گزارش ویژه از شب یلدا در آذربایجان؛
از ناغیل دماخ تا بایاتی خوانی در چلّه گجسی/ طولانیترین شب سال برای مردم آذربایجان چه مفهومیدارد؟
بلندترین شب سال در میان مردم آذربایجان جایگاه ویژهای دارد که برای آن هم آداب و رسوم خاصی را اجرا میکنند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به گزارش آناج، شب یلدا یا “چیلله گجسی” در آذربایجان مانند تمام کشورمان آئین و رسوم خاصی دارد که در طولانیترین شب سال اجرا میشود. بسیاری از این رسوم اگرچه به مرور زمان تغییر یافته و یا با تجمل گره خورده اما همچنان زیباییهای اولیه این رسوم انکارناپذیر است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آناج,آئینهایی مانند “خنچا آپاردی”، ” ناغیل دماخ” و “بایاتی اوخوماخ” از جمله آداب و رسومیاست که از دیرباز از رسومات شب چه مردم آذربایجان جدا نمیشود. اگرچه رسمهایی مانند بردن خنچه برای نوعروسان این سالها تبدیل به تجملاتی شده که هزینههای زیادی را به زوجهای جوان تحمیل میکند.
,چلّه گجسی، نوید روزهای خوب برای مردم آذربایجان
, چلّه گجسی، نوید روزهای خوب برای مردم آذربایجان,علی فلسفی میاب در گفتوگو با آناج در خصوص آداب و رسوم مردم آذربایجان اظهار داشت: برای مرور این آداب و رسوم باید به گاه شمار مردم آذربایجان نگاه کنیم؛ همانطور که میدانید اسم فصلها و ماهها در ترکی متفاوت است و به اولین شب زمستان “چیلله گجسی” به چهل روز اول زمستان”بویوح چیلله”، به بیست روز بعدی”بالا چیلله” و به ماه اسفند هم “بایرام آیی” میگویند.
,وی ادامه داد: در گذشته در آذربایجان از دومین ماه پاییز که هوا سرد و برفی میشد، مردم در خانه میماندند و به مرور روزها کوتاه و شبها بلند میشد اما آخرین شب پاییز پیام امیدبخش بود که کم کم روزهای بلند و شبهای کوتاه فرا میرسد.
,کارشناس میراث فرهنگی آذربایجانشرقی با اشاره به اهمیت شب چله در میان مردم آذربایجان گفت: در آذربایجان چون پاییز همیشه سرد و بوران بود شب چله و فرا رسیدن روزهای بلند اهمیت زیادی داشت و به همین دلیل جشنهای بزرگی به این مناسبت برپا میشد.
,شعرخوانی بالا چلّه و بویوح چلّه
, شعرخوانی بالا چلّه و بویوح چلّه,وی ادامه داد: اهمیت بلند شدن روزها و گرم شدن زمین در آذربایجان به قدری بود که وقتی مردم وارد چله کوچک میشدند از زبان چله بزرگ به چله کوچک میگفتند:
,
“من سرما را آوردم، مردم را مجبور به پوشیدن لباسهای گرم و بر پای کرسی و بخاری کردم،
تو چه کار خواهی کرد.!؟”
,
چله کوچک هم جواب میداد:
“تو این همه کار کردهای، پس ببین من چه خواهم کرد.!”
,
چله بزرگ هم میگفت: تو هیچ کاری نمیتوانی بکنی، چرا که «دالین یازدی عمرون آزدی»
,
, ,
فلسفی میاب با بیان اینکه به دلیل کوتاه شدن روزها از فردای شب چله این شب عزیز است، ابراز داشت: به باور برخی مردم شناسان شب چله شب زایش خورشید است.
,وی در خصوص مراسمات شب چله در آذربایجان توضیح داد: مردم آذربایجان در شب چله در خانه بزرگ خانواده یا فامیل جمع میشدند واصلیترین خوراکی هم در شب چله هندوانه، گردو، بادام و سنجد بود که امروزه تبدیل به تشریفات برای خانوادهها شده است.
,قصه حسین کرد شبستری و کوراوغلی در شب یلدا
, قصه حسین کرد شبستری و کوراوغلی در شب یلدا,این کارشناس فرهنگی با اشاره جمع شدن خانوادهها در کنار هم عنوان کرد: آن زمان تلویزیون نبود و بزرگان خانواده قصهها و مثلهایی مثل حسین کرد شبستری، اصلی و کرم و کوراوغلی را تعریف میکردند.
,وی ادامه داد: خنچه بردن از دیگر رسوم مردم آذربایجان بود که برای نوعروسان خنچهای شامل پلو، لباس و هدایایی میبردند که به آنها چیلله پایی میگفتند.
,فلسفی میاب با بیان اینکه شب چله جزء میراث فرهنگی ناملموس ماست، یادآور شد: اینکه چه زمانی برای اولین بار این شب جشن گرفته شده معلوم نیست اما جایگاهی دارد که نسل به نسل به ما منقل شده است.
,وی خاطرنشان کرد: در سالهای گذشته آئینهای شب چله در کشورمان را مستندسازی کردیم و برای ثبت در یونسکو بردهایم که در مرحله ارزیابی است و احتمالا سال بعد یا دو سال بعد به عنوان میراث فرهنگی ناملموس ثبت شود.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه