دیپلماسی آب

دیپلماسی آب
کشور ما در یک موقعیت جغرافیایی نیمه‌خشک و کم آب قرار گرفته که در همین راستا چندی پیش عراقچی، معاون دستگاه دیپلماسی گفت: «مفهوم دیپلماسی آب روز به روز جدی‌تر می‌شود و ما در جمهوری اسلامی باید توجه ویژه‌ای به دیپلماسی آب داشته باشیم.»
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از اهواز نوین ،کشور ما در یک موقعیت جغرافیایی نیمه‌خشک و کم آب قرار گرفته که در همین راستا چندی پیش عراقچی، معاون دستگاه دیپلماسی گفت: «مفهوم دیپلماسی آب روز به روز جدی‌تر می‌شود و ما در جمهوری اسلامی باید توجه ویژه‌ای به دیپلماسی آب داشته باشیم.»

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, اهواز نوین ,

کارشناسان امور آب پیش‌بینی می‌کنند تا سال ۲۰۳۵ تعداد کشورهای خشک افزایش می‌یابد و تنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی بر سر این مسئله بیشتر خواهد شد. امروزه آب در روابط بین‌الملل به مسئله‌ای بسیار تعیین‌کننده تبدیل شده است که این معضل می‌تواند در روند مناسبات منطقه‌ای و تعاملات و تنازعات و روابط میان کشورهای منطقه تأثیرگذار باشد؛ زیرا بیش از نیمی از مساحت جهان در حوضه آب‌ریز مشترک و در قلمرو سرزمینی دو یا چند کشور قرار دارد و از این رو بهره‌برداری از آب‌های واقع در چنین بخش‌هایی اختلاف‌برانگیز است که می‌توان آن را فرصتی مناسب برای حفظ صلح و امنیت بین‌المللی دانست.

,

امروزه، رودهای بین‌المللی در کنار کاهش منابع آبی سطحی و نیازهای روزافزون دولت‌ها به بازارهای اقتصادی رودها در حوزه‌های انرژی صنعتی و کشاورزی با افزایش جمعیت و منافع متضاد دولت‌ها به موضوعی راهبردی تبدیل شده است.

,

بر اساس اصل حاکمیت دولت‌ها بر قلمرو سرزمینی، که خود یکی از اصول دیرینه و مسلم در روابط بین‌الملل است، بهره‌برداری از آب‌های واقع در قلمرو سرزمینی نیز تحت حاکمیت دولت مربوطه است؛ اما از حدود این حاکمیت که از گذشته مطلق بوده و دولت‌ها در بهره‌برداری از این منابع هیچ‌گونه محدودیت کمی و کیفی را نمی‌پذیرفتند، سازمان ملل متحد از اوایل دهه ۱۹۷۰ تلاش خود را برای تبیین یک نظام حقوقی کارآمد آغاز کرده و در سال ۱۹۹۷ موفق به تصویب کنوانسیون بین‌المللی استفاده غیر کشتیرانی از رودخانه‌ها شد. در این کنوانسیون حوضه آب‌ریز به منزله سیستم یکپارچه در نظر گرفته شده و دیگر کشورها نمی‌توانند با تکیه بر وجود رودخانه‌ای در قلمرو سرزمینی خود هرگونه که مایل باشند، در آن دخل و تصرف کنند.

,

پیش‌بینی شده است تا سال ۲۰۴۵ تقاضای آب در منطقه خاورمیانه به مقدار ۶۰ درصد افزایش پیدا خواهد کرد. این مقدار چشمگیر نشان‌دهنده این است که بحران آب در آینده قطعی است و مدیریت صحیح منابع آب اصلی‌ترین وظیفه کشورها و دولت‌هاست.

,

ایران با استقرار در منطقه راهبردی و برخورداری از چندین رود بین‌المللی، حوضه‌های آب‌ریز مشترک مهمی، مانند اروندرود، هیرمند، حریررود، اترک و ارس با همسایه‌های خود عراق، افغانستان، ترکمنستان و آذربایجان دارد. سوابق تاریخی حاکم بر رودهای بین‌المللی، از جمله اروندرود، هیرمند و ارس و همچنین موافقت‌نامه و کشمکش‌های بسیار سبب شکل‌گیری و توجه روزافزون به مسئله دیپلماسی آب و جایگاه آن در مناسبات آینده با کشورهای همسایه شده است؛ از این رو دیپلماسی آب می‌تواند زمینه همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه در جهت همگرایی اجتناب‌ناپذیر باشد.

,

در چنین شرایطی دیپلماسی واحد سیاسی مبتنی بر همکاری در زمینه چالش‌های ناشی از کمبود آب، شامل حل‌وفصل منازعات، همکاری‌های زیست‌محیطی با همسایگان سبب ارتقای جایگاه ایران در نظام بین‌المللی به مثابه فرصت نوظهور می‌شود؛ مانند روش حل بحران زغال سنگ در اروپا که در نهایت به پدید آمدن اتحادیه اروپا از درون پیمان بازار مشترک «ا.گ» منجر شد. به این منظور دولت‌ها نیازمند در پیش گرفتن سیاست خارجی فعال، پویا و متناسب با شرایط جدید آب‌وهوایی و جمعیتی هستند.

,

 

,

مرتضی سویلمی

,

انتهای پیام/

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه