نگاهی به سخنان مقام معظم رهبری در سال 95 پیرامون مباحث علمی کشور؛
چراغی برای راه علم
نهضت علمی کشور با هدف پیشرفت علمی و اقتصادی و همچنین افزایش قدرت در حوزه های مختلف بالاخص در حوزه های نفوذ فکری در دنیا چند سالی است که اغاز شده است. این حرکت عظیم سختی ها و موانعی را پیش رو دارد. مسئولین و نخبگان با نقاط ضعف و قوتی روبه رو هستند. اما همیشه رهبری به عنوان ارائه دهنده راهکار های متعدد به این حرکت کمک و بعنوان چراغی برای آن نقش ایفا کرده اند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از خبرگزاری علم و فناوری از استان مرکزی؛ نقششان دیدبان... خودشان هم در میان میدان رزم میکنند... تذکر می دهند... امیدوارانه سخن می گویند... جوانان را خوب می شناسند... علم راهم نیز... خوب استدلال می کنند ... اصلا جواب چرا های خیلی ها را می دانند... با اساتید چون خودشان و با دانشجو هم چون همان دانشجوها رفتار میکنند.... حال دیروز و امروز و فردای علم را خوب میدانند... نگرانی هایشان نگرانی های همه است... چارچوب های علمی کشور را خوب چیده اند... از مسئولین اجرایی می خواهند که حواسشان جمع این چارچوب ها و نکات باشد. چند سالی است تاکید فراوان دارند بر مباحث علمی ، نهضت علمی و رشد علمی کشور. شاید برای بسیاری جالب باشد چرایی اش.:
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,«ما میخواهیم یک جامعهای و کشوری در فضای علمیِ دنیا سر بلند کند که دنیا را از جهالت و ضلالتی که به آن دچار است نجات بدهد. جوانهای عزیز! این شدنی است. اگر شما بتوانید کشورتان را پیشرفته کنید از لحاظ علمی، از لحاظ اعتمادبهنفس، از لحاظ ابتکارات، از لحاظ تلاش، در این دنیای سرشار از جهالت و ضلالت، یک کشوری سر بر خواهد آورد که از لحاظ شاخصهای مورد قبول دنیا -شاخص علم، شاخص پیشرفت فنّاوری، شاخص ثروت، شاخص مادّیّات و شاخصهای انسانی- و درعینحال برخوردار از معنویّت و شرافت و توجّه به خدا و ایمان و اعتماد به خدا در سطح عالی قرار میگیرد. این اگرچنانچه بهوجود بیاید، مهمترین مؤثّر و تأثیرگذارندهی در جلب ایمانها و دلهای مردم خواهد بود؛ بشریّت را میتوانید شما نجات بدهید. »(1)
,هدف حرکت، نجات بشریت است. نجات از این جهالت و ضلالت.به همین دلیل در جمع نخبگان دانشگاه شریف می گویند: «موضوعِ تعهد دینی و انقلابی در کنار تلاش علمی، بسیار مهم است و پیشرفت علمی، بهتنهایی، یک ملت و کشور را سعادتمند نخواهد کرد بلکه همراه شدن حرکت علمی با آرمانهای والای معنوی و انقلابی، زمینهساز به سامان رسیدن مسائل کشور و الگو شدن آن برای منطقه و دنیای اسلام و جهان خواهد بود.»(2)
,برای همه آنان که قدم علمی بر میدارند نسخه معنویت میپیچند. و به سامان رسیدن مسائل کشور را در همگرایی بین همین آرمان های معنوی و تلاش های علمی میدانند.
,فرمان شروع تلاش های علمی را از همان چند سال پیش صادر کرده اند و خوب می دانند مسیر، بسیار سخت و پر مانع است و این را به جوانان نخبه هم میگویند: «خب، این نهضت شروع شده. ببینید، بنده با فهم این مسئله، یعنی با این فهم از مسئلهی کشور که کشور احتیاج دارد به یک چنین سازوکاری و به یک چنین حرکتی، از پانزده سال پیش یا اندکی بیشتر مسئلهی نهضت علمی و نهضت نرمافزاری و حرکت عظیم علمی را مطرح کردم، و خب دانشمندان، جوانها، اساتید، دانشگاهها، بسیاری از بخشهای دولتهای مختلفی که سر کار آمدند استقبال کردند؛ و پیش رفت، امّا این حرکت یک حرکت روی جادّهی آسفالته نیست، حرکت در اتوبان نیست. این حرکت، حرکتی است دارای مانع. این موانع را بایستی شناخت، این موانع را باید علاج کرد. این حرکت دشمن دارد.»(3)
,گاهی موانع را می شمارند و تذکر به توقف یا انحراف در حرکت علمی میدهند.
