یادداشت؛
شبکه های اجتماعی ونقش والدین در استفاده صحیح فرزندان
ارتباط از طریق فضای مجازی در سالهای اخیر جایگاه قابل توجهی در بین نسل جوان جامعه ما پیدا کرده است. شبکه های اجتماعی در ابعاد مختلف زندگی افراد (فردی و اجتماعی) تأثیرگذارند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛به نقل از اساتید برتر، شبکههای اجتماعی، با قابلیتهایی که در اختیار فرد قرار میدهد مانند ایجاد محیطی شخصی، انتخاب دوستان، آزادی در بیان نظرات و مخالفت با نظرات دیگران، آزادی در استفاده از تفریحات مختلف و... حسی از کنترل شخصی و اراده فردی را به کاربر خود منتقل میکنند. این آزادی عمل و حس کنترل، یکی از اصلیترین دلایل گرایش افراد بهخصوص جوانان به شبکههای اجتماعی است.
شبکههای اجتماعی مجازی پدیدهای جدید و نوظهور هستند که قابلیتهای مکرر و بعضاً پرهیجان را به کاربران خود میدهد مانند آشنایی با برنامههای جدید، طرح موضوعهای شگفتانگیز و پرتحرک، خلق صحنههای اعجابآور، ارائهی اطلاعات جدید و... در نتیجه افرادی که از هیجانخواهی بالایی برخوردارند، برای ارضای این نیاز خود بیشتر به سمت شبکههای اجتماعی میروند.
پژوهشها نشان میدهد شبکههای اجتماعی بهشت افرادی است که دچار اختلال شخصیت خودشیفتگی هستند یا حداقل میل زیاد به محبوبیت دارند؛ زیرا آنها میتوانند بدون داشتن روابط دوستانه واقعی، تعداد زیادی رابطه موهوم و تخیلی برای خود دستوپا کنند؛ بنابراین شبکههای اجتماعی مجازی توهم محبوییت را صرفاً براساس کمیت تعداد دوستان برای فرد به وجود میآورد.
برخی افراد به دلیل ویژگیهای شخصیتی و تغییرات سبک زندگی، ترجیح میدهند در عین تنهایی و داشتن زندگی خصوصی، با جهان پیرامون خود ارتباطات گستردهای نیز برقرار کنند. شبکههای اجتماعی مجازی از قبیل فیسبوک، توئیتر، گوگل پلاس و... به بهترین حالت ممکن این نیاز را برآورده میکنند.
برخی کاربران شبکه اجتماعی برای رهایی از تنش روزمره و ایجاد فراغت، به سمت این فضا میروند. شبکههای اجتماعی مجازی نیز میتوانند اوقات خوشی را برای آنان فراهم کنند تا فرد بتواند ضمن برخورداری از این قابلیت، نگرانیها و تنشهای خود را با دوستان خود مطرح و در نهایت بهگونهای از طرف آنان حمایت اجتماعی دریافت کنند.
در بسیاری از تحقیقات روانشناسی بر ارتباط بین اضطراب اجتماعی، هراس اجتماعی و کمرویی با گرایش به استفاده از اینترنت رابطهی مثبت یافتهاند. در واقع مطالعات حاکی از آن است که افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی در هنگام ارتباط آنلاین احساس راحتی و خودافشایی بیشتری میکنند. این افراد تعامل آنلاین را برای حفظ گمنامی و دوری از شرکت در تعاملاتی که ترس از ارزیابی دیگران به وسیله مشاهده وجود دارد، راحتتر یافتهاند.
گرچه برخی معتقدند افراد با استفاده مکرر و زیاد از اینترنت دچار اعتیاد اینترنتی میشوند، که البته نکته درستی است، در ادامه، اعتیاد اینترنتی و حالات روانشناختی محتمل بر آن نیز، به نوبهی خود، باعث گرایش بیشتر افراد به سمت اینترنت و شبکههای اجتماعی میشود. درواقع، قطع بودن یا عدم دسترسی به اینترنت برای افرادی که دچار اعتیاد اینترنتی شدهاند، باعث ایجاد حالات افسردگی و اضطراب میشود و این افراد برای رهایی از این حالات ناخوشایند دوباره به سمت استفاده از شبکههای اجتماعی و اینترنت میروند.
