از رنگ‌آمیزی تخم‌مرغ تا مراسم قاشق‌زنی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا، آنچه در ادامه آمده گفت و گوی پایگاه خبری کلار با محمدحسین خرم فرهنگی بازنشسته ۶۳ ساله درباره آداب و رسوم مردم شهرستان بروجن در عید نوروز است.

کلار: با تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید، لطفا در ابتدا خودتان را معرفی کنید:

خرم: محمد حسین خرم ۶۳ ساله فرهنگی بازنشسته اهل بروجن هستم.

کلار: تاریخچه عید نوروز چیست؟

خرم: آنچه که از بزرگان ما باقی مانده و اعمال بسیار زیادی را در همین خصوص می‌توانیم بشماریم باقی مانده از گذشته‌های بسیار دور است.

کلار: از آداب و رسوم مردم بروجن در عید نوروز بگویید

خرم: مردم بروجن به اندازه توانایی خود در ایام نزدیک عید نوروز برای عموم مردم چند نوع "گندم و شاهدانه" مخصوص که خودشان می‌کاشتند تهیه کرده و پس از بو دادن به عنوان عیدی به بچه‌ها می‌دادند. بعضی‌ها تخم‌مرغ‌های خاصی را انتخاب می‌کردند و پس از رنگ‌آمیزی عیدی می‌دادند.

یکی دیگر از این مراسمات خانه‌تکانی است. مردم شهرستان بروجن در آستانه عید نوروز با خانه‌تکانی به استقبال عید نوروز می‌روند؛ خانه‌تکانی یکی از مفاهیم بسیار عالی در نوروز و همراه با زیبایی و شادابی‌هاست.

دید و بازدید یکی از مراسماتی است که مردم در ایام نوروز انجام می‌دهند و با این کار اگر کدورت‌هایی هم بین آنها وجود دارد با آغاز سال جدید برطرف می‌کنند؛ این رسومات بسیار ارزشمند هستند که باید مورد توجه قرار بگیرد.

در دید و بازدیدهای سال نو بزرگ‌ترها در اولویت قرار دارند. پیش‌تر تمام خانواده در خانه بزرگ‌ترها به دور هم جمع می‌شدند و سال نو را کنار هم دیگر تحویل می‌کرند؛ تا روز سیزده‌بدر (روز طبیعت) خانواده‌هایی که از هم دور بودند به دیدار هم می‌رفتند و یکی از زیباترین تجلیات انسانی در نوروز ایرانی نمود پیدا می‌کرد.

از دیگر مراسمات مردم بروجن در عید نوروز رفتن به آرامستان است؛ کسانی که عزیزانی در دل خاک دارند به آرامستان‌ها و گلزار شهدا می‌روند تا سال نو را در کنار گذشتگان خود تحویل کنند و عید نوروز را تبریک بگویند.

کلار: در عید نوروز مردم به چه چیزی بیشتر توجه می کنند؟

خرم: در عید نوروز بیشتر پاکی و پاکیزگی مورد توجه مردم است؛ علاوه‌بر خانه‌تکانی لباس نو تهیه می‌کنند و نوروز را جشن می‌گیرند؛ فراهم ساختن زمینه‌های شادی برای مردم در فرهنگ ایرانی جایگاه بسیار بالایی دارد.

کلار: به نظر شما مهم‌ترین هدف عید نوروز چیست؟

خرم: عیدی دادن یکی از مهم‌ترین هدف‌های عید نوروز است که اصولا افراد بی‌بضاعت و نیازمند را موردتوجه قرار می‌دهند.

کلار: شاخص‌ترین آداب و رسوم مردم بروجن در زمان قدیم چه بود؟

خرم: مراسم "قاشق‌زنی" یکی از مراسماتی است که در گذشته برای مطلع شدن از وضعیت مردم انجام می‌شده است. در زمان‌های قدیم به طور ناشناس به در خانه‌ها در شهرها و روستاها می‌رفتند تا بدانند وضعیت این خانواده‌ها چطور است و چه کمکی باید به آنها بشود.

مراسم قاشق‌زنی در نهایت به نتیجه مثبت کمک کردن به افراد نیازمند ختم می‌شد.

مردم بروجن بسیار بخشنده بودند؛ شادی‌های خود را با یکدیگر تقسیم می‌کردند و این تقسیم شادی‌ها در عید نوروز نماد کلی پیدا می‌کند.

کلار: فلسفه چهارشنبه سوری چیست؟

خرم: در شاهنامه حکیم طوس می‌نویسد: "چهارشنبه‌سوری به این دلیل ایجاد شده که وقتی سیاوش مورد تهمت و نامهربانی پدر و نامادری خود قرار می‌گیرد برای رفع تهمت حاضر می‌شود از دالان بسیار طولانی آتش بگذرد."

مردم به این دلیل که روشنایی بر تاریکی، محبت بر ظلم و ستم و پاکیزگی بر ناپاکی پیروز شد این روز را جشن می‌گیرند.

کلار: فلسفه سیزده‌بدر چیست؟

خرم: مردم پس از انجام ۱۲‌ روز برگزاری جشن‌های سال نو، روز سیزدهم را در دل طبیعت می‌گذرانند. در این روز که‌ پایان‌ دوره‌ نوروزی‌ تلقی‌ می‌‌شود، مردم‌ در دشت‌ و بیابان‌ و در فضای‌ سبز بهاری‌ گرد هم می‌‌آیند و به‌ شادی‌ می‌پردازند.

مردم در این روز گندم‌هایی‌ را که‌ برای‌ سفره‌ هفت‌‌سین‌ رویانیده‌اند با خود به‌ صحرا می‌‌برند و با انداختن‌ آن‌ در جوی‌ و رود و بیرون‌ از خانه‌ دوره نوروز را به پایان می‌رسانند.