کافه‌‌ی قاجار و مردان کهن، قلیان‌‌سرای سالار و جوانان فَشن!/ قهوه‌‌خانه‌‌هایی برای پذیرایی از آدم‌‌هایی خاص

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛به نقل از آناج، این یک گزارش است، گزارشی که بوی اقتصادی‌‌‌‌‌اش سم است و نفس را در سینه حبس می‌‌‌کند. می‌‌‌‌‌خواهم شما را به دنیای قهوه خانه‌‌‌‌‌ها و درآمد هنگفت آنها ببرم که شاید باور نشدنی است.

بی‌‌‌‌شک شما حضور این مکان‌‌‌ها را با چشم خود دیده‌‌‌‌اید و حس کرده‌‌‌اید قهوه خانه‌‌‌‌ها که تا همین دیروز مکانی برای افراد سالخورده و مسن بود حال به مکانی برای خوش گذرانی نوجوانان و جوانان و حتی دختران مبدل گشته است. بیراه نیست اگر بگوییم که شاخص سنی حضور جوانان در قهوه خانه‌‌‌‌ها پایین آمده و دختران پا در رکاب پسران گذاشته و با آنان همراه شده‌‌‌‌اند.

به هرحال گفتنی است که امروزه قهوه خانه‌‌‌‌ها با کمترین ممکن بیشترین درآمد را کسب می‌‌‌‌کنند و اشتیاق وصف ناپذیر حضور جوانان در این مکان‌‌‌‌‌ها، درآمدها را نجومی می‌‌‌کند. البته شکل و شمایل قهوه خانه‌‌‌ها را باید از یکدیگر تفکیک کرد، برخی از آن‌‌ها چهره قدیمی خود را حفظ کرده‌‌اند اما تعدادی هم به شکلی مدرن‌‌‌تر و لقب سنتی بخشیدن به آن توجه اکثر جوانان را به خود جلب نموده‌‌اند.

مکان‌‌‌هایی که تا دیروزهای نه چندان دور پاتوق افراد سن و سال گذشته بود که ساعتی را از همهمه‌‌‌ی شهر، جا می‌‌‌زدند و بدان جا پناه می‌‌‌بردند حال به مکانی برای قرارهای کاری تبدیل گشته که متاسفانه در برخی از این مکان‌‌‌ها داد و ستد مواد مخدر و مشروبات الکلی هم صورت می‌‌‌گیرد. تمام این‌‌‌ها واقعیات تاسف باری است که متاسفانه زیر پوست شهر اتفاق می‌‌افتد.

جامعه شناس مطرح کشور در گفت‌‌وگو با خبرنگار گروه اجتماعی آناج در این‌‌باره ابراز کرد: قهوه خانه‌‌‌ها از دوره قاجار پاتوقی برای افراد سالمند بودند که به دلیل وقت گذراندن در قهوه خانه‌‌ها جمع می‌‌شدند و بحث می‌‌کردند، محیط نسبتا سالمی بود اما به هیچ عنوان زنان، جوانان و نوجوانان در آنجا حضور نداشتند.

وی افزود: حضور زنان و جوانان در این مکان‌‌‌ها زشت تلقی می‌‌‌شد چنان که اکنون هم مردم با نگاه نامناسب به قلیان فروشی‌‌‌ها و قهوه خانه‌‌هایی که جوانان و به خصوص دختران جوان پا در راه پسران گذاشته و به مصرف قلیان روی آورده‌‌‌اند.

قرایی مقدم با بیان اینکه مصرف قلیان در بین دختران کلانشهر تهران بسیار به چشم می‌خورد، اظهار داشت: متاسفانه در تبریز هم مصرف قلیان در بین زنان رو به افزایش می‌‌‌باشد؛ در قهوه خانه‌‌‌ها حتی اگر جوانان هم حضور داشتند صرفا به خاطر نوشیدن چای بود و اصلا مسئله ورود مواد مخدر، تریاک، شیشه، اکس تازی در آذربایجان به دلیل تعصب و همبستگی که دارند دیده نمی‌‌‌شد اما به دلیل این که ارزش‌‌ها، هنجارها و حرمت‌‌‌‌‌ها شکسته شده دیگر حجب و حیا کم رنگ گشته است.

