"چاله گرم کُنون" مردم کهگیلویه و بویراحمد در شب چله

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صبح زاگرس، پاییز رو به پایان است و زردی‌اش می‌رود تا جای خود را به سفیدی زمستان بدهد، شب چله یا همان شب یلدا، شبی ست که که پایان پاییز را به آغاز زمستان متصل می‌کند. شبی که تفاوتش را با تمام شب‌های سال تنها یک دقیقه رقم می‌زند، یک دقیقه بیشتر تا عنوان طولانی‌ترین شب سال برا به خود اختصاص دهد.

این شب بهانه‌ای شده برای به جا آوردن صله رحم که همواره مورد تاکید ائمه اطهار بوده است، در حقیقت در این شب مردم کمی خوشحال‌تر و پر شورتر هستند چرا که در دورهمی‌های ویژه‌شان یادی از گذشته‌ها نیز می‌کنند.

مردم هر استانی در این شب  آداب و رسومی بومی دارند که در خانواده‌ها اجرا می شود، مردمان لُر زبان کهگیلویه و بویراحمدی نیز در این شب رسومات خاصی دارند که باعث می شود این شب از به یاد ماندنی‌ترین شب‌های سال‌شان به شمار رود.

در برخی از آداب و رسوم ایران باستان این شب را به نام شب چله نیز می شناسند که مادر بزرگ ها و پدر بزرگ های این استان شب چله را بیشتر از شب یلدا بر زبان می آورند، آتش روشن کردن و نشستن دور این آتش از قدیم ها رسم بوده است و هنوز هم در میان برخی از خانواده ها دیده می شود. یکی از اهداف این آتش روشن کردن دوری از اهریمن و زنده داری یک خانواده است.

خانواده های کهگیلویه و بویراحمدی شب یلدا را به واسطه داستان ها و دورهمی هایش می شناسند افسانه هایی که توسط پدربزرگ ها نقل می شود و  کودکان و بزرگترها برای شنیدن این داستان ها سر تا پا گوش می شوند.

یکی دیگر از زییایی های این شب داستان سرایی مادر بزرگها برای نوه ها است، در ایام قدیم با جمع شدن نوه ها دور مادر بزرگ، او برایشان از متیل ها و داستانهای باستانی سخن به میان می آورد و آنها را مجذوب این داستان ها می کرد تا سالها در ذهن خردسالان جاری باشد و بماند.

در میان دورهمی های شب یلدا رسمی قدیمی نیز وجود دارد که طرفداران زیادی دارد آن هم شاهنامه خوانی است. گاهی میان خانواده های کهگیلویه و بویراحمدی و در دورهمی ها فردی که صدای بهتری دارد شاهنامه را باز می کند و جذاب ترین بخشش را با صدای بلند برای بقیه می خواند.

از شاهنامه و داستان نیز که بگذریم از خوراکی محبوب مردم کهگیلویه و بویراحمد در شب چله نمی توان گذشت؛ شب یلدا را بدون خوراکی نمی توان سپری کرد مردم استان دو نوع غذا در این شب پخت می کنند، یکی آش دوغ و دیگری آش ماش، آجیل شب یلدا نیز جای خود را دارد. آجیلی خاص، گندم برشته که برای تهیه آن گندم را چند روز در آب نگه می دارند، بعد روی تابه می گذارند که برشته شود و سپس موادی از جمله کلخنگ، بادام و کشمش به ان اضافه می کنند و اسباب پذیرایی شب یلداری مهمانان می‌شود.

هندوانه، انار و سایر آجیل ها نیز در شب چله مردم استان استفاده می شود که هر کدام  نشانه برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند که انار و هندوانه با رنگ سرخشان نمایندگانی از خورشید در شب به‌شمار می‌روند.

حافظ  نیز در کنار سفره تزئین شده شب یلدای مردم کهگیلویه و بویراحمد حضور دارد، فردی که از همه سن بیشتری دارد کتاب حافظ را باز می کند و از بقیه می خواهد که نیت کنند و بعد به نیت هر کس صفحه ای را با صدای بلند می خواند و مفهوم شعر را نیز بیان می کند.

در گذشته اگر مکان برای آتش روشن کردن مناسب نبود مردم از کرسی ها استفاده می کردند به این شکل که میزی در وسط اتاق قرار می گرفت و بر روی میز سفره شب یلدا پهن می شد و در زیر میز نیز اجاقی برای گرم کردن بود و افراد حاضر در مهمانی پاهای خود را در زیر میز قرار می دادند که این کار لذت شب یلدا را برای مردم کهگیلویه و بویراحمد بیشتر می کند.

مردم این استان در شب یلدا که به "چاله گرم کُنون" معروف است تلاش می کنند اجاق خانه گرم باشد و از غذاهای گرم استفاده می کنند تا سرمای زمستان را کمتر احساس کنند.

خواندن " یار یار " محلی و نی زدن نیز از دیگر رسومات مردم این استان در شب یلدا یا همان شب چله است.

به هر صورت شب یلدا در میان مردم کهگیلویه و بویراحمد شبی به یاد ماندنی خواهد بود دورهمی های خانوادگی در کنار پدر بزرگ و مادربزرگ ها برای همه لذت بخش است شب یلدای مردم این استان در کنار بزرگترها سپری می شود تا به آنها بگوبند ما قدردان زحماتتان هستیم و هیچ گاه فراموشتان نخواهیم کرد.

انتهای پیام/