ظرفیتی که می توان از آن بهره برد

طبیعت تفرش؛ ذخیره‌گاه گونه های مختلف گیاهان دارویی + تصاویر

طبیعت تفرش؛ ذخیره‌گاه گونه های مختلف گیاهان دارویی + تصاویر
طبق آمار منتشر شده، ۲۲۷ گونه‌ی شناخته‌شده در مناطق مختلف استان مرکزی برداشت می‌شود. برخی از شهرستان‌های این استان مانند تفرش و شازند، چه از نظر تعداد گونه‌ ها و چه از نظر حجم برداشت از یک گونه‌ی مشخص، جزء برترین مناطق رویش گیاهان دارویی به شمار می‌ روند.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ندای تفرش، قدیمی ترین روشی که انسان در پیشگیری و درمان بیماریها استفاده می کرد، استفاده از گیاهان دارویی بوده است.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, ندای تفرش,

استفاده از گیاهان دارویی به طرق مختلف یعنی خام، دمنوش و عرقیات در درمان بسیاری از بیماریها موثر است و  اگر گیاهان دارویی بر طبق بیماری و به صورت متناسب استفاده شوند برخلاف داروهای شیمیایی هیچ ضرری برای انسان ندارند. تحقیقات مدرن پزشکی در این رابطه نشان می‌دهد که با توجه به طبیعی بودن نحوه‌ ی تشکیل ترکیبات دارویی در این گیاهان، مصرف گیاهان حاوی این ترکیبات به‌عنوان دارو موجب تعادل فیزیولوژیک در شخص بیمار می‌شوند. در واقع بدن بیمار با پذیرش این ترکیبات، نسبت به آن‌ها واکنش نشان نمی‌دهد و در نتیجه عارضه‌ی جانبی ایجاد نمی‌کند.

,

طبق آمار منتشر شده، ۲۲۷ گونه‌ی شناخته‌شده در مناطق مختلف استان مرکزی برداشت می‌شود. برخی از شهرستان‌های این استان، مانند تفرش و شازند، چه از نظر تعداد گونه‌ ها و چه از نظر حجم برداشت از یک گونه‌ی مشخص، جزء برترین مناطق رویش گیاهان دارویی به شمار می‌ روند.

,

در ایام بهار و تابستان بیش از ۲۰۰ نوع گیاه حفاظتی، دارویی و صنعتی در مراتع و باغات در تفرش برداشت می شود که مصرف آن از روزگاران گذشته مرسوم بوده است.

,

گیاهان دارویی شهرستان تفرش را با توجه به طریقه‌ ی مصرف آن‌ ها بین اهالی منطقه می‌ توان در دو گروه بررسی کرد. گروه اول گیاهانی که به‌ عنوان سبزیجات و میوه‌ ها کاربردهای غذایی دارند یا به‌ عنوان مواد اصلی در تهیه‌ ی برخی از غذاها، چاشنی‌ ها و ادویه‌ ها مورد استفاده قرار می‌ گیرند. مانند موسیر، ریواس، سماق، کنگر، بنه (پسته‌ی‌ کوهی)، سنجد، تره‌ی وحشی، شنگ، پای غازی، کرفس کوهی، والک، پیازک، پنیرک و....

,

گروه دوم گیاهانی که فقط به منظور کاربرد دارویی برداشت می‌ شوند که تعداد گونه‌ ها در این گروه بسیار بیشتر از گروه اول است. شامل گیاهان دارویی فراوانی نظیر آویشن، بومادران، بابونه، گل ختمی، پونه‌ی کوهی، چای کوهی، خاکشیر، گون، باریجه، چای کوهی، کاسنی، گزنه، زنیان، درمنه‌ی کوهی، شقایق نعمانی، علف مار، شیرین بیان، بادرنجبویه، خارخسک، روناس، منداب، سنبل‌طیب، شاه‌تره، مرزنجوش، پرسیاوش و....

,

به جز گونه های گیاهی کوهی، زمین و باغهای تفرش در فصل بهار شاهد روییدن گیاهانی مانند اسفناج، غازیاغی، گزرک، گندینه، پاملاقک، خاشخاشک و... است که هرکدام در نوع خود دارای خواص زیادی هستند که این گیاهان جهت تهیه غذاهایی نظیر کوکو، قرمه سبزی و.... استفاده می شوند.

,

خواص برخی از گیاهان دارویی

, خواص برخی از گیاهان دارویی, خواص برخی از گیاهان دارویی,

بالامبو(باریجه) از مهمترین گیاهان صنعتی در ایران به شمار می‌ رود و در میان اقلام صادراتی گیاهان دارویی مقام اول را داراست. این گیاه خواص طبی زیادی دارد؛ خواصی مانند مسکن قوی برای دردهای استخوانی و ضدتشنج و... . بالامبو به صورت خام و یا ترشی مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین عرق بالامبو نیز برای رفع دل درد مفید است.

