بزرگترین آفت هیئت ها این است که در صدد احیای خودمان باشیم/هیئت محبان برای رویش نیروهای انقلابی عملکرد مناسبی داشته است

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از بهجت نیوز؛ کربلائی محمد پوراسماعیلی فومنی یکی از مداحان همشهری ما که در حال حاضر در سطح استان به عنوان یک مداح تراز انقلاب اسلامی مطرح می باشد. وی یکی از نخستین افراد تشکیل دهنده هیئت محبان فاطمه(س) فومن بوده و در حال حاضر به عنوان رئیس سازمان بسیج مداحان استان گیلان در حال خدمت می باشد. ساعتی را با او به گفتگو نشستیم که متن این گفتگو به شرح ذیل است:

ضمن عرض سلام و احترام خدمت شما لطفا خودتان را برای مخاطبان ما معرفی کنید.

این جانب عبد حقیر خدا و نوکر آستان اهلبیت علیهم السلام محمد پوراسماعیلی فومنی متولد هیجدهم دیماه 1359 در فومن هستم و از سال 1374 افتخار پوشیدن لباس مقدس سپاه را داشته ام و تا مقطع کارشناسی ارشد در رشته برنامه ریزی شهری تحصیل نموده ام.

از کی مداحی را شروع کردید؟    

حقیر با توجه به سابقه مداحی در خانواده ما هم از جانب خاندان پدری و بخصوص از جانب خانواده مادری از همان سنین طفولیت آشنای به این عرصه بودم. حتی یادم هست که سال 67 یکبار در کنار دایی عزیزم در مسجد روستای مادری (شنبه بازار) دقایقی نوحه خواندم و شاید شروع این کار به همان روز بر می گردد اما محرک اصلی و نقطه شروع این امر مقدس بر می گردد به سال 1369 و زمانی که ما در اتحادیه انجمن های اسلامی دانش آموزان فومن در کلاس احکام و عقاید شرکت می کردیم یادم هست که دهه آخر صفر همان سال مسجد بالامحله مداحی را دعوت کرده بودند به نام حاج آقا آتشکار (رحمه الله علیه) و ایشان تاکید به راه اندازی هیئت نونهالان و نوجوانان داشتند که این امر برای شب شهادت امام حسن مجتبی علیه السلام انجام شد و ایشان از چند نفر تست گرفتند بنده بودم به همراه جناب مهندس ابوالقاسم نادم و عزیزی که سالها بعد در جوانی به رحمت خدا رفتند. همان جا مرحوم آتشکار فرمودند: این پسر آینده مداحی درخشانی دارند (البته لطف ایشان بود) و شعری را برای خواندن در هیئت نونهالان به من دادند که هنوز نغمه و آوا و شعر این نوحه در یادم هست که این طور بود
آتش گرفته پیکرم خواهرم زینب
تشتی بیاور در برم خواهرم زینب
الی آخر… که عجیب برای من مشوق و محرک خوبی بود . تا اینکه سال 74 با اولین کاروان راهیان نور گیلان به مناطق جنوب اعزام شدم و امر مداحی را بصورت رسمی در هیئتی که با همسفران و رفقای رشتی تاسیس شد شروع کردیم که همان حضور مقدمه تاسیس هیئت محبان فاطمه (س) فومن هم شد.

شنیده ام در دوره نوجوانی در مسجد در حین مداحی میکروفن را برخی از شما گرفتند اما با تمام این اوصاف سخت تلاش کردید و به چنین جایگاهی در آستان اهلبیت علهم السلام دست یافتید برای مداحان نوجوان که مشکلات مشابه دارند و به آنها بها داده نمی شود چه پیشنهادی دارید؟

البته انصافا لطف دوستان در مساجد شهر از همان ابتدا شامل حال حقیر بود و اصلا با بها دادن این عزیزان بود که حقیر توانستم حرکت در این مسیر را شروع کنم اما زمان شروع مداحی ما نسلی در مساجد حضور داشتند که نه تنها در مداحی بلکه در هر عرصه ای حضور نوجوان و جوان را زیاد تحمل نمی کردند مخصوصا جو سنتی که در هیئت امنای مساجد و هیئات حاکم بود. حق هم داشتند چون سالهای سال با یک روش خاصی عزاداری کرده بودند و تغییر این منش عزاداری برای این عزیزان سخت به نظر می رسید. الان هم هنوز این فرهنگ سنتی که خیلی هم مقدس و دلنشین هست در شهر ما وجود دارد اما بالاخره حضور یک نوجوان در میان عرصه مداحی که تا آن روز فقط در اختیار افراد بزرگسال شهر بود زیاد با راحتی همراه نبود.
الان عرصه برای ورود مداحان جوان و نوجوان خیلی راحت شده و این مسئله برای همه مردم و مسئولین مساجد حل شده است و با توجه به این توضیحات پیشنهاد من به عزیزانی که تازه وارد این عرصه شدند این است که حفظ فرهنگ اصیل مداحی و عزاداریها خیلی مهم است و زمینه رشد این عزیزان را فراهم خواهد نمود. یعنی اینکه نکند به خاطر نوآوری و نوگرایی با چندین سال فرهنگ عزاداری مردم مقابله کنند و با حفظ روشهای اصیل سنتی نوآوری های اصولی هم داشته باشند.

از چگونگی تشکیل هیئت محبان فاطمه س بگویید؟

همان طور که عرض کردم حضور در هیئات شهر رشت و آشنایی با ساختار هیئات به سبک جدید و عدم رضایت مندی اکثر جوانان مسجدی از وضع موجود در هیئت های شهر دغدغه ای را در دوستان و حقیر ایجاد کرد که زمینه ساز اصلی این امر بود. البته این دغدغه مندی فقط از جانب بنده نبود و صد البته که برادر عزیزم حاج سید شجاع الدین نعمتی هم خیلی نقش داشتند. دوستان عزیز دیگری هم با احساس نیاز به این حرکت در شهر وارد میدان شدند و سال 1376 اولین حرکت ها شکل گرفت که ابتدا با نام هیئت جوانان ولیعصر (عج) و بعدها هیئت مقدس محبان فاطمه سلام الله علیها تاسیس شد و اجازه بدهید اینجا با اعتقاد راسخ عرض کنم که تاسیس هیئت محبان هم تغییر دهنده وضعیت موجود آن زمان بود و هم ایجاد کننده و شروع کننده حرکتهای سازنده و منشا خیرات و برکات در این شهر شد.

هیات محبان از قدیمی ترین هیئات در فومن است به طوری که برخی از فعالان فرهنگی فومن از آن هیات رشد و نمو کردند و این یعنی تربیت نیروی انقلابی در این زمینه چه نظری دارید؟

ببینید اگر هیئت امام حسین علیه السلام رشد دهنده و ارتقا دهنده نباشد پس مطمئنا یک جای کار ایراد دارد. مگر می شود فرهنگ متعالی عاشورا انفعال و سکون داشته باشد؟ اصلا هدف اصلی این محیط مقدس حرکت و بالندگی است. ارتقا و رشد همه جانبه حیات مادی و معنوی کار اصلی هیئات مذهبی است. رشد و به عرصه رساندن نیروهای مومن و متعهد است. این رسالت یک هیئت متعالی است. بالطبع هیئت محبان با توجه به انگیزه ها و ساختار شکل دهنده آن بستر مناسبی برای رشد جوانان متعهد و انقلابی این شهر شد و در واقع کارکرد اصلی مسجد و هیئت باید این گونه باشد. الحمدالله نتیجه تلاشها و خون دل خوردنها در این سالها همین رویش های اصولی و مقدسی است که الان در شهر و حتی استان مشاهده می فرمایید.

