یادداشت
اقتصاد نفتی تر؛ دستاورد یکسالگی برجام
امروز پس از گذشت یکسال از اجرای برجام کشور فقط نفت بیشتر فروخت و اقتصاد ما نفتی تر از گذشته شد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از اراک امروز؛ بهنام آزادی راد-نخستین سالروز اجرایی شدن توافق هسته ای ایران و کشورهای عضو شورای امنیت سازمان ملل موسوم به ۵+۱ را سپری می کنیم که پس از سال ها گفت و گوی چند جانبه میان طرفین بر سر مناقشات مهمی از جمله برنامه هسته ای ایران و تحریم های بین المللی وضع شده علیه کشورمان، سرانجام در تیرماه سال گذشته به برنامه جامع اقدام مشترک که به اختصار برجام نام گرفت به امضای طرفین رسید.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, اراک امروز؛, اراک امروز,فرآیند اجرایی شدن این توافقنامه به علت نیاز به تصویب در مجلس شورای اسلامی و کنگره آمریکا، تا دیماه به طول انجامید.
در روز «پذیرش» برجام، ایالاتمتحده و اتحادیه اروپا دستور آمادگی برای لغو تحریمها علیه ایران در روز «اجرا» را صادر کردند و از سوی دیگر فدریکا موگرینی، هماهنگکننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا و محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه ایران در بیانیهای مشترک اعلام کردند که هر دو طرف به تعهدات خود در اجرای برجام متعهد هستند.
اجرای این توافقنامه، اگرچه گاها از سوی جناحهای مختلف سیاسی به صورت یکجانبه مورد بررسی قرار گرفته و برخی آن را با دیدگاهی غیرکارشناسی و غیر منصفانه نقد یا تمجید می کنند، لیکن باید گفت که این اتفاق نقاط منفی و مثبت را همزمان داراست.
از جمله آنکه با برچیده شدن تحریمهای بینالمللی بر اقتصاد ایران، چشمانداز گستردهای از تأثیر برجام بر اقتصاد ایران و همچنین اقتصاد جهانی خصوصاً در حوزه نفت و گاز به وجود آمد.
شرکتهای خارجی زیادی نیز بعد از اجرائی شدن برجام برای بازگشت یا ورود به بازار ایران، ابراز تمایل یا اقدام کردند. اکنون پس از گذشت یک سال از زمان اجرا، فروش نفت کشور به بیش از ۲ ملیون بشکه در روز می رسد. این در حالیست که در زمان تحریم و قبل از اجرائی شدن برجام، میزان تولید نفت ایران در بیشترین مقدار خود روزانه ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه بود.
از سوی دیگر در موضوع تبادل سوخت با روسها که در ازای سوخت غنی شده، مواد اولیه اورانیوم طبیعی گرفتیم، این گام و امتیاز بسیار بزرگی برای جمهوری اسلامی ایران است و با این اقدامات عملا وارد عرصه کلوپ هستهای شدهایم؛ از این منظر که میتوانیم فرآورده غنی شده اورانیوم را صادر و مابه ازای آن، مواد اولیه دریافت نمائیم.
از دیدگاهی دیگر، برخی کارشناسان اقتصادی این تردید را مطرح نمودند که ارتباط با اقتصاد جهانی میتواند به ضرر اقتصاد کشور بوده و سبب وابستگی اقتصاد گردد. اما نکته اساسی که زنگ خطر را برای کشور ما به صدا در می آورد این است که با وجود آنکه کارشناسان داخلی و خارجی در آغاز راه گردش روان مالی، کاهش هزینه تولید، تنوع سرمایهگذاری، رقابتی شدن صنعت، نوسازی ناوگان هوایی دریایی، کاهش هزینه درمان و رقابتی شدن صنایع را از جمله محاسن برجام برای اقتصاد ایران می دانستند، لیکن امروز پس از گذشت یکسال کشور ما فقط نفت بیشتری فروختیم و اقتصاد ما نفتی تر از گذشته شد.
آن نقشی که انتظار می رفت بر دوش صنعت باشد عملا محقق نشد و چنان دچار رکود صنعتی شده ایم که گویا کلید حل این معضل در جیب هیچ کارشناس و اقتصاد دانی نیست. نباید فراموش کنیم در سالهای تحریم، از فرصت کاهش وابستگی کشور به درآمدهای نفتی بهره نگرفتیم و عمده وقت مدیران و سیاست گزاران کشور به دعواها و مناقشات جناحی داخلی گذشت؛ در حالی که سیل کالاهی مصرفی قاچاق، بخشهای عظیمی از جاده اقتصاد کشور را از بین برد.
تردیدی نیست که با توجه به وقفه چند ساله در مناسبات اقتصادی کشورمان با جهان در بخش های مختلف، تحرک دوباره در این زمینه به زمان نیاز دارد تا بتواند ضمن رفع تبعات این تحریم ها، گام های خود را برای رونق دوباره و توسعه اقتصادی کشور محکمتر برداشت.
با تصویب تمدید ده ساله قانون تحریم ایران در کنگره آمریکا در نوامبر ۲۰۱۶ به صورت اجماع آرا با ۴۱۹ رأی موافق و یک رأی مخالف در مجلس نمایندگان آمریکا و ۹۹ رأی موافق از ۹۹ فرد حاضر در سنای آمریکا، برجام به طور یکجانبه از سوی آمریکا نقض گردید.
از آنجا که در پیوست ۲ برنامه جامع اقدام مشترک به صراحت توقف، لغو یا عدم تصویب تحریمهای مندرج در این قانون طی حداکثر ۸ سال پس از اجرای برجام درخواست شده بود، عملاً تمدید این قانون به منزله نقض برجام از سوی آمریکا بود. اما هنوز نکات مثبتی در این توافقنامه وجود دارد و می توان آن را از زوایای دیگری نیز مورد واکاوی قرار داد؛ نخست آنکه مردم هشیار ایران یک خط دیگر بر پیشینه بدعهدی های ایالات متحده در ذهن خود افزوده و فرهنگ عمومی عدم اطمینان به آمریکا که از شعائر انقلاب اسلامی است در آحاد ملت تقویت شد.
از سوی دیگر، کشورهای اروپایی که طرف دیگر این معاهده بین المللی بودند همچنان خود را نسبت به آن متعهد می دانند که این را باید نشأت گرفته از نیاز آنان به منابع انرژی موجود در ایران دانست. بنابراین هنوز فرصتهایی برای استفاده از نتایج توافق هسته ای در جهت بهبود وضعیت اقتصادی کشور وجود دارد که البته، این امر جز در سایه اتحاد ملی و یکصدایی مردم و مسئولین نظام جمهوری اسلامی ایران و جز در سایه رهنمودهای مقام معظم رهبری محقق نخواهد شد.
بهنام آزادی راد _ مدرس دانشگاه
انتهای پیام/
فرآیند اجرایی شدن این توافقنامه به علت نیاز به تصویب در مجلس شورای اسلامی و کنگره آمریکا، تا دیماه به طول انجامید.
,در روز «پذیرش» برجام، ایالاتمتحده و اتحادیه اروپا دستور آمادگی برای لغو تحریمها علیه ایران در روز «اجرا» را صادر کردند و از سوی دیگر فدریکا موگرینی، هماهنگکننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا و محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه ایران در بیانیهای مشترک اعلام کردند که هر دو طرف به تعهدات خود در اجرای برجام متعهد هستند.
,اجرای این توافقنامه، اگرچه گاها از سوی جناحهای مختلف سیاسی به صورت یکجانبه مورد بررسی قرار گرفته و برخی آن را با دیدگاهی غیرکارشناسی و غیر منصفانه نقد یا تمجید می کنند، لیکن باید گفت که این اتفاق نقاط منفی و مثبت را همزمان داراست.
,از جمله آنکه با برچیده شدن تحریمهای بینالمللی بر اقتصاد ایران، چشمانداز گستردهای از تأثیر برجام بر اقتصاد ایران و همچنین اقتصاد جهانی خصوصاً در حوزه نفت و گاز به وجود آمد.
,شرکتهای خارجی زیادی نیز بعد از اجرائی شدن برجام برای بازگشت یا ورود به بازار ایران، ابراز تمایل یا اقدام کردند. اکنون پس از گذشت یک سال از زمان اجرا، فروش نفت کشور به بیش از ۲ ملیون بشکه در روز می رسد. این در حالیست که در زمان تحریم و قبل از اجرائی شدن برجام، میزان تولید نفت ایران در بیشترین مقدار خود روزانه ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه بود.
