رخنه فرهنگ غلط مصرف‌گرایی در سنت پسندیده افطاری/ دل‌ها را در ماه رمضان مهمان سفره‌های مهربانی کنیم

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از  شاخص، پدر یا مادر خانواده راهی بازار می‌شود تا آنچه برای یک مهمانی پر رنگ و لعاب لازم است را تهیه کند، بلاخره باید انواع سوپ ،آش، کوکو و کتلت برای افطار، چند مدل غذای رنگارنگ برای شام و میوه دسرهای متنوع برای آخر مهمانی در نظر گرفته شود وگرنه سفره جواب‌گوی رقابت چندجانبه فامیل و حرف و حدیث‌های بعد از آن نخواهد شد.

از  قصابی گرفته تا نانوایی و میوه و تره‌بار همان طور که پیش می‌رود سبد خریدش سنگین‌تر و حساب بانکی‌اش سبک‌تر می‌شود و  شاید در راه بازگشت چشم‌های نگرانش به نقطه‌ای خیره بماند و به این فکر کند که تا پایان ماه چطور باید با درآمد یا حقوق بازنشستگی ناچیزی که با تاخیر هم دریافت می‌شود، مخارج خانواده را تامین کند اما چاره چیست؟ در این میان با حرف مردم چه کند؟ بله حرف مردم…

ایرانیان از فرهنگ و سنت‌های غنی و دیرینه برخودار هستند که ایام ماه مبارک رمضان یکی از زمان‌ها و اتفاقات ویژه دینی محسوب می‌شود که در سحرها و افطارهایش سنت‌های حسنه و نیکو نهفته است که از پدران و مادران ما نسل به نسل گشته و  تا به امروز رسیده که البته گردش روزگار تغییرات بسیاری را بر آن متحمل کرده است.

افطاری‌های دسته ‌جمعی و خانوادگی که بزرگان فامیل پای ثابت آن هستند یکی از سنت‌ها و لحظات به یاد ماندنی در شب‌های ماه رمضان است که این لحظات به دلیل نیت‌های پاک و سادگی آن‌ها در خاطرات ثبت شده و محال است روزی به فراموشی سپرده شود.

پدربزرگ و مادربزرگ‌ها در خاطرات خود از روزهایی می‌گویند که اقوام و آشنایان سرزده و بدون دعوت به خانه یکدیگر می‌رفتند و می‌شدند حبیب خدا و مهمان سفره افطار ی صاحبخانه، میزبان هم فارغ از باید و نبایدها هر آنچه از روزی خداوند داشت آماده می‌کرد و با عزت و سربلندی حق مهمان‌نوازی را به جا می‌آورد و ثمره این گردهمایی ساده به جا آوردن شکر خدا و صله‌رحم در کنار خویشاوندان بود.

اما امروز آن سادگی و صمیمیت جای خود را به تجملات داده و خانواده‌ها در یک مسابقه چشم و هم‌چشمی به هر راهی متوسل می‌شوند تا با برگزاری مهمانی‌های آنچنانی و گستردن سفره‌های اشرافی پیروز این میدان شوند و برای برپایی یک دورهمی خانوادگی حتما باید روزها و هفته‌ها وقت صرف شود و برای ریخت و پاش‌های آن هزینه‌های سنگین متحمل شد.

سفره‌های اشرافی میدانی برای سبقت در مسابقه چشم و هم‌چشمی 

افرادی که سفره‌های پر هزینه افطاری را برپا می‌کنند می‌توانند با کمترین هزینه و با برگزاری هرچه ساده‌تر مهمانی‌های خود، درد یک نیازمند، بیمار و یا سفره خالی یک خانواده را پر کنند چراکه همدردی و کمک به مستضعفان از فضائل ماه رمضان محسوب می‌شود.

چه دست‌ها و چشم‌‌هایی که در انتظار مهر و محبت کسانی هستند که خداوند آن‌ها را از نعمت‌های مادی دنیا بی‌نیاز کرده است و چه دل‌هایی که در این شب‌ها و روزها می‌تواند تنها با یک نان و خرما شاد شود، آیا بهتر نیست به جای آذین‌بندی تالارهای مجلل و ارائه چند مدل غذا که در نهایت مقداری زیادی روانه زباله‌دانی خواهد شد؛ تعداد زیادی از افراد نیازمند را دست‌گیری کرد؟

خداوند فرصت ۳۰ روزه ماه رمضان را برای بنده‌های خود قرار داده است تا حداقل برای یک ماه هم که شده دل را از مادیات و امورات دنیوی رها کنیم و با فراغ بال به سرای آخرت و عاقبت خود بیندیشیم و مشغله‌هایی که در طول سال انسان‌ها را از خوب بودن و برای خدا بودن محروم می‌کند را کنار بگذاریم.

روزه‌داری صرفا تحمل گرسنگی و تشنگی برای چند ساعت طولانی نیست بلکه فرصتی است تا درد گرسنگان و دردمندان جامعه را که تمام روزهای زندگی خود را در سختی و رنج به سر می‌برند درک کنیم و به دستگیری از آن‌ها آستین‌های خود را به اندازه توان و همتی که داریم بالا بزنیم.

سبک زندگی ایرانی اسلامی زیر چرخ دنده‌های تقلید از غرب  

سبک زندگی ایرانی اسلامی به عنوان هویت هر فرد ایرانی به ما می‌گوید با یک سفره ساده و به دور از تجملات می‌توان ساختارهای خانواده‌ای اصیل و پایدار را فراهم کرد و این سفره ساده بهانه‌ای باشد برای کنار هم قرار گرفتن اعضاء و جویا شدن از حال یکدیگر که شاید در طول ایام این فرصت پیش نیاید.

دوری از اسراف، قناعت، دست‌گیری از مستمندان و دوراندیشی برای تامین معاش زندگی از جمله ویژگی‌ها و مزایای بی‌شمارسبک زندگی ایرانی اسلامی است که در سال‌های اخیر با پیروی آگاهانه یا ناآگاهانه برخی از خانواده‌های ایرانی از سبک زندگی اروپایی و غربی در زندگی‌ها رنگ باخته است و متاسفانه آرام آرام به فراموشی سپرده می‌شود.

با توجه به اینکه در سال‌های اخیر کشور با مشکلات وتحریم‌های اقتصادی مواجه شده و این معضل تقریبا اثر محسوسی بر روی وضعیت اقتصادی خانوارها گذاشته است لذا شاهد هستیم که بسیاری از خانواده‌ها برای تامین مخارج زندگی خود با مشکل روبه رو شده و درآمد آن‌ها کفاف هزینه‌های سنگین را نمی‌دهد.

اقتصاد مقاومتی، واژه آشنایی است که طی سال‌های اخیر توسط مقام معظم رهبری به عنوان نامگذاری سال در نظر گرفته می‌شود، واژه‌ای که شاید برخی از مسوولین و مردم آن را نادیده گرفته و نسبت به آن بی‌توجهی می‌کنند در حالی که باید گفت اهداف بسیار بلند و مهمی در پی دارد.

سیاست اقتصاد مقاومتی درواقع تنها راهکار برای برون‌رفت از فشارهای ناشی از تحریم‌ها و پیشرفت کشور با تکیه بر توان و ظرفیت‌های داخلی است و باید به این نکته توجه داشت که اقتصاد مقاومتی جدا از اقتصاد ریاضتی است، اقتصاد مقاومتی نمی‌گوید سنت‌های پسندیده مانند افطاری را کنار بگذارید بلکه می‌گوید از اسراف و فرهنگ بیگانه اشرافی‌‌گری پرهیز کنید.

می‌توان گفت سبک زندگی ایرانی اسلامی ارتباط تنگاتنگی با اقتصاد مقاومتی دارد زیرا روش زندگی در خانواده‌های ایرانی از دیرباز از الگویی پیروی می‌کرده است که تجمل‌گرایی و اسراف در آن جایی نداشته و امورات زندگی بر اساس قواعد خاصی برنامه‌ریزی می‌شد اما ریخت و پاش‌های بی‌جا به بهانه‌های مختلف که افطاری یکی از این موارد است هیچ تطابقی با این فرهنگ دیرینه ندارد.

متاسفانه امروزه برخی از خانواده‌ها با وجود تنگدستی و فشارهای اقتصادی صرفا برای اینکه از یک فرهنگ غلط که منشاء خارجی دارد تقلید کنند و از هم قطاران خود در این مسابقه عقب نمانند اقدام به خرج‌های هنگفت تنها برای یک شب می‌کنند در حالی که می‌شود این سنت پسندیده را با کم‌ترن و ساده‌ترین هزینه‌ها به بهترین شکل برگزار کرد و از نعمات معنوی و الهی آن بهره‌مند شد.

اهمیت افطاری در اسلام و سفارش بزرگان

رسول گرامی اسلام در خطبه شعبانیه درباره یکی از سنت‌های زیبا در ماه رمضان سخن گفته و بر عمل به آن حتی به اندازه یک خرما یا جرعه شربت آبی سفارش جدی می‌کنند.

رسول خدا(ص) در خطبه شعبانیه درباره زنده نگه داشتن افطاری دادن چنین می‌فرمایند: “بدانید که خداوند به عزت خود قسم یاد کرده است که نمازگزاران و سجده کننده‌گان را عذاب نکند.

ای مردم! هر کسی از شما روزه‌دار مؤمنی را افطار دهد، چنان است که گویا بنده‌ای را آزاد کرده، و خداوند از لغزش‌های گذشته‌اش می‌گذرد.

یکی عرض کرد! ای رسول خدا، همه ما قدرت افطاری دادن و سیرکردن شکم افراد را نداریم.

پیامبر خدا فرمود: با پاره‌ی خرما و مقداری آب، آتش را از خود دور کنید.

افطاری ساده یکی از تاکیدات مقام معظم رهبری در هر ماه رمضان است که به مردم سفارش می‌کنند با تدارک افطاری‌های ساده و کم هزینه این سنت حسنه را در محلات و مناطق مختلف رواج دهند تا برکات معنوی و فرهنگی آن بهره‌مند شوند و خوشبختانه شاهد هستیم که گروه‌های خودجوش مردمی در مساجد و کانون‌های فرهنگی این پیام رهبری را لبیک گفته و در راستای آن تلاش می‌کنند.

مقام معظم رهبری در سخنان خود افطاری‌های ساده را مایه صفا و صمیمیت در جامعه می‌دانند و نسبت به اسراف و  ریخت و پاش‌های بی جا در این مجالس اخطار داده و بر گسترش هر چه بیشتر فضای معنوی و توسعه این سنت پسندیده تاکید کرده‌اند.

مصرف‌گرایی در هاله‌ای از آسیب‌های اجتماعی نمایان می‌شود

وقتی ریشه تجملات و مهمانی‌های اشرافی را در افطاری‌ها جستجو می‌کنیم بدون شک به فرهنگی بیگانه می‌رسیم که نتیجه تقلید از سبک زندگی غربی و اروپایی است که عواقب متعددی را به دنبال دارد برای مثال چه بسیار خانواده‌هایی که تنها برای تامین هزینه‌های کمرشکن یک رقابت و چشم و هم‌چشمی بی جا از هم متلاشی شده‌اند.

مصرف‌گرایی درواقع یکی از آسیب‌های اجتماعی مهمی است که امروزه گریبان‌گیر بسیاری از مجامع و خانواده‌های ایرانی شده است و البته نباید فراموش کرد که این مسئله یکی از اهداف اصلی غرب است تا با ترقیب جوامع به مصرف‌گرایی و تبدیل آن به یک فرهنگ (البته فرهنگی نفوذی) بتواند آن‌ها به بازاری برای فروش اجناس خود و منبعی برای درآمدزایی تبدیل کند.

و امروز شاهد هستیم که متاسفانه ایران به عنوان جامعه هدف مورد تهاجم فرهنگ غربی و آمریکایی قرار گرفته است و خانواده‌ها بخصوص جوانان خواسته یا ناخواسته طعمه این گرداب شده‌اند و آرام آرام تمام فرهنگ‌های اصیل و پسندیده‌ ایرانی اسلامی همچون قناعت و درست مصرف کردن را از یاد می‌برند.

از جمله آسیب‌های اجتماعی دیگری که فرهنگ غلط مصرف‌گرایی و اسراف به دنبال دارد تغییر ذائقه و ملاک‌های جوانان برای آغاز زندگی مشترک است و چه بسیار جوانانی که به دلیل مشکلات اقتصادی و عدم توانایی برای برآورده کردن خواسته‎های دو طرف از ازدواج به موقع محروم می‌شوند و همچنین ارزش‌گزاری برای افراد براساس داشته‌ها و مادیات آن‌ها نه بر اساس ارزش انسانی نیز از دیگر آسیب‌ها در همین راستا محسوب می‌شود.

حال با وجود چنین شرایطی نقش فعالان فرهنگی و متخصصان عرصه اجتماعی نیز بسیار حساس و مورد توجه قرار می‌گیرد تا با ظرفیت‌هایی که در اختیار دارند فضای جامعه را به سمت و سوی فضایی سالم رهنمون کنند و به دنبال راهکارهای عملی و موثر برای زنده کردن فرهنگ و آداب حسنه ایرانی اسلامی باشند.

با توجه به اینکه حضور در مساجد در ماه مبارک رمضان پررنگ‌تر از روزهای دیگر است و تمام اقشار جامعه از پیر و جوان و مرد و زن به طور جدی در این فضاها شکت می‌کنند لذا ائمه جماعات و فعالین فرهنگی می‌توانند با استفاده از این فرصت دغدغه‌های جامعه را مطرح کنند و زمنیه روشنگری و اصلاح فرهنگ‎های غلط که به عادت تبدیل شده است را فراهم نمایند.

انتهای پیام/