,

, ,

والک: یکی از گونه‌های وحشی سیر است که در فصل بهار و در ارتفاعات می‌ روید و بویی شبیه به پیاز و طعمی ملایم‌تر و شیرین‌تر از سیر دارد. والک طبع گرم دارد و تمامی قسمت‌های آن قابل استفاده است.

,

این سبزی بهاری خواص بی‌شماری دارد؛ تصفیه‌کننده‌ ی خون و کاهش‌ دهنده‌ی فشارخون است، در درمان تنگی نفس سودمند بوده و ضدعفونی‌ کننده‌ای قوی به شمار می‌رود. والک تسکین‌ دهنده‌ ی دردهای ناشی از روماتیسم، سیاتیک و نقرس است.

,

, ,

چای کوهی: این گیاه مفرح، نشاط انگیز و شادی آور بوده و دارای خاصیت ضد درد به ویژه دردهای مفصلی، رماتیسمی، سردرد، سرگیجه و دردهای عصبی است. دمنوش این گیاه یک نوشیدنی آرامش بخش است که برای رفع خستگی و ضد افسردگی مفید است. مصرف این گیاه خستگی ذهنی را برطرف می سازد و به علت انرژی زایی و نشاط انگیزی می تواند برای رفع خستگی و بی حوصلگی در افراد افسرده مورد استفاده قرار گیرد.

,

این گیاه در درمان بیماری های معده و روده با منشاء روانی و بیماری های اسهال توأم با تحریکات عصبی، نقش موثر و آرامش بخشی دارد. استفاده از این گیاه برای زنان باردار توصیه نمی شود.

,

, ,

غازیاغی: این گیاه که در مناطق مختلف با نام‌های گوناگون شناخته می‌شود و طبیبان قدیم منطقه‌ی شمال آفریقا، بیماری‌های پوستی به ویژه برص را با بذر این گیاه درمان می‌ کردند. غازیاغی طبیعت گرم و خشک دارد و مصرف آن باعث جلوگیری از فساد لثه می‌شود. این گیاه برای تقویت کبد مفید است و با تصفیه‌ی خون و جلوگیری از غلظت آن، به سیستم قلبی عروقی نیز کمک می‌کند. همچنین غازیاغی پاک‌کننده‌ ی کلیه و مثانه است و از بیماری‌های مرتبط با این دو عضو جلوگیری می‌کند.

,

, ,

شنگ، گیاهی است با برگ‌های باریک و کشیده که گل‌های زردرنگ دارد. تمامی قسمت‌های این گیاه قابل استفاده است و هر کدام خواص دارویی مجزایی دارند.

,

برگ‌های آن طبیعت سرد و خشک دارند و از خونریزی معده جلوگیری می‌کنند. حکیم محمدبن زکریای رازی، ریشه‌ ی آن را در درمان مسمومیت‌های شدید سودمند دانسته و آن را پادزهر سموم معرفی می‌کند. 

,

از آب ریشه‌ی خام شنگ، برای از بین بردن زگیل استفاده می‌شود. گل این گیاه هم برای مداوای جراحات ناشی از سوختگی مفید است. همچنین مصرف عصاره‌ی این گیاه در طب سنتی برای درمان رماتیسم، نقرس و امراض جلدی بسیار توصیه شده است.

,

علاوه بر خواص فوق، مصرف دارویی دیگری نیز در این گیاه وجود دارد. در صورت قطع برگ‌های شنگ، ماده‌ای مانند شیر از آن ترشح می‌شود که در مجاورت هوا سفت می‌شود. در گذشته این ماده را که به قندرون معروف بوده است، مانند سقز می‌جویدند. جویدن قندرون باعث پاک شدن سینه از اخلاط، زیاد شدن اشتها و کمک به هضم غذا می‌شود.

,

, ,

موسیر، گیاهی از خانواده‌ ی سیر و پیاز است که ریشه‌ی این گیاه، خوراکی است. ریشه‌ی موسیر، پیازی یکپارچه است که بر خلاف پیاز، لایه لایه نبوده و برخلاف سیر، مجموعه‌ای از چند حبه نیست. این پیاز وحشی که طبع گرم و خشک دارد با توجه به خواص گندزدایی خود در گذشته برای دفع انگل‌ها و ضدعفونی کردن آب مورد استفاده قرار می‌گرفت.

,

از دیگر خواص موسیر می توان به کاهش سردردهای میگرنی با تاثیر مثبت بر دستگاه اعصاب مرکزی، کمک به سیستم قلبی عروقی با کاهش چربی خون و تنظیم فشارخون و در نتیجه پیشگیری از تصلب شرایین، کاهش میزان قندخون در افراد دیابتی، تسکین‌دهنده‌ی التهاب طحال و کبد اشاره کرد.

