9 آذر روز بزگداشت شیخ مفید؛
معلم امت، شیخ مفید مرزبان حریم شیعه/سرحلقه جریان علمیِ رو به تکامل
در میان دانشمندان اسلامی، بزرگانی یافت می شوند که در پیشرفت احکام الهی در جوامع تاثیر بسیار داشته، آثاری جاویدان از خود به جای گذاشته اند؛ شیخ مفید، در شمار چنین دانشمندانی جای دارد نهم آذرماه بهعنوان «روز بزرگداشت شیخ مفید» نامگذاری شده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از زنجانم,تاریخ شیعه، سرشار از افتخارهای بسیار و تحولات چشم گیر است؛ تحولاتی که به دست عالمان متعهد و فرزانگان اندیشمند پدید آمده است. در میان این دانشمندان، شیخ مفید جایگاه خاصی دارد که او را از هر نظر از دیگران ممتاز می گرداند. از نقل سخنان دانشمندان هم عصر مفید درمی یابیم که او را در علوم گوناگون اسلامی، اعم از معقول و منقول، استادی چیره دست دانسته و والایی اش را در مسائل معنوی و ملکات نفسانی، به عالی ترین وصف ستوده اند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, زنجانم,
, ,
معلم امت، شیخ مفید
ابوعبداللّه محمد بن نعمان معروف به شیخ مفید، در یازدهم ذی قعده سال ۳۳۶ ه . ق در عُکبرای بغداد به دنیا آمد. عشق و شور فراوان او به تحصیل، از همان کودکی موجب شد همراه پدر به بغداد رود و به فراگیری دانش بپردازد. شیخ مفید از سال های کودکی به یادگیری علوم گوناگون پرداخت. او به واسطه موقعیت علمی و اجتماعی پدرش، با دانشمندان ارتباط می یافت و علوم و معارف را از آنان فرامی گرفت. بینش افزایی و دانش آفرینی این فقیه فرزانه، به همراه آگاهی از شرایط اجتماعی آن دوره، دست به دست هم داد و او را سلسله جنبان نهضت فکری در قرن چهارم کرد و مفید بدانجا رسید که صحیفه های سبز مهدوی به افتخارش صادر شد.
,
در محضر استادان
بغداد در آن روزگار، بوستان دانش و دانایی و پهنه مناظره و توانایی بود. این شهر، مرکز نشر اندیشه های بزرگانِ مذاهب و محفل گفت وگوی عالمان و فرزانگان به شمار می آمد. مشعل های فروزان بسیاری در آسمان دانش و بینش بغداد دیده می شدند؛ گوهرانی همچون: شیخ صدوق، جعفر بن محمد بن قولویه قمی، علی بن بابویه قمی، ابن جنید اسکافی، ابو علی بصری، ابوعبداللّه مرزبانی
,
شیخ مفید در این عرصه پربرکت، مردانه پای در میدان گذاشت و توفیق الهی را به جان پذیرا شد و از محضر بیش از هفتاد نفر از بزرگان و صاحب نظران بغداد بهره علمی برد. او دانش کلام را در محضر مظفر بن محمد و ابن جنید اسکافی، فقه را نزد جعفر بن محمد بن قولویه و علم روایت را از محمد بن عمران مرزبانی آموخت.
,
شاگردان امروز، عالمان فردا
گروه بی شماری از دانشمندان مذاهب گوناگون، جزو شاگردان شیخ مفید بوده اند. آنان در محضر درس و تربیت شیخ، پرورش یافته اند و با توجه و ریزبینی های آن استاد فرزانه، هر یک معدنی از علم گشته و دانش پژوهی نورافروز شده اند. سرآمد آنان عبارتند از: سیدمرتضی (علم الهدی)، سیدرضی، شیخ طوسی، نجاشی و سَلاّر. متأسفانه از گروه بی شمار شاگردانی که از محضر این استاد فرزانه بهره علمی برده اند، جز پانزده نفر که در مقدمه بحارالانوار از آنها نام برده شده، از دیگران اطلاع دقیقی وجود ندارد.
,
, ,
تألیفات شیخ مفید
شیخ مفید در سایه دانش سرشار، ذهن نوآور، نبوغ کم نظیر و پشتکار فراوانش که زبان زد خاص و عام بود، در بسیاری از علوم اسلامی تألیف و تصنیف دارد. چنان که از انبوه نوشته های پر ارزش او پیداست، بیشتر آنها پاسخ پرسش های گوناگون علمی است که از شهرها و کشورهای اسلامی از وی کرده اند. این عالم فرزانه، از دانشمندان کم نظیری است که آثار او در سده چهارم طلوع کرد و پس از قرن های بسیار، هنوز در افق افکار می درخشد. آثار وی، چونان فرهنگی جامع و دایره المعارف بزرگ تشیع است؛ چرا که مفید در کلام، فقه، اصول، حدیث، تفسیر، علوم قرآن، فلسفه، تاریخ، نجوم و... سرآمد همگان بود. از جمله آثار شیخ مفید می توان از اَلْاَعْلام مِن الاَحکام، کتابُ الاَمالی، الاِختصاص، الفُصول المُختارهُ مِنَ العُیونِ و المَحاسن، ایمان ابوطالب و تصحیحُ الاعتقادِ بصوابِ الانتقاد نام برد.