,از سوی دیگر در موضوع تبادل سوخت با روسها که در ازای سوخت غنی شده، مواد اولیه اورانیوم طبیعی گرفتیم، این گام و امتیاز بسیار بزرگی برای جمهوری اسلامی ایران است و با این اقدامات عملا وارد عرصه کلوپ هستهای شدهایم؛ از این منظر که میتوانیم فرآورده غنی شده اورانیوم را صادر و مابه ازای آن، مواد اولیه دریافت نمائیم.
,از دیدگاهی دیگر، برخی کارشناسان اقتصادی این تردید را مطرح نمودند که ارتباط با اقتصاد جهانی میتواند به ضرر اقتصاد کشور بوده و سبب وابستگی اقتصاد گردد. اما نکته اساسی که زنگ خطر را برای کشور ما به صدا در می آورد این است که با وجود آنکه کارشناسان داخلی و خارجی در آغاز راه گردش روان مالی، کاهش هزینه تولید، تنوع سرمایهگذاری، رقابتی شدن صنعت، نوسازی ناوگان هوایی دریایی، کاهش هزینه درمان و رقابتی شدن صنایع را از جمله محاسن برجام برای اقتصاد ایران می دانستند، لیکن امروز پس از گذشت یکسال کشور ما فقط نفت بیشتری فروختیم و اقتصاد ما نفتی تر از گذشته شد.
,آن نقشی که انتظار می رفت بر دوش صنعت باشد عملا محقق نشد و چنان دچار رکود صنعتی شده ایم که گویا کلید حل این معضل در جیب هیچ کارشناس و اقتصاد دانی نیست. نباید فراموش کنیم در سالهای تحریم، از فرصت کاهش وابستگی کشور به درآمدهای نفتی بهره نگرفتیم و عمده وقت مدیران و سیاست گزاران کشور به دعواها و مناقشات جناحی داخلی گذشت؛ در حالی که سیل کالاهی مصرفی قاچاق، بخشهای عظیمی از جاده اقتصاد کشور را از بین برد.
,تردیدی نیست که با توجه به وقفه چند ساله در مناسبات اقتصادی کشورمان با جهان در بخش های مختلف، تحرک دوباره در این زمینه به زمان نیاز دارد تا بتواند ضمن رفع تبعات این تحریم ها، گام های خود را برای رونق دوباره و توسعه اقتصادی کشور محکمتر برداشت.
,با تصویب تمدید ده ساله قانون تحریم ایران در کنگره آمریکا در نوامبر ۲۰۱۶ به صورت اجماع آرا با ۴۱۹ رأی موافق و یک رأی مخالف در مجلس نمایندگان آمریکا و ۹۹ رأی موافق از ۹۹ فرد حاضر در سنای آمریکا، برجام به طور یکجانبه از سوی آمریکا نقض گردید.
,از آنجا که در پیوست ۲ برنامه جامع اقدام مشترک به صراحت توقف، لغو یا عدم تصویب تحریمهای مندرج در این قانون طی حداکثر ۸ سال پس از اجرای برجام درخواست شده بود، عملاً تمدید این قانون به منزله نقض برجام از سوی آمریکا بود. اما هنوز نکات مثبتی در این توافقنامه وجود دارد و می توان آن را از زوایای دیگری نیز مورد واکاوی قرار داد؛ نخست آنکه مردم هشیار ایران یک خط دیگر بر پیشینه بدعهدی های ایالات متحده در ذهن خود افزوده و فرهنگ عمومی عدم اطمینان به آمریکا که از شعائر انقلاب اسلامی است در آحاد ملت تقویت شد.
,از سوی دیگر، کشورهای اروپایی که طرف دیگر این معاهده بین المللی بودند همچنان خود را نسبت به آن متعهد می دانند که این را باید نشأت گرفته از نیاز آنان به منابع انرژی موجود در ایران دانست. بنابراین هنوز فرصتهایی برای استفاده از نتایج توافق هسته ای در جهت بهبود وضعیت اقتصادی کشور وجود دارد که البته، این امر جز در سایه اتحاد ملی و یکصدایی مردم و مسئولین نظام جمهوری اسلامی ایران و جز در سایه رهنمودهای مقام معظم رهبری محقق نخواهد شد.
,بهنام آزادی راد _ مدرس دانشگاه
,انتهای پیام/
,]
ارسال دیدگاه