چقدر فکر می کنید در سطح شهر موفق بوده اید؟

البته بنده قائل به سنجش موفقیت و عدم موفقیت در عرصه هیئات نیستم. چون هر هیئت با روش و سلک خاص خود و مخاطبانش برنامه ریزی می کنند و هدف اصلی رسیدن به کلمه توحید و تولی و تبری است. پس یکی با امکانات و زمینه های مناسب بیشتر نمود پیدا میکند و یک عده کمتر ولی در اصل همه برای حرکت بسمت تعالی در حال کوشش هستند.
اما این را میتوانم بگویم که هیئت محبان در عرصه ایجاد بسترهای مناسب برای رشد و رویش نیروهای انقلابی و ارزشی بسیار عملکرد مناسبی داشته و در نهادینه کردن خیلی از فرهنگهای اصیل عزاداری زحمات زیادی را متحمل شده است. شما نگاه کنید فقط یک مثال میزنم: سالهای سال در این شهر بر این باور بودند که روضه فاطمیه مخصوص خواهران است اما این هیئت و دیگر هیئتها در این شهر زحمت کشیدن و علم عزای حضرت زهرا سلام الله علیها را همگانی و فراگیر کردند. این چیز کمی نیست و موارد دیگر

در بحث آتش به اختیار نقش هیئت ها را در چه حدی می بینید؟

حضرت آقا در بحث آتش به اختیار یک قید تاکیدی به کار بردند و آن این بود که فرمودند: کار فرهنگی تمیز
ببینید این را با تمام اعتقاد عرض می کنم در این وانفسای جامعه ما، نزدیکترین، سریع ترین و تمیز ترین راه فلاح و رستگاری با رجوع به مساجد و هیئات می باشد. راه های دیگری هم هست و تلاش شایانی دارد می شود ولی تمیزی کار اهلبیتی را ندارند. خود حضرات معصومین علیهم السلام هم می فرمایند که سریعترین و بهترین راه عشق به امام حسین (ع) است. پس انجام کارهای اصولی و ارزشی با فرهنگ آتش به اختیار راه اصلی پیش برندگی و پیش روندگی در جامعه است. اگر جوانی که در ساحت مقدس اهلبیت علیهم السلام تربیت بشود و رشد کند در بزنگاه تصمیم گیری و آتش به اختیاری هم درست ترین شکل را انتخاب خواهد نمود.

اینکه هیئت های ما مداح محور شده اند را ضربه می دانید یا حُسن؟

مداحان از ارکان اصلی هیئت های مذهبی هستند. به نظر بنده مداح تمام جلوه و تبلور اندیشه ها و خط و مشی یک هیئت است. چون هر چه هست از زبان او و بعضا سخنران صادر می شود پس جایگاه مهمی است اما محور در هیئت خود امام حسین علیه السلام است و تنفیذ این محوریت به دیگران هم به دست ارباب است. بنابراین هر چه قدر شخص مداح خودش را شکل محوریت اصلی یعنی اهلبیت (ع) کند حتما خود امام حسین قلوب را متوجه ایشان می کند ولاغیر. چطور می شود مداحی که ظرفیت وجودیش ضعیف، علم و سوادش ضعیف، اخلاق ضعیف و هزار ضعف دارد محور تشکیلاتی باشد که صاحب اصلی اش محور کل کائنات است. محوریت در هیئت ها اخلاق است، سخنان اهلبیت علیهم السلام است، تقواست و اگر اینها در شخص مداح باشد خود امام حسین علیه السلام تفضل می کنند و قلوب مردم و مخاطبین به این شخص متوجه می شود و گرنه تلاش بیهود است.