,

, ,

ریواس یا ریباس، طبیعت سرد دارد و دارای ویتامین ها و املاح معدنی گوناگونی است. برای تمامی اعضای بدن، ماده ی غذایی بسیار ممتازی شمرده می شود و اثر شگفت انگیز و معجزه آسایی دارد. قابض است و برای تقویت معده و کبد مفید است. خوردن ریواس برای بیماران تب دار و بی اشتها مفید بوده و یرقان، وسواس، سستی را درمان می کند. در این گونه موارد می توان ۱۰۰ گرم از آب ریواس یا رب ریواس را میل کرد. صفرا و دل به هم خوردگی را رفع می کند و برای حصبه و اسهال گرم صفراوی مفید بوده و کرم کُش است.

,

, ,

 آویشن: آویشن یک گیاه دارویی خاص است که علاوه بر مصارف دارویی، در تهیه غذاها نیز کاربرد دارد. این گیاه در فروردین ماه هرسال رویش خود را آغاز می کند و اردیبهشت ماه، زمان چیدن آن است؛ این گیاه در اواخر خردادماه گل می کند و بهترین زمان برای گرفتن عرق این گیاه است. عرق این گیاه در از بین بردن عفونتها، دل دردها استفاده می شود.

,

این گیاه بوی بسیار مطبوع و مزه تندی دارد و به خاطر خاصیتش در شدت دادن به جریان خون، به هر عضوی که مالیده شود خون به آن طرف سرازیر می‌شود. برای ریزش مو، جوشانده این گیاه استفاده می‌ شود تا جریان خون را در آن قسمت بیشتر کرده و پیاز مو تغذیه شود. این گیاه داروی بسیار خوبی برای دستگاه تنفسی و بیماریهایی از قبیل زکام، برونشیت، آسم و گریپ است. همچنین این گیاه داروی خوبی برای معده است و ناراحتیهای معده را از نظر هضم و نفخ به طور کلی برطرف می‌ کند.

,

, ,

کرفس کوهی، طبیعت گرم و خشک دارد و علاوه بر مصارف غذایی از خشک‌ شده‌ ی شاخ و برگ آن به‌ عنوان ادویه برای معطر و طعم‌دار کردن ماست و دوغ نیز استفاده می‌ شود. مصرف کرفس کوهی در مداوای انواع اختلالات گوارشی به ویژه بیماری‌های التهابی روده و همچنین درمان انواع اختلالات قلبی عروقی به‌ ویژه چربی خون و فشار خون بسیار مفید است.

,

استفاده از این گیاه موجب پیشگیری از ابتلا به زخم معده می‌شود و از تولید سنگ کلیه و مثانه نیز جلوگیری می‌کند. علاوه بر ساقه و برگ کرفس کوهی، ریشه‌ ی آن هم خاصیت دارویی دارد و از جوشانده‌ ی آن در درمان سرماخوردگی‌ های شدید استفاده می‌ شود.

,

, ,

کنگر: سرگل های این گیاه به عنوان سبزی مصرف می شود که برای دستگاه گوارش مقوی بوده و به هضم مواد غذایی کمک می کند. عصاره ی برگ و ریشه ی کنگر برای جلوگیری از رسوب چربی در جدار رگ ها مفید بوده و در درمان یرقان، سوء هاضمه، احساس ناراحتی در معده، نفخ، بی اشتهایی، تهوع، اسهال خفیف یا یبوست، نارسایی کبد، دفع مزمن آلبومین و کم خونی بعد از جراحی موثر بوده و از کبد در برابر سموم شیمیایی محافظت می کند.

,

بهتر است زنان باردار، کودکان، بیماران مبتلا به بیماری شدید کبدی یا کلیوی از مصرف برگ کنگر پرهیز کنند. از آنجایی که برگ های کنگر محرک انقباض کیسه ی صفراست، افرادی که سنگ کیسه ی صفرا دارند نباید آن را مصرف کنند، چرا که افزایش انقباض کیسه ی صفرا منجر به انسداد مجاری و حتی پارگی کیسه صفرا می شود.  هم چنین اشخاصی که نسبت به کنگر و یا خواص سینارین حساسیت دارند، باید از مصرف این گیاه پرهیز کنند.

,

, ,

همانطور که دیده می شود در این گزارش به بیان خواص تعداد محدودی از گیاهان دارویی که در فصل بهار در تفرش می رویند، اکتفا شد؛ اما در این میان، مسئله مهم آن است که ظرفیت خدادادی رویش چنین گیاهانی در کوههای شهر تفرش وجود دارد که می تواند برای افراد جویای کار، شغلی مناسب محسوب شود و در یک کارگاه کوچک می توان ضمن پرورش برخی از این گیاهان به تولید عرقیات آنها و همچنین سایر فرآورده های حاصل از این گیاهان پرداخت.

,

انتهای پیام/صا

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه