قطع رگ های حیات مردم با تخریب سازه های تاریخی/ آب انبار، جاذبه ای مغفول در هرمزگان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از  هرمز؛ آب انبار یا برکه نوعی از مخازن سرپوشیده برای نگهداری و ذخیره سازی آب باران به شکل گنبدی بوده که در اغلب شهرها و روستاهای هرمزگان مورد استفاده تمامی ساکنان قرار می گرفته است.

برکه های باران اغلب پایین تر از سطح زمین برای ذخیره سازی و جبران کمبود آب آشامیدنی در فصول کم آب حفر می شده است که علاوه بر ایفای نقش مهم در زندگی ساکنان جنوب از موقعیت ویژه ای در فرهنگ و اعتقادات مردم برخوردار هستند.

افزایش تعداد برکه های باران در شهرستان های مختلف هرمزگان حتی در مرکز استان نشان گر این واقعیت است که ساکنان جنوب کشور از دیرباز با مشکل کم آبی به شدت مواجه بودند که چنین سازه هایی را تاریخی را بنا کرده اند.

در ساخت برکه های هرمزگان از گچ و ساروج استفاده شده است همچنین برای هر یک از آن ها سه یا چهار دریچه تعبیه شده تا بتوانند با دلو یا سطل آب مورد نیاز خود را برداشت نمایند.

بکار گیری هنر بومی و اسلامی به همراه دقت و ظرافت خاص و در نظر گرفتن شرایط آب و هوایی مناطق سبب شده بود تا هنگام احداث این بناهای تاریخی علاوه بر ایجاد فضای مناسب داخلی و خارجی با فراهم نمودن تهویه مناسب از آلودگی آب جلوگیری نمایند.

حدود دوهزار برکه در شهرستان های بندرلنگه ،بستک، قشم و کیش ساخته شده که در این بین شهرستان بستک با ۸۰۰برکه رکوردار این سازه های سنتی است همچنین ذکر این نکته ضروری است که این آب انبارها تا سال 1330در هرمزگان مورد استفاده و بهره برداری قرار داشته اند.

ذخیره سازی آب در برکه را می توان یکی از خلاقیت های انسان های گذشته دانست چرا که نگهداری آب باران در مخزن های سرپوشیده ضمن جلوگیری از هدر رفت و تبخیر آب، محافظ خوبی برای منابع و سفره های زیرزمینی به شمار می رفت.

توسعه شهرنشینی در گذر زمان سبب شد تا این سازه های بسیار مفید کم کم از زندگی شهرنشینی مردم رخت ببندد به گونه ای که نه تنها اکنون از آنها استفاده ای نمی شود بلکه همچون تاسیسات هسته ای نطنز پلمپ شده است.

علیرغم اینکه برکه از آثار تاریخی و فرهنگی استان های جنوبی کشور محسوب می شوند متاسفانه هم اکنون در معرض تخریب  قرار گرفته و برای بازسازی آنها هیچ گونه اقدامی نمی شود.

فراموشی این سازه های تاریخی در پی احداث سدهای روباز سبب شد تا به مرور زمان هرساله بیش از پیش شاهد خشک سالی های متعدد و کاهش منابع زیرزمینی باشیم تا جایی که هم اکنون گلستان  جنوب کشور توسط روچاله های عمیقی احاطه شده است و مردمانش مرگ دسته جمعی خود را تجسم کنند.

علیرغم اینکه این بناهای تاریخی به دلیل عدم رسیدگی در آستانه تخریب قرار گرفته اند و دیوارهای بیرونی و درونی آنها محلی برای ثبت دل نوشته های جوانان و نوجوانان شده است اما هیچ یک از نهادها و مسئولین استانی بویژه میراث فرهنگی برای حفظ این اثر باستانی اقدامی انجام نمی دهند.

انتهای پیام/