شما بزرگ ترین انحراف هیئت ها را در چه می دانید؟

به نظر حقیر بزرگترین آفت و آسیب هیئت ها این است که متاسفانه به جای اینکه امر اهلبیت علیهم السلام احیا بشود در صدد احیای خودمان باشیم. هیئت ما، روضه خان ما، سخنران ما، سینه زن ما و هزار خودخواهی دیگر که در این نهاد مقدس بعضا دیده می شود.
نکته دیگر ایجاد روزنه و راه های نفوذ در هیئت ها بر اثر بی تدبیری و بی دانشی گردانندگان آن است. یعنی فراهم نمودن بستری مناسب برای دشمنان اسلام و فرهنگ غنی شیعه که از این بستر مقدس و به نام امام حسین (ع) تیشه به ریشه اسلام بزنند.
چرا حضرت آقا این قدر تاکید دارند که هیئت سکولار نداریم؟ چون نداشتن بصیرت لازم، نداشتن آگاهی و دانش ایجاد بستر می کند برای نفوذ دشمن در لباس دین و شما ببینید که چه ضربات بزرگی جامعه شیعه از این دست نادانی ها خورده است.

به نظر شما الآن یک هیئت جامع و کامل چه هیئتی است؟

البته اجازه بدهید به جای کلمه کامل از کلمه اصولی استفاده کنیم. یک هیئت اصولی هیئتی است که نقشه راه و مسیر حرکتی آن مشخص باشد. طراحی مسیر داشته باشد. طراحی مسیر هم باید طوری باشد که بفرموده حضرت آقا نسل جوان را، به‌عمل به دین سوق دهید و صد البته این مهمترین اصل یک هیئت است. چهارچوب عملکردی هیئت مشخص باشد. در مقابله انحراف قد علم کند. جریان سازی فرهنگی در جامعه انجام دهد. یک روند رو به رشد را برای مخاطبینش ترسیم کند. همه اینها در معارف اهلبیت علیهم السلام هست. هیئتی اصولی است که با ترسیم چهارچوب و مسیر راه به حد وسع خودش در تربیت نیروهای انقلابی و ارزشی سهیم باشد. بازهم حضرت آقا می فرمایند مجلس امام حسین علیه السلام باید طوری باشد که عملکرد اصلی و جامعش تبدیل نمودن جوان‌ها به انسان‌های کارآمد با عزم جزم باشد.

آیا آموزش مداحان مهم است؟ یا نه خودشان بروند و مداحی را فرا بگیرند؟

مقام معظم رهبری جمله ای دارند که در این بحث فصل الخطاب است. ایشان می فرمایند مداحی هنری ست که باید آموخته شود. ببینید این کلمه ” باید ” از من عادی نیست بلکه یک مرجع تقلید و یا ولی امر مسلمین از لفظ باید استفاده فرمودند. پس حجت تمام است. دیگر علما و مراجع هم این امر و دغدغه را دارند. چرا ؟ چون بالاترین ضربه ها به دستگاه سیدالشهدا علیه السلام از ناحیه همین مداحانی است که بدون فراگیری علم و فنون و از همه مهمتر آداب و اخلاق مداحی در این عرصه حضور دارند. پس آموزش مداحی، در محضر اساتید فن تلمذ کردن از اصول لاینفک امر مداحی است. حتی عزیزانی که خیلی مطرح هستند در ادامه مسیر باز هم به آموزش و ارتقا سطح سواد مداحی احتیاج دارند.

شما به عنوان رئیس بسیج مداحان استان در زمینه آموزش مداحی و همچنین تربیت مداحان انقلابی چه اقداماتی انجام داده اید؟

پایه و اساس ماموریت بسیج مداحان حول محور آموزش می باشد و الحمدالله حرکتهای خوبی در حد توان انجام شده است. ما اکنون در اکثر شهرستانها کلاسهای هفتگی یا ماهیانه آموزش مداحی داریم. در رده های مختلف سنی این کلاسها دایر است که ان شاالله آثار و نتایج این نهضت آموزش مداحی چند سال بعد آشکار خواهد شد. باید عرض کنم آموزشها در چهار محور در حال انجام است:
الف . آموزش مداحی حرفه ای و پیشرفته که مخصوصا خواهران و برادران مداح است که برای ارتقا سطح در این کلاسها شرکت می کنند
ب. آموزش مداحی ویژه برادران مبتدی
ج. آموزش مداحی ویژه خواهران مبتدی
د . آموزش نوگلان حسینی که به شدت مورد استقبال قرار گرفته است و هدف ما از این دوره آموزشی تربیت مداحان اصولی و تراز انقلاب است ان شاالله.