نقش والدین بر استفاده صحیح فرزندان از شبکه های اجتماعی
کودکان و نوجوانان به علت فراغت بیشتر و کنجکاوی زیادی که برای شناخت جهان اطرافشان دارند، سرعت یادگیری بالایی دارند و سریعتر از والدین به وسایل دیجیتال مسلط میشوند. این نکته شایع فقط در ایران نیست بلکه در تمام جهان با آن درگیرند تا جایی که از آن به شکاف دیجیتالی یاد میکنند. اغلب علت این فاصله یا شکاف را عواملی میدانند که با کمی توجه شاید ما هم با آنها به عنوان منشا این پدیده موافق باشیم؛ مانند:
۱- فراهم نبودن شرایط مناسب برای یادگیری و آشنایی والدین با این فضاها
۲- اعتماد بیش از اندازه به فرزندان
۳- بی تفاوتی والدین به اهمیت آگاهی بخشی به فرزندان
۴- روحیهی کنجکاوی و شناخت نوجوانان و کودکان
۵- عدم اطلاع والدین از اهمیت و تأثیرات فضاهای مجازی
باز هم اینجا اهمیت فرهنگ و سبک زندگی پررنگتر میشود و اصرار بر وجودش بیشتر! فرهنگ! چیزی که در اغلب مشکلات نقش اساسی را بازی میکند. فرهنگ سازی و آموزش فرهنگ در هر زمینه به معنای اهمیت قائل شدن برای آن بخش از زندگی فردی یا اجتماعی است. خواسته یا ناخواسته ما امروزه میزبان میهمانان ناخوانده ای به نام فضای مجازی و وسایل هوشمند هستیم. پس بهتر است که آن را جدی بگیریم و برای آشنایی با آن زمان هزینه کنیم و فرهنگ صحیح استفاده از آن را در خانواده نهادینه کنیم.
ایجاد حس دوستی در عین حس مدیریت و اقتدار والدین در میان آنها و فرزندان باعث میشود تا در فضاهایی که والدین نسبت به آن آگاهی ندارند؛ فرزندان سوء استفاده نکنند و در صورت مشاهده مشکل در فضای مجازی، آن را با پدر و مادر مطرح کنند. شکل گیری رابطه دوستانهی دوطرفه همراه با اعتماد متقابل نه فقط برای فضای مجازی بلکه در زندگی روزمره و حقیقی هم گره بسیاری از مشکلات را باز میکند و نمیگذارد بسیاری از آنها کور شوند.
موارد بالا در جای خود درست است اما جایگزین یادگیری خود والدین نمیشود چرا که نهایتاً این والدین هستند که باید بر وسایل هوشمند فرزندانشان نظارت داشته باشند. خوشبختانه با پیشرفت این ابزار راه های یادگیری آنها نیز هموار شده است. سایتها، وبلاگها و مجلات اینترنتی زیادی تمرکز خودشان را در این بخش قرار دادهاند. اما در نگاهی عمیقتر و بالاتر باید مهارت مطالعه و تفکر انتقادی را بیاموزیم و به فرزندامان هم منتقل کنیم.
والدین باید در زمینه استفاده از اینترنت دست پیشی بگیرند و به فرزندان خود پیشنهاد دهند که از میان همه سرگرمیها و جذابیتهای فضای مجازی چه چیزی را انتخاب کنند. برنامههایی را پیشنهاد بدهیم که در عین سرگرمی، آموزشی برای آنها به دنبال داشته باشد یا حداقل نسبت به برنامه ها یا بازی های دیگر آسیب هایش کمتر باشد. این حضور در کنار فرزندان باید فعالانه باشد نه منفعلانه و برنامه پیشنهادی باید با مطالعه انتخاب شده باشد تا تحت شعاع جذابیتهای سایر بازی و سرگرمیهای انتخابی آنها قرار نگیرد.
عقل حکم میکند از خطر احتمالی جلوگیری کرد و شرع مقدس هم بر آن تاکید میکند. پس لازم است که در این کارزارِ بی سر و صدا به دنبال راه میانه ای باشیم که نه افراط در نظارت بر فرزندان باشد و نه تفریط در آن، تجسس کردن تنها بچهها را به والدین حساس کرده و باعث خواهد شد آنها نسبت به این جنس کارهای ما گارد بگیرند.
باید در همان راه هموار دوستی متقابل با هم به نتیجه رسید و در مواقع خطر، هشدارهای لازم را به آنها بدهیم و آگاهشان کنیم. شیوه های نظارت بر خانواده های مختلف بسته به سبک زندگیهای مختلف، متفاوت است.
باید به فرزندان یادآور شوید که همه محیطها و همه افراد از سر صدق و دوستی شکل نگرفتهاند. کودکان باید بدانند همیشه خطر وجود دارد و آگاهی بخشی فقط یادآوری خطرات نیست. بلکه می تواند یادآوری نکات مثبت و استفاده های مفیدی باشد که از این فضا میتوان داشت.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
, نقش والدین بر استفاده صحیح فرزندان از شبکه های اجتماعی,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
]
ارسال دیدگاه