برگی از تاریخ گذشتگان در هرمزگان؛

بستک میراث دار تاریخ قبل از اسلام در جنوب ایران

وجود بناهای قدیمی در بستک نشان از قدمت حیات در جنوب کشور دارد از این رو تاکنون ۶۵ اثر در این شهرستان ثبت تاریخی شده است.

[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از جهانگیریه؛ با توجه به آغاز برنامه ریزی خانواده ها برای انجام سفرهای تابستانی، بر آن شدیم تا به معرفی و شناساندن اماکن تفریحی و گردشگری شهرستان بستک بپردازیم. این شهرستان با معماری منحصر به فرد خود در استان هرمزگان و در جنوب ایران قرار دارد که در زمان‌های نه چندان دور، نقش مهمی در فرهنگ کرانه‌های خلیج فارس داشته است.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, جهانگیریه,

ماشاالله خنجی رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان بستک در مصاحبه با خبرنگار جهانگیریه گفت: شهرستان بستک دارای بناها، قلعه ها، برج ها، چاه ها، قنات ها، آسیاب های آبی و سدهای آبی قدیمی بسیاری است که این ها همه نشان از قدمت حیات در این منطقه است و تاکنون نیز 65 اثر در شهرستان بستک به عنوان آثار ملی به ثبت رسیده و 20 اثر نیز در دست مطالعه می باشد.

, جهانگیریه,

وی افزود: بناهایی همچون قلعه خوانین جهانگیریه، منزل بنی‌عباسی، کاروانسرای بستک، حمام خانی بستک، منزل کاظم، منزل بوخش، بنگله کریکی، مدرسه مصطفویه، مسجد جامع قدیم، آرامگاه شیخ احمد شیخ راشد، مسجد بن نادر، مجموعه بازار قدیم بستک، برج گری کوه، بقعه سید مظفر، بقعه شیخ عبدالرحمن، کاروانسرای تنگ بستک، بنای کانال آب ترنه (ترنو) و... آیینه تاریخ و فرهنگ و تأثیر پذیرفته از اقلیم خاص بستک است که به وضوح نشان دهنده معماری اصیل ایرانی و اسلامی است که در سطح شهرستان بستک از گذشتگان به جا مانده اند که می توانند پس از مرمت اصولی، جاذبه ای برای گردشگران و مسافران باشند.

مدرسه مصطفویه

, مدرسه مصطفویه,

مدرسه مصطفویه در جنب میدان دفاع مقدس شهر بستک قرار دارد و ساخت بنای اولیه این مدرسه در سال 1302 هجری شمسی شروع و در سال 1304 پایان یافته است. این مدرسه از زمان ساخت تاکنون پیوسته مورد استفاده قرار می گرفته است و طی این سالها بارها احیا و بازسازی شده و گاهی الحاقاتی نیز بدان افزوده شده است.

در سردر مدرسه کتیبه ای است که تاریخ 1343 هجری را نشان می دهد که احتمالا مربوط به زمان بازسازی بنا است. بانی مدرسه شخص خیری بنام حاج شیخ مصطفی بن شیخ عبداللطیف است که نام وی در کتیبه سردر مدرسه دیده می شود.

مدرسه مصطفویه

, مدرسه مصطفویه,

این مدرسه قدیمی ترین مدرسه ساخته شده در شهر بستک است که اکثر ریش سفیدان و دانشمندان منطقه بستک از اولین دانش آموختگان این مدرسه می باشند و این مدرسه با بیش از 90 سال قدمت، از اولین مدارس دولتی ایران است که با توجه به قدمت آن، هنوز پابرجاست و شاگردان بسیاری را در خود پرورش می دهد.

بعضی از قسمت های مدرسه بر اثر ایام فرسوده شده و از بین رفته است به عنوان مثال بر اثر زلزله دی ماه سال 1392 بخشی از مدرسه آسیب دید که با همان معماری سنتی بازسازی شده است و حیاط مدرسه نیز با داشتن چمن مصنوعی، محیطی شاد و مفرح برای دانش آموزان است.

حمام خانی

, حمام خانی,

از دیگر آثار به جامانده از گذشتگان در بستک، حمام خانی مربوط به دوره قاجار است که در جوار خانه بنی عباسی بنا شده است. این گونه حمام ها در منطقه به حمام های زیر زمینی معروف است. زیرا زمین را در ابعاد مختلف و اندازه لازم گودبرداری و بنای حمام را در درون زمین ایجاد می شود تا هم استحکام و طول عمر دیوارهای آن بیشتر باشد و هم گرمای بیشتری را در ایام سرد زمستان در خود نگه دارد.

آب مورد نیاز حمام از طریق برکه ها و آبگیرهای بزرگ و معدودی که در شهر و اطراف آن وجود داشته، به کمک حیوانات باربر، حمل و به قسمت های مختلف حمام منتقل می شد. در فصل زمستان آب به وسیله آتش هیزم گرم شده و مورد استفاده اهالی قرار می گرفته است.

سبک بنا از نوع چهار طاقی است که گنبدی مستطیل بر بالای هر طاق ساخته شده است و بنا دارای 14 گنبد کوچک و بزرگ می باشد. خطوط طاق نمای گرداگرد جداره داخلی گنبد و خطوط بدنه حمام نشان از ذوق و سلیقه معماران این بنا دارد. این بنا از بسیاری جهات بی شباهت به حمام گنجعلی خان کرمان نیست، البته در ابعاد و اندازه های کوچک تر. از نکات بارز در این حمام سیستم مسیر آب در جداره دیوارهای آن است.