به عنوان رئیس بسیج مداحان و هیئت ها جایگاه و پتانسیل هیات ها و مداحان فومنی را در سطح استان چگونه ارزیابی می کنید؟

سوال خوبی مطرح فرمودید که جوابش میتواند یک رنجنامه هم باشد. ببینید مداحان فومنی از سابق الایام جزء بهترین مداحان استان بوده و هستند. هیئت ها هم همینطور. دوستان می توانند شهادت بدهند که در اوایل افتتاح هیئت محبان فاطمه (س) خیلی از مخاطبین ما تا سال 80 یا 81 دوستان عزیز ما از شهرهای همجوار بود. یعنی زمانی که فومن هیئتهای مذهبی به تعداد بالا داشت و یا مداحان مطرح داشت شهرهای اطراف از این موارد بی بهره بودند و خیلی ها با تقلید از فومن هیئتهایی را الحمداله بنا نمودند. اما نکته مهم اینجاست که فومن هیچ وقت در امر مداحی یک انسجام اصولی پیدا نکرد و همیشه رشد ها و حرکتها در مداحی و حتی هیئت داری جزیزه ای و انفرادی ست. عدم انسجام، عدم همگرایی مداحان و بعضا هیئات از مهمترین مسائل مطرح در امر مداحی شهر ماست. بنده بارها اقدام کردم ولی جز انفکاک و عدم همگرایی چیزی حاصل نشد، البته حرف و درد در این زمینه زیاد است ولی بماند برای بعد

فکر نمی کنید احترام به پیرغلامان در هیئت های ما کمرنگ شده است؟

الحمدالله بنده در هیئتهای انقلابی شهر تا جایی که دیدم و در خاطرم هست با چنین صحنه ای روبرو نشدم. البته باید در نظر داشت که حضور پیرغلامان در هیئات امروزی بسیار کم است و این یک زنگ خطر جدی ست. اما همان تعداد کم که تشریف می آورند با بالاترین سطح مورد تکریم قرار می گیرند و احترامشان حفظ می شود. ذخایر اصلی هیئتها پیرغلامان و ریش سفیدان آن می باشد.

یکی از مراسمات پرشور هیئت محبان فاطمه س مراسم ایام محرم در منزل حاج آقا حسینیان است که دوستان قدیمی همه جمع می شوند چه خاطراتی از این دهه های محرم دارید؟

خدا به خاندان محترم حسینیان خاصه والده مکرمه شهید حاج قاسم بهترین خیرات و برکاتش را عنایت کند. همه زندگی شان نه فقط در ایام محرم بلکه کل سال وقف امام حسین (ع) است اما بهترین خاطره این دهه های محرمی که در این حسینیه حضور داشتم اولا مربوط می شود به زمان قبل از برگزاری مراسم یعنی زمانی که دوستان برای درست کردن خیمه آنجا جمع می شوند که شور و حال عجیبی حاکم است. دوما در حین اجرای مراسم که مملو از خاطرات معنوی ست که یکیش همین محرم سال گذشته پیش آمد که شب عاشورا بنده ده دقیقه قبل از آمدن به هیئت یک شوری را از شاعر عزیزی دریافت کردم و فقط با یکبار تمرین در هیئت اجرا کردم. خدا شاهد است چنان جوی در شب عاشورا در جلسه حاکم شد که من فقط توانستم یک بند از این شعر را بخوانم و جلسه از کنترل خارج شد و …

نقدی که به عملکرد

هیات محبان فاطمه س از گذشته مطرح می شد این بود که از وجود همه افرادی که توانائی و پتانسیل کار دارند استفاده نمی شد و بعدا آن افراد در مجموعه های دیگر فعالیت می کردند در این زمینه چه نظری دارید؟

این نقد شما را قبول دارم ولی باید برای همه عزیزانی که این سوال در ذهن شان است توضیحاتی را تقدیم کنم. عنایت بفرمایید همه هیئت ها یک ساختار تعریف شده مختص به خودشان دارند. هیئت محبان فاطمه(س)هم همینطور، خیلی از این جدایی ها بدلیل این بود که عزیزان نمی توانستند با ساختار تعریف شده هیئت کار کنند و هیئت دیگری را با سلایق و ذوق شان سازگار تر می دیدند. در ضمن این امر از طرف دیگر هم صادق است یعنی خیلی ها از هیئت های دیگر برای ادامه فعالیت به هیئت محبان آمدند و این ضعف نیست بلکه اتفاقا یک بالندگی است. هر کس با هر سلیقه ای در هر جا که توفیق خدمت کردن به اهلبیت نصیبش می شود حضور پیدا می کند. صد البته که ما خوشحالیم که دوستانی که تربیت شده مکتب اهلبیت علیهم السلام هستند روزگاری در هیئت محبان بودند و هستند و فقط عرصه خدمتگذاری شان با یک علم دیگر است وگرنه همه ما در هر هیئتی با هر اسمی در حال نوکری برای حضرات معصومین علیهم السلام هستیم. در هیئت محبان به روی همه عزیزان باز است و قدمش روی چشم ما.

چند کلمه مطرح می کنم اولین واژه ای که به ذهنتان رسید را مطرح بفرمائید؟

مدافع حرم: زمینه سازان ظهور حضرت حجت (ع) البته بیشتر وقتها از شنیدن کلمه مدافع حرم یاد مشت گره کرده رفیق شهیدم سید اسماعیل سیرت نیا می افتم که میگفت: مدافعان حرم

غدیر: اکمال دین و اتمام نعمتهای الهی

منبر: رکن رکین هر هیئت

سیدعلی خامنه ای: نائب امام زمان (عج) که جانم فدایش

هیئت محبان فاطمه (س): همه ی ملجاء و پناه من در عالم. اولین خاکریز جبهه ما در جنگ نرم

حاج بهروز: بقیه الشهدا و فرمانده مخلص

آیت الله قربانی حق: مراد … سالهاست مرید این مرد الهی هستم … ( قطع این مرحله بی همرهی خضر مکن / ظلمات است بترس از خطر گمراهی)

سید شجاع الدین نعمتی: من با دیدن ایشان همیشه این شعر یادم میاد : بی سر و سامان توام یاحسین …. نوکر بی ادعا و کاربلد

محسن ملائی نژاد: اوقات خوش آن بود که با دوست به سر رفت / باقی همه بی‌حاصلی و بی‌خبری بود

محرم: موعود عشاق

بهترین شعری که خواندید؟
هدر نرفت ز پرتاب چله ها، تیری / امیر علقمه، از بس که قدّ و بالا داشت
درست وقت نزولش؛ همه نگاه شدند / رشید بود، زمین خوردنش تماشا داشت

روضه: همه زندگی من …

بهجت نیوز: رسانه انقلابی و ارزشی

اقتصاد مقاومتی: راه علاج اقتصاد بیمار کشور ما …

آخوند: نشر دهنده معارف اهلبیت علیهم السلام

کدام روضه اهل بیت(ع) را بیشتر دوست دارید؟
همه روضه ها را دوست دارم ولی به این دو روضه بیشتر علاقه مند هستم: یکی روضه شهادت امام حسن مجتبی علیه السلام و دیگری روضه دفن پیکر مطهره حضرت زهرا (س)

ممنونم از وقتی که به ما اختصاص دادید.

انتهای یپام/