل سوختن و... کلاً نابود شده باشد، البته همانگونه که درک حقیقت زندگی عالم آخرت برای ما غیرممکن است، آگاهی از جهان برزخ نیز به طور کامل ممکن نیست چرا که مرتبهای بالاتر از این جهان دارد.
در حدیث معروفی که در کلمات قصار در نهج البلاغه آمده است میخوانیم که امام علی(ع) هنگام مراجعت از جنگ صفین وقتی که نزدیک کوفه کنار قبرستانی که بیرون دروازه قرار داشت رسید، رو به سوی قبرها کرد و چنین گفت: «ای ساکنان خانههای وحشتناک و مکانهای خالی و قبرهای تاریک! ای خاکنشینان! ای غریبان! ای تنهایان! ای وحشتزدگان! شما در این راه بر ما پیشی گرفتید و ما نیز به شما ملحق خواهیم شد، اگر از اخبار دنیا بپرسید به شما میگویم خانههایتان را دیگران ساکن شدند، همسرانتان به نکاح دیگران در آمدند، و اموالتان تقسیم شد، اینها خبرهائی است که نزد ما است نزد شما چه خبر؟!
سپس رو به یارانش کرد و فرمود: اگر به آنها اجازه سخن گفتن داده شود حتماً به شما خبر میدهند که بهترین زاد و توشه برای این سفر پرهیزکاری است.»
به گفته بعضی از دانشمندان، میتوان آن را تشبیه به حالت خواب کرد. در خوابهای راستین، روح انسان با استفاده از قالب مثالی مناظری را میبیند و لذت میبرد؛ گاه نیز مناظر هولناکی را مشاهده میکند و از خواب بیدار میشود. در روایتی از امام صادق(ع) نقل شده است: هنگامی که خداوند روح مؤمن را میگیرد، او را در قالبی همچون قالب دنیویاشد در دنیا قرار میدهد.
نکته دیگر اینکه در روایات بسیاری میخوانیم که از هر کس پس از مرگش از نکاتی سؤال میشود. در روایتی از امام سجاد(ع) آمده است: فرزند آدم! از مرگ غافل نباش! به همین زودی قبض روح خواهی شد و به منزلی منتقل میشوی و دو فرشته منکر و نکیر برای سؤال بر تو وارد میشوند و اولین چیزی که میپرسند از پروردگا تو است، آنگاه از پیامبری که به سوی تو فرستاده شده و از دینی که پذیرفتهای و از کتابی که تلاوت میکردی و از امامی که ولایت او را قبول کرده بودی؛ آنگاه از عمرت میپرسند که در چه راهی آن را صرف کردی و از مال و ثروت که از کجا به دست آوردی و در چه راهی مصرف کردی.
انتهای پیام/
منبع: قرآن کریم- نهجالبلاغه –پیام قرآن ج5-تفسیر نمونه
در آیه 100 سوره مؤمنون آمده است:
,«لَعَلِّی أَعْمَلُ صالِحاً فیما تَرَکْتُ کَلاَّ إِنَّها کَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلی یَوْمِ یُبْعَثُونَ» ترجمه آیه چنین است: شاید عمل صالحی در آنچه (در دنیا) واگذاشتهام (از ایام عمر و اموال دنیا) انجام دهم. چنین نیست، آن سخنی است که او گوینده آن است (ولی تحقّق نمیپذیرد)، و پیش روی آنها (عالم) برزخ است تا روزی که برانگیخته شوند.
,این آیه در وجود چنین عالمی ظهور دارد. از آیاتی که با صراحت وجود چنین جهانی را اثبات میکند، آیات مربوط به زندگی و حیات شهیدان است.(بقره/ 154 – العمران/169) یا آیه 46 سوره مؤمن که به صراحت وجود برزخ را برای کفار طغیانگری همچون فرعون و یارانش مطرح کرده است: عذاب آنها آتش است که هر صبح و شام بر آن عرضه میشوند و روزی که قیامت برپا شود میفرماید آل فرعون را در سختترین عذابها وارد کنید. روشن است که این آتشی که در آیه مذکور بدان آشاره شده که ال فرعون صبح و شام بر آن عرضه میشوند، جهنم برزخی است چرا که مجازات آنها در قیامت در پایان آیه به طور جداگانه آمده است. از این رو غالب مفسران این آیه را به عالم برزخ و عذاب قبر تفسیر کردهاند.
,در احادیث اسلامی به طور گسترده درباره عالم برزخ و ویژگیهای آن سخن به میان آمده است. در حدیثی مشابه از امام علی(ع) و امام سجاد(ع) نقل شده است: قبر، باغی از باغهای بهشت یا حفرهای از حفرههای دوزخ است.
