زیورهای سر و پیشانی؛ پشتوانه ‎ی اقتصادی زنان قدیم کُردستانی !

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از آفتاب دل، جافی،کولنجه، شال، کلاو و کلاکه اجزای اصلی لباس زنان کرد را تشکیل می‌دهد. کلاکه، روسری یا دستاری است که بجای کلاه مورداستفاده زن‌هاست. کلاکه دارای رشته‌های بلند سیاه‌وسفید ابریشمی است که روی آن را زردوزی می‌کنند. لباس‌های کردی از آن دسته لباس‌هایی هستند که هنوز رونق سابق خود را دارند؛ هرچند در مواردی دچار تغییراتی شده‌اند.

زیورآلات سنتی استان کردستان، یکی از زیباترین و زیبنده ترین ویژگی اقوام ایرانی و نشانه‎ ای از سنن و فرهنگ قوم بااصالت کرد است. اقوام کرد از دیرباز، طلا و نقره را به هزار نقش و نگار زیبا، رنگ و جلا می دادند. فیروزه را به نشانه ‎ی آبی آرام آسمان می آراستند و عقیق را به نشانِ گرمی مهر و عطوفت گرم مردمان خطه ی خویش می نگاشتند و هنری نو می‎آفریدند.

زیورآلات زنان کرد، هنری ارزش مند است که نمودی از زیبایی‎های طبیعت است و نمادی از هنر سنتی در این قوم است. برخی از زیورآلات در حکم عصاره ‎ای برای شروع آن چه که در آینده رخ خواهد داد، تلقی می شوند و زنان کُرد هنوز هم از لحاظ اعتقادی وابستگی زیادی به آن‎ دارند. از لباس های زربافت و منجوق ‎ دوزی شده تا گردن آویز، دست بند، گوشواره و کمربندهایی با سگک های نقره ای که روی آن ها نقوش گل و گیاه به سبک عثمانی، چکش کاری و برجسته کاری می شد. از سکه های گل دوزی شده بر روی تن پوش زنانه، تا تلألو درخشان پولک ها و مرواریدهای سفیدفام بر روی سرپوش زنانه.

تمامی این ها نشانی از هنر والای زنان کرد در زیبایی و تنوع در زیورآلات این قوم هنردوست است. در این میان نمی ‎توان از ظرافت و پرکاری ملیله کاران این دیار نیز غافل بود، چراکه زیورآلات سنتی استان کردستان، بیش تر به واسطه ی طراحی های هنرمندانه و استادانه ی هنرمندانش است که شهره ی خاص و عام شده است. زیورآلاتی که در فرم و شکل ظاهری بسیار خاص و چشم نواز بوده و بانوان کرد را به استفاده ی ماهرانه از آن سوق داده است.

استادکاران جواهرساز سنتی زیورآلات را زمزمه ی مقدس آسمان و زمین می ‎دانند و بسا خود نیز شنواترین گوش این زمزمه ‎ها هستند.

در گذشته، زیورآلات زنان به جز جنبه ‎ی زیبایی، در پس انداز خانواده نیز نقش داشته و به عنوان پشتوانه ‎ی اقتصادی به حساب می آمده است. چنان که به قول زنان روستایی این منطقه، در مواقعی که محصول خانواده خوب نبود، با فروش سکه ‎های نقره ی دوخته شده بر روی کلاه ‎ها، مایحتاج خانواده را خریداری کرده و دچار تنگ دستی نمی‎ شدند. از طرفی باورها و دانسته ‎های عامیانه در فرهنگ‎های مختلف نیز، تأثیر خود را بر پوشاک می ‎گذارند.

مثلاً آویختن گردن بندی از مهره ‎ی شه وه به گردن که از ورود «آل یا بختک» به داخل خانه جلوگیری می ‎کند. یا با وصل کردن مهره ‎های سیاه رنگ به نقیم در زیور کنار سر و هم چنین با وصل کردن گردن بندهایی از گیاه سمل به گردن، باعث دفع چشم زخم می شدند.

هم چنین پوشاک عروس، نمادها و نشانه ‎هایی از دوران باستان را در خود دارد و زنان با اصرار خود در پوشیدن این لباس، انتقال ‎دهنده ی این فرهنگ هستند. استفاده از تور قرمزرنگ بر روی سر عروس، یادگاری از دوران حجاب است که در روزگاران باستان متداول بوده است. نماد پوشاندن سر از سوی عروسان شرق باستان، به عقیده ی بعضی ها نشانه ی اطاعت آنان از همسران شان بوده است.

پوشاک قوم کرد نیز در نوع خود بی نظیر بوده و با صدای نوازشگر پولک ‎ها و سکه ها و منجوق های رنگارنگ، با مردم دیگر نقاط جهان سخن از هویت قومی و ملی خویش می ‎گوید، جلوه‎ نمایی می کند و حرفی از جنس طلا و نقره می زند. حرفی از اصالت و ماندگاری که باید در گوش دیگر مردم جهان نیز طنین انداز شده و تا ابد رنگ و جلا داشته باشد.

گفتنی است؛ قدیمی‌ترین نمونه زیورآلات سنتی که تاکنون کشف شده گردنبند مخصوص زیویه سقز است که هم‌اکنون در موزه تهران نگهداری می‌شود و این گردنبند مربوط به پادشاهی مادها بوده است.

انتهای پیام/