در سال 1389 اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان بستک برای حفظ بیشتر حمام، با نرده های فلزی آن را حصار کشی کرده است و اکنون از این اثر تاریخی با کاربری موزه مردم شناسی استفاده می شود و مجسمه هایی که بیانگر مردم بومی منطقه می باشند و لباس محلی و ابزارآلات روزمره مردم و همچنین مجموعه ای از سنگ قبرهای قدیمی در این حمام نگهداری می شود.

مجموعه بازار قدیم بستک

, مجموعه بازار قدیم بستک,

این بازار در خیابان امام خمینی(ره) شهر بستک واقع شده و مربوط به دوره قاجار است و شامل سه بازار است. این بنا در سال 1295 هجری قمری به همت استاد عبدالله امینایی معروف به حاجی استاد ساخته شده است و به صورت مجموعه ای مربع شکل است که فضای مرکزی آن مرکب از دو ردیف حجره می باشد. این بازار هم اکنون نیز دایر است و کسبه در آن مشغول داد و ستد می باشند اما به علت های مختلف دیگر آن رونق سابق و قدیم را ندارد.

این بازار که به بازار مدنی نیز معروف است در سال 1389 بازسازی شده است.

مسجد جامع قدیم بستک

, مسجد جامع قدیم بستک,

مسجد جامع قدیم شهر بستک که یکی از زیبا ترین مساجد استان است در گذشته شامل دو باب مسجد بوده که امروزه تنها یک مسجد باقی مانده است و خرابی ها نیز بیشتر بر اثر زلزله ایجاد شده است.

در گذشته مساجد با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه که گرم و خشک است به سبکی ساخته می شدند که از جهاتی با مساجد بسیاری از نقاط کشور تفاوت هایی دارند. وجود تزئیناتی در نمای بیرونی آنها و یا داشتن شبستان های زیر زمینی که استخر آب و دوش های حمام در آنها تعبیه شده بود از این جمله تفاوت ها می باشد و در این مسجد نیز بیش از سه دوش حمام تعبیه شده بود.

بادگیری که بر فراز بام مسجد و برای محراب بنا شده از دیگر ویژگیهای این مسجد است. بادگیر علاوه بر اینکه موجب جابجایی هوا و خنک شدن محراب می شود در مطبوع و خنک ساختن فضای شبستان نیز موثر است. ایوان مسجد تا حدودی همان حالت اولیه خود را حفظ کرده و کمتر دست خوش تغییر و تحول قرار گرفته است.

بنای این مسجد بیش از سه قرن پیش توسط بانویی مومنه بنام بی بی ساخته شده و در چند مرحله مرمت و بازسازی شده است. اکنون نیز اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان بستک در حال بازسازی کلی آن می باشد که به گفته رئیس آن اداره تا دو ماه دیگر مرمت آن به اتمام می رسد.

آرامگاه شیخ احمد شیخ راشد

, آرامگاه شیخ احمد شیخ راشد,

بنای آرامگاه در محدوده ی آرامستان (قبرستان) شهر بستک و در مجاورت چند آب انبار بزرگ قرار گرفته است. به گفته ی افراد محلی، بنای آرامگاه در سال 1264 هجری قمری توسط مصطفی خان «فایز بستکی» حاکم بستک ساخته شده است.

سنگ نوشته ای در محراب این آرامگاه موجود است که تاریخ 1264 را تایید می کند. پلان و بنای کلی بنا یادآور آتشگاه های دوره ی ساسانی است و گنبد مخروطی شکل بنا و گلدسته عمودی در راس آن را می توان با گنبد معبد هندوها در بندرعباس مقایسه کرد.

این بنا نیز توسط جمعی از خیرین در سال جاری بازسازی شده است.

برج گری کوه

, برج گری کوه,

برج گری کوه در محدوده شهرستان بستک و در فاصله 40 کیلومتری غرب بستک قرار دارد. بنای برج در سه طبقه ساخته شده و ارتفاع کلی آن 9 متر و 15 سانتی متر است. نقشه بنا به شکل مستطیلی است با درازای 706 و پهنای 355 سانتی متر، که در جهت شرقی غربی قرار دارد.

بنا از سنگ های قلوه و ملات ساروج ساخته شده و پوشش دیوارها نیز از ساروج است. بر روی دیوار طبقه دوم بنا کتیبه ای وجود دارد که سال 1329 را نشان می دهد. این کتیبه اگر مربوط به زمان ساخت بنا باشد بیانگر قدمتی بیش از 100 ساله است و آن را به دوره قاجار می رساند ولی ممکن است این کتیبه به زمان تعمیرات و تغییرات بعدی ساختمان برج باشد و بنا مربوط به زمان قدیمی تری مثلا دوره صفویه باشد زیرا با توجه به محل قرارگیری بنا در مسیر جاده بندرلنگه – لار و وجود تعداد زیادی کاروانسرای صفوی در این مسیر، احتمال صفوی بودن بنا بیشتر است. بنای برج، کارکرد نظامی، حفاظتی داشته است.

شهرستان بستک با جمعیتی 80 هزار نفری در 230 کیلومتری بندرعباس قرار دارد.

گزارشگر:مرتضی دلاوری

انتهای خبر/

]

برچسب ها
#
#
#
#
#
#
#
#
#

برگی از تاریخ گذشتگان در هرمزگان؛

بستک میراث دار تاریخ قبل از اسلام در جنوب ایران

ارسال دیدگاه

درباره ما

ارتباط با ما