,در روایت معروف میخوانیم، هنگاهی که اجساد کشتگان مشرکان مکه را در جنگ بدر در چاهی ریختند، پیامبر(ص) در کنار چاه ایستاد و این جملههای را بیان کردند: ای اهل چاه! آیا آنچه را که پروردگارتان به شما وعده داده بود، به حق یافتید؟ من که وعده پروردگارم را در مورد پیروزی به حق یافتم. گروهی عرض کردند ای رسول خدا(ص)! آیا آنها میشوند؟ فرمودند، شما در این مورد، شما از آنها شنواتر نیستید ولی آنها امروز پاسخ نمیدهند.
,در حدیثی از امام صادق(ع) آمده است: به خدا سوگند من تنها از برزخ شما میترسم.(اشاره به اینکه مؤمنان در قیامت مشمول شفاعت پیامبر(ص) و امامان معصوم(ع) خواهند شد ولی حساب برزخ جدا است.
,در حدیث دیگری از همان حضرت میخوانیم: برزخ همان عالم قبر و ثواب و عقابی است که در میان دنیا و آخرت وجود دارد.
,اینک این سؤال باقی است که زندگی برزخی چگونه است؟ دانشمندان در پاسخ به این سؤال گفتهاند که روح انسان بعد از پایان زندگی دنیا در جسم لطیفی قرار میگیرد که از بسیاری از عوارض جسم مادی برکنار است؛ ولی از آن نظر که شبیه این جسم مادی عنصری دارد به آن بدن مثالی یا قالب مثالی گویند که نه کاملاً مجرد است و نه مادی محض؛ بلکه دارای نوعی تجرد برزخی است و اگر در روایات از فشار قبر سخن به میان آمده مربوط به بدن مثالی است و نه بدن مرده؛ چرا که آن بدن دیگر احساسی ندارد و از این گذشته، ممکن است با اموری مثل سوختن و... کلاً نابود شده باشد، البته همانگونه که درک حقیقت زندگی عالم آخرت برای ما غیرممکن است، آگاهی از جهان برزخ نیز به طور کامل ممکن نیست چرا که مرتبهای بالاتر از این جهان دارد.
,در حدیث معروفی که در کلمات قصار در نهج البلاغه آمده است میخوانیم که امام علی(ع) هنگام مراجعت از جنگ صفین وقتی که نزدیک کوفه کنار قبرستانی که بیرون دروازه قرار داشت رسید، رو به سوی قبرها کرد و چنین گفت: «ای ساکنان خانههای وحشتناک و مکانهای خالی و قبرهای تاریک! ای خاکنشینان! ای غریبان! ای تنهایان! ای وحشتزدگان! شما در این راه بر ما پیشی گرفتید و ما نیز به شما ملحق خواهیم شد، اگر از اخبار دنیا بپرسید به شما میگویم خانههایتان را دیگران ساکن شدند، همسرانتان به نکاح دیگران در آمدند، و اموالتان تقسیم شد، اینها خبرهائی است که نزد ما است نزد شما چه خبر؟!
,سپس رو به یارانش کرد و فرمود: اگر به آنها اجازه سخن گفتن داده شود حتماً به شما خبر میدهند که بهترین زاد و توشه برای این سفر پرهیزکاری است.»
,به گفته بعضی از دانشمندان، میتوان آن را تشبیه به حالت خواب کرد. در خوابهای راستین، روح انسان با استفاده از قالب مثالی مناظری را میبیند و لذت میبرد؛ گاه نیز مناظر هولناکی را مشاهده میکند و از خواب بیدار میشود. در روایتی از امام صادق(ع) نقل شده است: هنگامی که خداوند روح مؤمن را میگیرد، او را در قالبی همچون قالب دنیویاشد در دنیا قرار میدهد.
,نکته دیگر اینکه در روایات بسیاری میخوانیم که از هر کس پس از مرگش از نکاتی سؤال میشود. در روایتی از امام سجاد(ع) آمده است: فرزند آدم! از مرگ غافل نباش! به همین زودی قبض روح خواهی شد و به منزلی منتقل میشوی و دو فرشته منکر و نکیر برای سؤال بر تو وارد میشوند و اولین چیزی که میپرسند از پروردگا تو است، آنگاه از پیامبری که به سوی تو فرستاده شده و از دینی که پذیرفتهای و از کتابی که تلاوت میکردی و از امامی که ولایت او را قبول کرده بودی؛ آنگاه از عمرت میپرسند که در چه راهی آن را صرف کردی و از مال و ثروت که از کجا به دست آوردی و در چه راهی مصرف کردی.
,انتهای پیام/
,منبع: قرآن کریم- نهجالبلاغه –پیام قرآن ج5-تفسیر نمونه
,]
ارسال دیدگاه