,
اخلاق مفید
فعالیت های اجتماعی و دل مشغولی های تحصیلی و علمی، شیخ مفید را از فتوحات معنوی غافل نساخت. او انسانی وارسته بود که سرای دل را به نور تقوا و تهذیب نفس روشن می ساخت. هم رنگی شیخ با اقشار فقیر و کم درآمد جامعه، فروتنی فراوان وی و بندگی بسیار او، موجب والایی شخصیت شیخ مفید شده بود. صفات برجسته اخلاقی شیخ، موجب گردید برخی از عالمان اهل سنت نیز لب به توصیف وی گشایند و قلم تمجید از او به دست گیرند. برای نمونه، ابن حَجر عَسقلانی درباره اخلاق شیخ مفید می نویسد: «مفید مردی بود که در راه انجام کارهای مستحبی تلاش بسیاری می کرد و بسیار فروتن بود».
,
صلابت در مناظره
در شهری مانند بغداد، با وجود دانشمندان فراوان از فرقه ها و مذاهب گوناگون، درخشش شیخ مفید در سایه احاطه علمی، قدرت تجزیه و تحلیل و حضور جدی او در مباحثات و مناظرات بود. شیخ به جز تدریس و تألیف، با سران مذاهب گوناگون و دانشمندان عصر خود به مباحثه و مناظره می پرداخت. در برخی مجالس، عظمت علمی او و قدرتش در مناظره به حدی بود که طرف مقابل را منفعل می کرد و حاضران را به شگفتی وامی داشت. قدرت مناظره و مباحثه با علما و کسب پیروزی های متعدد در شهری مانند بغداد که بازار دانش در آن گرم بود، با وجود افرادی که درصدد شکستن ابهت شیخ به عنوان نماینده تفکر شیعی بودند، اهمیت ویژه ای داشت.
,
, ,
صحیفه نور
دفتر زندگی شیعیان باید که بسان صحیفه ای سپید و نورانی، هر ورقش مهر تأیید و رضایت حضرت ولی عصر (عج) را به خود بگیرد. دست نوشته ای که تقوا، صلاح و معرفت ما را می طلبد تا لبخند رضایت آن حجت حق فراهم شود و توفیق زیارت و نامه اش به دست آید. شیخ مفید، از شمار اندک انسان هایی بود که به این نشان دست یافت و نور بزرگواری و لیاقت را بر صفحه جانش پدید آورد و سرانجام نامه هایی از سوی حضرت مهدی علیه السلام به افتخارش فرستاده شد. برخی از علما عنوان کرده اند در طول سی سال، سی نامه از سوی امام عصر (عج) برای شیخ مفید فرستاده شده است.
,
مفید از دیدگاه دانشمندان شیعه
شیخ طوسی: محمد بن نعمان، اندیشمندی بزرگ و موثّق است. او دارای فکری بلند و عالی و ذهنی دقیق بود. نزدیک به دویست جلد کتاب بزرگ و کوچک دارد و فهرست کتاب هایش مشهور است.
,
شرف الدین عاملی: اگر مقام عصمت برای غیر پیامبران و جانشینان آنان روا بود، شیخ مفید، پس از آنان، نخستین معصوم بود.
,حاج میرزا حسین نوری طبرسی: شیخ، زنده کننده اسلام و نابود کننده بدعت ها و انحرافات منحرفان و بدعت گذاران بود؛ در مناظرات مذهبی همواره پیروز بود.
,نجاشی: او شیخ و استاد ماست. مقام بلند او در فقه، کلام و روایت، مشهورتر از آن است که وصف شود.
,
, , مفید در آیینه کلام رهبری
,مقام معظم رهبری به مناسبت برگزاری کنگره جهانی شیخ مفید، در پیامی از مقام والای این عالم و دانشمند فرزانه تجلیل کرد. در متن این پیام آمده است: «شیخ مفید در سلسله علمای امامیه، فقط یک متکلم و فقیه سرآمد و برجسته نیست، بلکه فراتر از این، وی مؤسس و سرحلقه جریان علمیِ رو به تکاملی است که در دو رشته کلام و فقه، تا امروز در حوزه های علمی شیعه امتداد یافته است و با وجود بر کنار نماندن از تأثرات تاریخی و جغرافیایی و مکتبی، ویژگی های اصلی و خطوط سیاسی آن همچنان پابرجا مانده است. شیخ مفید نقش مؤثر و تعیین کننده ای در تثبیت هویت مستقل مکتب اهل بیت علیهم السلام ، بنیان گذاری شکل و قالب علمی صحیح برای فقه شیعه، آفرینش شیوه جمع منطقی میان عقل و نقل در فقه و کلام داشت».
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه