در گفتگو با دانا مطرح شد؛
رسانهی ملی یا نمایش خانگی؛ کدام یک مردمیتر است؟
«آیا رسانهی ملی میتواند در عصر جاهلیت مدرن و بمباران اطلاعاتی، جایگاه خود را حفظ کند؟ سریال “در و تخته” با وجود کاستیهای فنی، چالشی جدی در برابر الگوهای وارداتی و جریان نمایش خانگی ایجاد کرده است.
علی رفیعی وردنجانی، منتقد و پژوهشگر سینما در گفت و گو با خبرنگار فرهنگی شبکه اطلاع رسانی راه دانا عنوان کرد: سریال «در و تخته» به کارگردانی محسن امانی، که اخیراً از شبکهی دو سیما پخش شده و هماکنون در حال بازپخش است، صرفاً یک اثر نمایشی نیست، بلکه پروژهای است که به شیوهای مسالمتآمیز به چالشهای ارتباطی در جامعه و فرهنگ حاکم بر آن میپردازد. با وجود برخی کاستیهای فنی در فیلمنامه که میتوان آن را گامی اولیه در جهت ساخت جامعهی اسلامی در تلویزیون دانست، کلیت اثر قابل تأمل است. این سریال، تلنگری است به ضرورت پرورش استعدادهای داخلی و بازسازی الگوی ایرانی-اسلامی در رسانه.
وی افزود: در جهانی که استیو جابز، مدیران را به دادن فرصتِ آموختن به کارمندانِ اشتباهکننده تشویق میکرد، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز در نقطهای حساس ایستاده است. امروز، افراد مستعدی برای مقابله با موانع اجتماعی که غالباً از سوی رسانههای معاند ایجاد شده، کمر همت بستهاند. وظیفهی مسئولان و باتجربگان در این مقطع، شناسایی و پرورش این سرمایههای انسانی است. تکرار الگوهای غربی برای ساخت جامعهی آرمانی اسلامی، راهگشا نیست، چرا که نیازهای اسلام را برآورده نمیکند. آنچه امروز بدان نیازمندیم، بازسازی و ارائهی الگوی بومی ایرانی-اسلامی در سطح رسانهای است.
ارزشهای شهدا و تقابل با جاهلیت مدرن
رفیعی تصریح کرد: اشاره به بیش از ۵۸۰ هزار شهید برای دفاع از اسلام و حجاب، در مقابل رویکرد معاندین، نکتهای حیاتی است. این ارزشها نباید قربانی سوژهسازیهای سطحی شود، به گونهای که عدهای با ظاهری نامناسب، خود را در قامت مبارزه مدنی جا بزنند. این نه مبارزه، که «عند جاهلیت» است. چهرهی جامعهی اسلامی، ایرانی و انقلابی در رسانهها معاند دست به دست میشود و یافتن نمونههای آن در پلتفرمهایی چون یوتیوب، کاری ساده است. اما مسئلهی عمیقتر، بهرهبرداری از سوژههایی است که خود قربانیان و خانوادههایشان را نیز به کامِ نابودی میکشاند.
این منتقد سینما بیان کرد: در ماجرای «امینی»، که به دلیل عدم رعایت حجاب بازداشت شد و نگارنده با خودِ پدیدهی گشت ارشاد مشکل دارد، شاهد بودیم که چگونه سوژهای رسانهای خلق شد. آیا در شرایط کنونی، کسی میتواند در خیابان به راحتی از حجاب یا اسلام سخن بگوید؟ جای تأسف است که رئیس جمهور محترم، جناب آقای پزشکیان، اعلام کردهاند که تلویزیون خودشان را نمیبینند. ایشان بهتر است به جای توجه به رسانههای فارسیزبانِ خارجی، کمی سریال «در و تخته» را تماشا کنند تا با جامعهای آشنا شوند که هنوز مفهوم حلال و حرام و گناه بودن ارتباط با نامحرم برایش اهمیت دارد. این سریال، نمایی از «مدرن زیستن» در شرایطی است که جوان ایرانی از هر سو زیر بمباران اطلاعاتی قرار دارد؛ بمبارانهایی که حتی اجازهی دیدن شادیهای جمعی مانند جشن عروسی در سیریک را نیز به ما نمیدهند.
شبکه نمایش خانگی در برابر رسانه ملی
وی تصریح کرد: شبکهی نمایش خانگی غالباً مملو از روابط غربی، خیانت، دروغ و بیوفایی است و جذابیت آن نیز در سیاهنماییِ همین سوژههاست. در چنین فضایی، صدا و سیما، حتی با اندک مخاطبانش، سمتِ درستتری را انتخاب کرده است. صدا و سیمای جمهوری اسلامی، با وجود همهی انتقادات، مردمیترین چهرهای است که میتوان از جامعهی ایرانی انتظار داشت. این چهره را نه تنها در «در و تخته»، بلکه در آثار دیگری چون «بازپرس»، «سرجوخه»، «حلقهی سبز»، «زیر زمین»، «نابرده رنج» و... نیز میتوان یافت.
رفیعی در پایان گفت: حال قضاوت با شماست، کدام رسانه مردمیتر است؟ شبکهای که با اتکا به سلبریتیها و جلوههای بصری، آثاری چون «کوری» را به خورد مخاطب میدهد و از آن کاسبی میکند، یا رسانهی ملی؟ هرچند نگارنده به صدا و سیما نمرهی ۵۵ از ۱۰۰ را میدهد، اما بازیِ لجبازانهی شبکهی نمایش خانگی با رسانهی ملی را محکوم میکنم. چرا که باور دارم چنین جریاناتی، منجر به دوقطبیهای کاذب و تألیف مفاسد اپیزودیک خواهد شد.
ارسال دیدگاه