ظرفیت ۶۰ هزار تنی تولید میگو در سیستان و بلوچستان؛
۹۰ درصد میگوی سیستانوبلوچستان صادر میشود
استان سیستان و بلوچستان با دارا بودن ۴۲ هزار هکتار اراضی مستعد آبزیپروری، یکی از مناطق مهم کشور در تولید و صادرات آبزیان محسوب میشود.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، صنعت آبزیپروری در سیستان و بلوچستان بهعنوان یکی از ظرفیتهای مهم اقتصادی و اشتغالزایی، سهم قابلتوجهی در تولید و صادرات آبزیان کشور دارد.
میگوی وانامی، بهعنوان گونه غالب پرورشی استان، با ۹۰ درصد صادرات، نقش مهمی در تجارت خارجی ایفا میکند؛ روسیه، امارات و سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس از مهمترین بازارهای هدف این محصول هستند، درحالیکه دو دهه پیش، صادرات به اروپا نیز انجام میشد.
با وجود ظرفیتهای بالای استان، چالشهای زیرساختی و نبود حمایتهای دولتی، مسیر توسعه این صنعت را با مشکلاتی مواجه کرده است. یکی از مهمترین موانع صادرات، نبود زیرساختهای حملونقل دریایی مناسب است؛ بهگونهای که هیچ شرکتی تاکنون در ایجاد خطوط کشتیرانی مستقیم از چابهار به مقاصد صادراتی سرمایهگذاری نکرده و حتی برای حمل بار به کشورهای نزدیک مانند عمان، لاندینگکرافت مناسبی وجود ندارد. این موضوع هزینهها را افزایش داده و صادرات را دشوار کرده است.
علاوه بر چالشهای لجستیکی، عدم حمایتهای مالی دولت نیز دغدغه مهم صادرکنندگان است. درحالیکه ۲۰ سال پیش دولت ارز تشویقی به صادرکنندگان پرداخت میکرد، اکنون چنین حمایتی وجود ندارد. این در حالی است که روند صادرات، فرایندی پیچیده و چندمرحلهای دارد که شامل تشریفات گمرکی، تأییدیههای دامپزشکی و الزامات استانداردی کشورهای واردکننده است.
با توجه به ظرفیتهای بالقوه و بالفعل این صنعت، کارشناسان بر این باورند که سرمایهگذاری در زیرساختهای حملونقل، ایجاد تسهیلات مالی و بازنگری در سیاستهای حمایتی میتواند زمینه رشد و توسعه پایدار صنعت آبزیپروری استان را فراهم کند.
استان سیستان و بلوچستان با دارا بودن ۴۲ هزار هکتار اراضی مستعد آبزیپروری، یکی از مناطق مهم کشور در تولید و صادرات آبزیان محسوب میشود.
نبود شرکتهای کشتیرانی برای حمل مستقیم از چابهار، عدم تخصیص مناسب اراضی ساحلی، دشواریهای اخذ مجوز، بدهیهای بانکی پرورشدهندگان و فقدان حمایتهای مالی دولت، از مهمترین موانع توسعه این صنعت هستند؛ در این میان، فرصتهای سرمایهگذاری در پرورش انواع آبزیان دریایی، ایجاد مراکز تکثیر و توسعه فناوریهای جدید، میتواند مسیر رشد این بخش را هموار کند.
با وجود چالشهای موجود در حوزه صیادی و آبزیپروری در سیستان و بلوچستان، برخی از فعالان این صنعت از پیشرفتهای صورتگرفته، افزایش تولید و بهبود فرایندهای اداری ابراز رضایت کردهاند.
محمد عمر زهی، صیاد سنتی در بندر بریس در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، بیان کرد: چند سال پیش وضعیت تأمین سوخت و تجهیزات سختتر بود؛ اما الان سهمیه سوخت منظمتر شده و برخی از قایقهای جدید با کمک وام خریداری شدهاند. همچنین، بازار ماهی نسبت به قبل بهتر شده و خریداران بیشتری به اسکله میآیند.
وی افزود: البته هزینهها هم بالا رفته؛ اما افزایش قیمت ماهی و تقاضای زیاد باعث شده که درآمدمان نسبت به چند سال پیش بهتر شود. مخصوصاً در فصلهایی که صید تنماهی یا میگو بیشتر است، میتوان درآمد خوبی داشت.
لزوم حمایت دولت از صادرکنندگان
رحمتالله هوتی، پرورشدهنده میگو در گواتر در گفتگو با خبرنگار ما گفت: خوشبختانه، در سالهای اخیر کیفیت بچهمیگوهای تولیدی بهتر شده، میزان تلفات کمتر شده و صادرات هم افزایش پیدا کرده است. این یعنی بازار ما پایدارتر شده و میتوانیم محصول را راحتتر بفروشیم.
وی عنوان کرد: در چند سال گذشته سطح مزارع گسترش پیدا کرده و برداشت سالانه ما بیشتر شده است؛ الان با روشهای جدید پرورش، میتوانیم با همان مقدار زمین، تولید بیشتری داشته باشیم.
هوتی خاطرنشان کرد: دولت هنوز باید حمایتهای بیشتری ارائه کند؛ اما در برخی زمینهها مثل واگذاری اراضی جدید، بهبود کیفیت نهادههای پرورش و توسعه بازار صادراتی، شیلات همکاری خوبی داشته است.
به نظر میرسد با رفع برخی موانع، این صنعت میتواند به یکی از مهمترین قطبهای تولید و صادرات آبزیان در کشور تبدیل شود.
صادرات پررونق، حمایت کمرنگ
علی فاتحی جهانتیغ، مدیرکل شیلات سیستان و بلوچستان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، با تأکید بر ظرفیتهای ویژه این استان در آبزیپروری، مشکلات موجود در زیرساختها، صادرات و قوانین اداری را از موانع توسعه این صنعت دانست.
وی با اشاره به اینکه ۹۰ درصد میگوی پرورشی استان صادر میشود، افزود: گونه اصلی پرورشیافته در استان، میگوی وانامی است که عمده مقاصد صادراتی آن روسیه، امارات و سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس هستند. در گذشته صادرات به اروپا نیز انجام میشد، اما این بازار دیگر فعال نیست.
فاتحی جهانتیغ همچنین تأکید کرد: روند صادرات مطابق با قوانین گمرکی و بازرگانی کشور انجام میشود و پس از صدور اظهارنامه توسط گمرک، محموله برای تأیید به دامپزشکی ارسال میشود؛ دامپزشکی شهر مبدأ وضعیت محموله را در سامانه گمرک مشخص میکند و شیلات منطقه خروج بار نیز تأییدیه نهایی را در این سامانه بارگذاری مینماید. هر محموله باید تمامی الزامات بهداشتی و استانداردهای کشور واردکننده را داشته باشد.
مشکلات زیرساختی در صادرات و حملونقل آبزیان
مدیرکل شیلات استان یکی از مهمترین موانع توسعه صادرات آبزیان را نبود زیرساختهای حملونقل دریایی مناسب دانست و گفت: در حال حاضر هیچ شرکت کشتیرانی برای حمل مستقیم بار از چابهار به مقاصد صادراتی سرمایهگذاری نکرده است؛ حتی برای ارسال محموله به کشورهای نزدیک مانند عمان نیز لاندینگکرافت مناسب وجود ندارد، این مسئله هزینههای حملونقل را افزایش داده و صادرات را با چالش روبهرو کرده است.
ظرفیتهای تولید آبزیان در استان
وی با اشاره به ظرفیت تولید سالانه آبزیان پرورشی استان گفت: در صورت بالفعل شدن تمامی اراضی شناسایی شده سالانه امکان تولید بالغ بر ۶۰ هزار تن میگو و ۴۵ هزار تن ماهی در سواحل استان وجود دارد. گونههای اصلی پرورشی شامل میگوی وانامی و ماهی سیباس هستند. برنامه توسعه این صنعت بر اساس بالفعل کردن ظرفیتهای شناساییشده در اراضی ساحلی و پهنههای آبی تدوین شده است.
مشکلات پرورشدهندگان آبزیان استان و راهکارهای پیشنهادی
مدیرکل شیلات سیستان و بلوچستان با اشاره به مشکلات پرورشدهندگان، ادامه داد: بسیاری از مناطق مستعد پرورش آبزیان، فاقد زیرساختهای اصلی مانند جاده، برق و آب هستند، مجتمعهای پرورشی فعال، از جمله مجتمع پرورش میگوی شهید صنعتی گواتر که از دهه ۷۰ ایجاد شده، نیاز به بازسازی شبکه برق و جادههای دسترسی دارد، بسیاری از بهرهبرداران میگوی گواتر، به دلیل طوفانها و سیلابهای متعدد در سالهای گذشته، دچار خسارت شدهاند و به بانکها بدهکارند.
وی افزود: تاکنون ۴۲ هزار هکتار اراضی مستعد برای آبزیپروری شناسایی شده، اما بخش زیادی از آن به کاربریهای دیگر واگذار شده و اکنون ۲۹ هزار هکتار باقی مانده است که از این مقدار، تنها ۵ هزار هکتار بالفعل شده است.
فاتحی جهانتیغ با تأکید بر پتانسیل بالای استان در آبزیپروری دریایی و ساحلی، گفت: پرورش ماهیان دریایی در قفس و اراضی ساحلی مانند سیباس آسیایی (باراموندی)، سیبریم (صبیتی و سیبریم اروپایی)، سوکلا و پرستو ماهی هندی، پرواربندی تن ماهی زردباله در قفس (۵۰ درصد صید فعلی زیر سایز است و قابلیت پرواربندی دارد)، تکثیر و پرورش سایر آبزیان دریایی مانند لابستر صخرهای خاردار، خیار دریایی، جلبک، صدفهای خوراکی و ریزجلبکهای نمکدوست (مانند دونالیلا)، تولید آرتمیا (سیست و بیوماس) از ظرفیتهای آبزیپروری در سیستان و بلوچستان است.
جذب سرمایهگذاران داخلی و خارجی
وی با اشاره به علاقهمندی سرمایهگذاران داخلی و خارجی در این حوزه گفت: یک سرمایهگذار خارجی قبلاً اقدام به احداث مجتمع پرورش میگو کرده است. همچنین، سرمایهگذاران متعددی از سراسر کشور در حال فعالیت یا پیگیری اجرای طرحهای جدید هستند.
مدیرکل شیلات استان تأکید کرد: موفقیت و توسعه آبزیپروری در استان نیازمند همکاری و همافزایی سایر دستگاههای اجرایی است تا مسیر ورود سرمایهگذاران داخلی و خارجی هموار شود و این استان به یکی از قطبهای اصلی پرورش آبزیان کشور تبدیل گردد
صادرات میگو؛ روسیه و امارات در صدر مقاصد
وی با اشاره به روند صادرات میگو گفت: گونه پرورشی استان میگوی وانامی است و روسیه، امارات و سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس مهمترین مقاصد صادراتی آن هستند. در گذشته صادرات به اروپا نیز انجام میشد، اما این بازار اکنون فعال نیست.
چالشهای لجستیکی در صادرات مستقیم از چابهار
فاتحی جهانتیغ در ادامه با اشاره به تغییر سیاستهای حمایتی دولت گفت: دو دهه پیش، دولت به صادرکنندگان ارز تشویقی پرداخت میکرد؛ اما در حال حاضر هیچ حمایت ویژهای از طرف دولت برای صادرکنندگان وجود ندارد. این در حالی است که کشورهای رقیب در این حوزه از حمایتهای گسترده دولتی برخوردارند.
مدیرکل شیلات استان درباره روند صادرات ادامه داد: پس از دریافت سفارش، صاحب بار از طریق شرکتهای ترخیصکار (در صورتی که کارت بازرگانی نداشته باشد) امور اداری گمرکی را انجام میدهد.
وی افزود: پس از صدور اظهارنامه گمرکی، محموله برای تأیید به دامپزشکی شهر مبدأ ارسال میشود؛ دامپزشکی وضعیت محموله را در سامانه گمرک مشخص کرده و شیلات منطقه خروج بار، تأییدیه نهایی را در سامانه ثبت میکند.
این مسئول عنوان کرد: هر محموله باید مطابق با استانداردهای بهداشتی و الزامات کشور واردکننده باشد تا اجازه صادرات دریافت کند.
ضرورت توسعه زیرساختها و حمایت از صادرکنندگان
وی در پایان تأکید کرد: برای توسعه صادرات و افزایش رقابتپذیری استان در بازارهای جهانی، لازم است زیرساختهای حملونقل دریایی تقویت شود و حمایتهای مالی و تشویقی دولت برای صادرکنندگان بازگردد.
فاتحی جهانتیغ گفت: سرمایهگذاری در خطوط کشتیرانی مستقیم از چابهار و ایجاد تسهیلات برای صادرکنندگان، میتواند نقش مهمی در رونق صادرات و افزایش درآمدهای حاصل از این صنعت داشته باشد.
ارسال دیدگاه