,« اگر بتوانند، این حرکت علمی را متوقّفش میکنند؛ اگر ببینند نمیشود متوقّفش کرد، آن را منحرف میکنند. ما ممکن است براثر ناشیگریهای خودمان به این انحراف کمک کنیم...اگر نتوانستند متوقّفش کنند یا منحرفش کنند، سعی میکنند بدنامش کنند، آلوده کنند. »(4) همین دور شدن از نیاز ها و بر اساس نیاز نبودن مطالب علمی را یکی از انحرافات می دانند و تاکید بر عبور از آن را دارند:« آمارهای مقالات علمی را دادند و بنده هم اطّلاع دارم؛ مقالات زیاد شده، [امّا] مقالات علمی باید به سمت نیازهای کشور هدایت بشود. ما امروز در زمینهی نفت احتیاج داریم، در زمینهی کشاورزی احتیاج داریم، در زمینهی صنایع مختلف احتیاج داریم، در زمینهی ارتباطات احتیاج داریم به تحقیق، به مقالهنویسی؛ مقالاتی که نوشته میشود در جهت نیاز فلان کشور نباشد. این هم یک نکته است: هدایت مقالات به سمت نیاز کشور.»(5)
,برای دوری از انحرافات همه چیز را خوب بیان می کنند. قوت ها را میگویند و نقاط ضعف را نیز گوش زد می کنند برای پایداری نقاط قوت و حل نقاط ضعف راهکار هم میدهند.
,به گفتمان سازی علمی بعنوان یکی از نقاط قوت اشاره می کنند و پیشرفت های علمی را بر آمده از همین می دانند. و برای ادامه اش راهکار میدهند:« ما امروز در مسائل فضایی، در مسائل هستهای، در نانو، در فنّاوری زیستی و دیگر موارد گوناگون، پیشرفتهای زیادی داریم، پیشرفتهای مهمّی داریم؛ این پیشرفتها ناشی از همین گفتمانسازی است....
,و این گفتمان پیشرفت علمی هم باید ادامه پیدا کند، یعنی این را نباید بگذارید متوقّف بشود. شماها همهتان -همهی دوستان-دانشگاهی هستید، اوّلاً من توصیهام این است که دوستان مسئول، با دانشگاه رابطهشان را قطع نکنند؛ یعنی رفتوآمد با دانشگاه داشته باشند؛ هرجا هستید، هرجور، با هر مجموعهی دانشگاهی که روبهرو میشوید، روی مسئلهی گفتمان تولید علم و پیشرفت علمی و همین جنبش نرمافزاری و شتاب رشد، تکیه کنید؛ جوری بشود که هر استادی، هر دانشجویی، هر پژوهشگری احساس بکند که این وظیفهی او است که این کار را بایستی انجام بدهد. این هم یک نکته در مورد این قضیّه.»(6)
,در ادامه شمارش نقاط قوت، سرعت رشد علمی در سالیان گذشته را خوب بر میشمرند و میگویند:« در طول چند سال گذشته جوانهای کشور و مسئولین این کارها، توانستند کاری کنند که رشد پیشرفت علمی کشور در پایگاههای استنادی معروف دنیا رکورد بزند؛ من که میگویم این سرعت را نگذارید کم بشود، علّتش این است که ما خیلی عقب هستیم؛ باید سرعتمان آنقدر زیاد بشود که خودمان را بتوانیم به صف جلو برسانیم؛ نباید ما اجازه بدهیم این حرکت علمی آسیب ببیند»(7)
,تهدید کننده این حرکت را دشمن میدانند و از نتیجه اش سخن میگویند:« این حرکت علمی، دشمن دارد، اگر این حرکت علمی دچار دشمنیها بشود و ما نفهمیم و از آن مراقبت نکنیم، یک نتیجهی بسیار سنگین و تلخی خواهد داشت. میدانید آن نتیجه چیست؟ آن نتیجه عبارت است از ایجاد یأس در نیروهای جوان کشور؛ اگر این به وجود آمد، درست کردن و رُفو کردنش دیگر به این آسانیها نیست.»(8)
,از سویی برای قوت بخشی دیگری، رابطه اقتصاد و علم را در گرو حرکت شرکت های دانش بنیان بیان میکنند: «یک مسئلهی بسیار مهم، پرداختن به شرکتهای دانشبنیان است؛ این ما را پیش خواهد برد. شرکتهای دانشبنیان، هم علمند، هم اقتصادند. پرداختن به شرکتهای دانشبنیان یکی از اساسیترین کارها است؛ این جزو اولویّتها است و باید به این پرداخت»(9)
,شرکت های دانش بنیان را محرک چرخه علم و فناوری نام میبرند و از رشد کمی آنها تقدیر میکنند اما چند پیشنهاد هم دارند:
,«یکی از چیزهایی که میتواند چرخهی علم و فنّاوری را و حمایت از نخبگان را در کشور حسابی به حرکت دربیاورد، همین شرکتهای دانشبنیانی است که خوشبختانه گسترش کمّی خوبی پیدا کرده. توصیهی من این است که اوّلاً این گسترش ادامه پیدا کند؛ ثانیاً در بخشهای مهم و اصلی فنّاوری کشور و صنعت کشور شرکت داده بشود و این شرکتها ارتباط پیدا کند با آن بخشهایی که در سیاستهای کلّی، اهمّیّت آنها تصریح شده؛ ثالثاً به کیفیّت این شرکتها توجّه شود؛ یعنی عدد شرکتها خوب و مهم است، امّا توجّه کنید معیارها و میزانهایی برای کیفیّت و اولویّت تعیین کنید، در نظر بگیرید و براساس اینها نسبت به این شرکتهای دانشبنیان عکسالعمل نشان بدهید. » (10)
,بعد از عبور از نقاط قوت اگر بخواهیم به نقاط ضعف علمی بپردازیم باید از مهم ترینش شروع کنیم که بسیار بر آن تاکید دارند: « ما باید با یک سرعتی و با یک شتابی پیش برویم که چند برابر سرعت او (طرف مقابل)باشد تا بتوانیم به او برسیم یا احیاناً از او جلو بزنیم، حرف من این است؛ ما این شتاب را چند سال داشتیم. شتاب وقتی زیاد شد، این مطلوب است؛ [امّا] شتاب کم شده، حرف من این است؛ آن سرعت رشد ما بود که در دنیا آوازه پیدا کرد، منعکس شد، یک عدّهای حسودی کردند، یک عدّهای نگران شدند! در دنیا بعضیها از پیشرفت علمی ما نگران شدند؛ خب، این بهخاطر همین بود که شتاب، شتاب خوبی بود.» (11) آری مهم ترینش را همان کاهش سرعت رشد علمی میدانند.
,از طرفی به نگران کننده ترین نقطه ضعف علمی کشور این گونه اشاره میکنند:« یک نکتهی دیگر این است که گزارشهایی به من میرسد که بعضی از طرحهای کلان در موضوعات تحقیقاتی مهم مثل هوافضا، ماهواره و امثال اینها، دچار توقّف یا لنگی است؛ این من را نگران میکند، این را میخواهم اینجا بگویم که مطالبهی عمومی باشد، من از مسئولین امر به طور جدّی درخواست میکنم به این مسائل بپردازند. این طرحها، طرحهای بسیار مهمّی است؛ حتّی بعضی از طرحهای تحقیقاتی مربوط به انرژی هستهای همین طور [است]. اینها نبایستی مطلقاً توقّف پیدا کند؛ نباید تعطیل یا نیمهتعطیل باشد که میگویند بعضی از اینها نیمهتعطیل است یا بعضی مُشرف به تعطیل است.» (12)
,حواشی، دیگر نقطه ضعف فضای علمی است که بسیاری از مسئولین درگیر آن می شوند و تذکرش را نیز دریافت میکنند: «سعی کنند این دستگاههایی که تقویت علم به عهدهی آنها است، خودشان را از حواشی جدا کنند؛ ...خودتان را از حواشی جدا کنید، بپردازید به آن چیزی که اساس است؛ [یعنی] دستگاه تقویت علم. اقتصاد و دفاع»(13)
,این نمونه ای است از نگاه عمیق مردی از سرزمین ما.
,وقتی رهبری اینچنین پرقدرت ، پر تلاش، امیدوار ، خوش فکر، عالم به مسائل کشور، میبیند و تحلیل دارد و برای نجات از مشکلات بیان راهکار میکند پس دلیلی بر سکون نیست. برای هیچ کس. باید قدم برداشت و حرکت کرد . آری حرکت کرد. در هر موردی. علمی باشد یا چیز دیگر .
,,
1- بیانات در دیدار با نخبگان علمی جوان(28/7/95)
,2- دیدار نخبگان و دانشجویان بسیجی مدالآور دانشگاه شریف با رهبر انقلاب(13/10/95)
,3- بیانات در دیدار با نخبگان علمی جوان(28/7/95)
,4- بیانات در دیدار با نخبگان علمی جوان(28/7/95)
,5- دیدار جمعی از اساتید دانشگاهها با رهبر انقلاب(29/3/95)
,6- بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت(3/6/95)
,7- بیانات در دیدار با نخبگان علمی جوان(28/7/95)
,8- بیانات در دیدار با نخبگان علمی جوان(28/7/95)
,9- بیانات در دیدار مسئولان نظام(25/3/95)
,10- بیانات در دیدار با نخبگان علمی جوان(28/7/95)
,11-بیانات در دیدار رئیسجمهور و اعضای هیأت دولت(3/6/95)
,12- بیانات در دیدار با نخبگان علمی جوان(28/7/95)
,13- بیانات در دیدار مسئولان نظام(25/3/95)
,,
,
,
,
,
]
ارسال دیدگاه