شب چِلّهَ درلرستان؛ از صله رحم تا گفتن قصه های قدیمی
نام اولین شب زمستان یا شب یلدا در زبان لری را « اول قاره » مینامند، این شب در لرستان با آیین سنتهای کهن و بومی برگزار میشود.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از آساره خبر؛ نخستین شب زمستان بلندترین شب سال است.که به نام یلدا نامگذاری شده است و در گویش لری به آن(شو اول قارّه) گفته می شود از دلایل برگزاری این جشن، به شب زاد روز ایزدمهر یا میترا lمی توان اشاره کرد که مهر به معنای خورشید است و تاریخ پرستش آن در میان ایرانی ها و آریایی ها به پیش از دین زرتشت بازمی گردد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آساره خبر,جشن شب یلدا جشنی است که از ۷ هزارسال پیش تاکنون در میان ایرانیان برگزار می شود؛ ۷ هزار سال پیش نیاکان ما به دانش گاه شماری دست پیدا کردند و دریافتند که نخستین شب زمستان بلندترین شب سال است.
,شب یلدا یکی از کهنترین جشن های ایرانی است. در این جشن، طی شدن بلندترین شب سال و به دنبال آن بلندتر شدن طول روزها در نیمکره شمالی، که مصادف با انقلاب زمستانی است.
,آشنایی با شب یلدا (شو اول قارّه) در میان لرها
, آشنایی با شب یلدا (شو اول قارّه) در میان لرها,بدون شک نگاهی به آداب و رسوم طولانی ترین شب سال در میان یکی از قدیمی ترین اقوام ایران باستان (لرها) سبب مستحکم تر شدن ریسمان پیوند فرهنگی ما ایرانیان با خاطرات آباء و اجدایمان خواهد شد .
,
, «قار» در زبان لری به معنی «داد و فریاد» و «قاره» بمعنی «صدای بلند» است .
,نام اولین شب زمستان یا شب یلدا در زبان لری را « اول قاهاره » خوانده اند. مردم روزگاران دور و گذشته، که کشاورزی، بنیان زندگی آنان را تشکیل میداد و در طول سال با سپری شدن فصلها و تضادهای طبیعی خوی داشتند، بر اثر تجربه و گذشت زمان توانستند کارها و فعالیتهای خود را با گردش خورشید و تغییر فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت و حرکت و قرار ستارگان تنظیم کنند.
,آنها پس از آنکه متوجه طولانی ترین شب سال شدند در شب چله با تشکیل مهمانی،دید و بازدید اقوام، به استقبال شب یلدا رفتند.؛ معمولا این مراسم با، پختن غذاهای خاص این شب « پخت گوشت قربانی گوسفند،مرغ یا خروس و بخصوص بوقلمون» همراه است پس از صرف شام دور هم جمع شده و ضمن تناول از آجیل های لری به قصه پردازی می پردازند.
,,
بهزاد پاکدل، مسئول انجمن هنرهای آیینهای سنتی لرستان در گفتوگو با آساره خبر در رابطه با آیین مردم لرستان در شب یلدا اظهار داشت: «شب چله» نه تنها خرافی نیست، بلکه از واقعیتهای علمی است.
, آساره خبر,
وی با اشاره به اینکه مردم لرستان به چله بزرگ و چله کوچک اعتقاددارند، افزود: همچنین مردم لرستان بر این معتقدند که همه تحولات زمین گرما و سرما از روز اول چله و پایان چله شروع میشود.
,
مسئول انجمن هنرهای آیینهای سنتی لرستان با اشاره به اینکه شب چله یک فرآیند اقلیمی و علمی است، بیان کرد: هر چه آگاهی مردم بیشتر میشد درواقع این آیین شکلی دیگر میگرفت.
,
وی با اشاره به اینکه جمع شدن افراد در کنار یکدیگر و در منزل بزرگ فامیل یکی از مناسک این آیین سنتی شب یلدا در استان لرستان است و هر کس هر چه داشت بر سر یک سفره مشترک میگذاشتند و همه از آن استفاده میکردند، بیان کرد: در دین اسلام نیز به این عمل بهعنوان صله ارحام یاد شده است.
,
,
پاکدل با اشاره به اینکه درگذشته با توجه به مستقل نبودن خانهها در بین چند خانواده، مردم در این شب سفره خود را باهم خانهایهای خود مشترک میکرد، تصریح کرد: البته مردم لرستان در طول سال رسم «کاسم سا» را داشتند اما در این شب سفره، کاسه و دیگ آنها یکی میشد و سر یک سفره مینشستند، فقیر و ندار، کمدست و دارنده هرکدام بهاندازه خودشان چیزی را فراهم میکردند و سعی داشتند تا شب یلدا را درنهایت خوشی و شادی در کنار یکدیگر سپری کنند.
,
,
وی با اشاره بهرسم دیگری به نام «شال دُر کردن» و یا انداختن شال در میان مردم لرستان، خاطرنشان کرد: انداختن شال در خانه همسایه توسط پسران کوچک هر خانواده انجام میشد که با عنوان «شال دُر کردن» از آن یاد میشود که نوجوانان و جوانان با رفتن به پشت بام همسایه خود و انداختن شال،گلونی یا چادری، اشعار بلند چون، «امشو اول قاره، خیر د هونت بواره» امشب اول یلدا یا اول زمستان است خیر از خانه ات ببارد؛« نون و پنیر و شیره _ کیخا هونت نمیره» نان و پنیر و شیره کدخدا (صاحب خانه) خانه ات نمیرد را میخواندند که در این زمان صاحبخانه بهواسطه وسع مالی و چیزهایی که در خانه داشت چیزی را درون شالهایی که از پشتبام آویزان شده بود میگذاشتند، و چیزهایی را که ازبر بام پشتبامها جمع میکردند و برای افرادی که کمدست و فقیر بودند میبردند..
,
,
مسئول انجمن هنرهای آیینهای سنتی لرستان با اشاره به اینکه در زمانهای گذشته اولین غذای مردم در «شب چله» بوقلمون بود، عنوان کرد: در این شب تنقلاتی مانند کشمش، اناردون، قلنگ، گندم شیر، گردو و بادام استفاده میشده و هنوز هم استفاده میشود، که هر کدام از این اقلام نماد خاصی مانند گندم بهعنوان کشت و نماد حیات و قلنگ به خاطر رنگ و سبزی آن بوده است.
,
وی با اشاره به اینکه آیین «چهل سرود» که نوعی فال گرفتن با اشعاری لکی است، به نیتهای مختلف بین پسران و دختران جوان گرفته میشد را در آخر شب برگزار میکردند، تصریح کرد: کشتی گرفتن یا «زورو صافونه» از سرگرمیهای این شب بود، به این صورت که هر کس ابتدا نفر دیگر به زمین میزد برنده بود.
,
پاکدل گفت: در پایان شب چله نیز بزرگ خانواده یا کسی که سواد داشت شروع به خواندن داستانی از روی کتابهای «شاهنامه»، یا کتاب «فلک ناز» یا کتاب «حمله حیدری» میکرد و یا امیرارسلان خوانی میکردند همه این کتابها به نظم بود و خواننده نیز آنها را با آواز میخواند.
,
انتهای پیام/د
,
]
ارسال دیدگاه