وی تاکید داشت: این پدیده را می‌‌‌‌توان پدیده شومی تلقی کرد که من معتقدم از شهرهای بزرگ مثل تهران شروع شده و به شهرهای متعصب مانند آذربایجان هم رسوخ کرده که این صدمات بسیاری به خصوص در جوانان می‌‌‌گذارد.

قهوه خانه محلی برای شایعه پردازی‌‌ها

این کارشناس مسایل اجتماعی معضلات اصلی قهوه خانه‌‌‌ها را رابطه نامشروع، باند بازی، ورود به مواد مخدر دانست و توضیح داد: سیگار و قلیان دروازه ورود به مواد مخدر است، فردی که معتاد شد دیگر هیچ تعصبی ندارد؛ دختران و پسران با حضور در قهوه خانه‌‌‌ها و مصرف قلیان رابطه نامشروع، ورود به انواع آسیب‌‌های اجتماعی، اعتیاد، ورود به باند مواد مخدر، دزدی و هر کاری که از دستشان بر آید را انجام داده و در جامعه رواج می‌‌دهند.

وی یادآور شد: یکی از مکان‌‌‌هایی که مضر است و قبل از انقلاب هم وجود داشته قهوه خانه‌‌ها بوده که محل پخش شایعات و دروغ می‌‌‌باشد؛ وقتی یک عده جوان در قهوه‌‌‌خانه می‌‌نشینند نیروی کار از بین می‌‌رود، وقتی نیروی کار به هدر رفت کارخانه‌‌‌ها و اقتصاد کاملا بهم می‌‌خورد، حضور یک جوان در قهوه خانه به عنوان یک سلول مخرب باعث رواج یافتن این پدیده به سایر نقاط می‌‌گردد.

قرایی مقدم با بیان اینکه قهوه خانه‌‌‌ها اوقات فراغت را پر می‌‌‌کنند اما غنی نیستند، متذکر شد: جوانان ما چون شادی ندارند و نا امید به آینده هستند ارزش‌‌‌ها و هنجارها را در جامعه فرو ریخته و دچار بیماری فرهنگی و فکری شده‌‌‌اند، تشخیص نمی‌‌دهند که چه چیزی خوب و چه چیزی بد است.

وی در پایان افزود: تقصیر ما و بزرگان جامعه است، مسئولان جامعه باید امکاناتی را برای غنی کردن و پر کردن اوقات فراغت جوانان فراهم کنند.

انسان موجودی اجتماعی است حضورش در هر مکانی باعث می‌‌‌شود تا رفتارهای وی بر اساس آن مکان شکل بگیرد. وضعیت فعلی قهوه‌‌‌خانه‌‌‌ها نشان دهنده این است که این مکان‌‌‌‌‌‌ها بیشتر مورد توجه گروه‌‌‌‌‌های مختلف فرهنگی است، در نتیجه می‌‌‌توان به شکل گیری فرهنگ‌‌‌های فرعی و خرده فرهنگ‌‌‌ها در این مکان‌‌‌ها اشاره کرد.

قهوه خانه مکان شکل گیری آسیب‌‌‌های اجتماعی، روابط غیر اجتماعی و مناسبات ناپسندیده تبدیل شده و در نوع کافی شاپی آن نیز بیشتر روابط فانتزی و ارتباطات دوستانه دیده می‌‌‌شود. حال معنای واقعی قهوه خانه از دست رفته و جوانان با خو گرفتن با این محیط، ارزش‌‌‌ها و هنجارها را نادیده می‌‌‌گیرند که نتیجه آن کشیده شدن به سمت اعتیاد است. 

در حال حاضر این مکان‌‌‌ها به معضلی تبدیل گشته که این در نتیجه غفلت مسئولین و شاید خانواده هایی است که فرزندانشان در چنین مکان هایی حضور می یابند که باید مورد توجه جدی قرار گیرد.