سایه بوتولیسم بر سر پرندگان میانکاله/ زمستان‌گذرانی با طعم مرگ ۱۳ هزار پرنده

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از بلاغ، تلفات پرندگان در تالاب میانکاله در محدوده گلوگاه و بهشهر از ۹ بهمن ماه آغاز شد و خیلی زود به شرق این منطقه این خلیج گرگان رسید.

هر روز در این پهنه آبی تا چشم کار می‌کند لاشه انواع پرندگان همچون کاکایی، چنگر، اردک سر سفید، فلامینگو، غاز وحشی، اردک و آبچلیک و غیره دیده می‌شود.

تراژدی سال گذشته امسال هم آغاز شده است، سال قبل حدود ۴۳ هزار بال پرنده در تالاب میانکاله و خلیج گرگان تلف شدند که دامپزشکی علت مرگ آنان را بیماری " بوتولیسم" اعلام کرده بود.

بوتولیسم، مسمومیت طبیعی است؛ زمانی که مواد آلی در آب تالاب‌ها افزایش پیدا می‌کنند میکروارگانیسم‌های خاص که تولید بیوتوکسین می‌کنند نیز افزایش می‌یابند و سم تولید شده از آن سیستم عصبی پرندگان را درگیر می‌کند و در نهایت به علت  نارسایی تنفسی به مرگ پرنده منجر می‌شود.

سازمان دامپزشکی کشور عامل مرگ بیش از ۱۲ هزار پرنده در میانکاله را «بوتولیسم» می داند که توسط باکتریهای کف این تالاب ایجاد شده و پرندگانی که برای زمستانگذرانی به این منطقه می‌آیند را کشته است، سالانه ۴۰۰ هزار پرنده برای زمستانگذرانی به این منطقه می آیند.

این سم حیوانات و آب موجود در این آب را آلوده می کند و زمانی که پرندگان مهاجر برای تغذیه به این تالاب می روند را بیمار کرده و سیستم عصبی آنها را از کار انداخته و فلج میکند در کمتر از ۳ ساعت پرنده بیمار شده و قادر به نگهداشتن بال و گردن خود نیست و در کمتر از نیم ساعت کشته می شود.

بوتولیسم  Botulism یک بیماری نادر ولی به صورت بالقوه کشنده است. بوتولیسم یک بیماری فلج کننده است که عامل آن سمی است که توسط باکتری کلوستریدیوم بوتولینوم تولید می‌شود.

برخی فعالان محیط زیست چند فرضیه را برای مرگ پرندگان می گفتند اینکه پسابی که از مناطق اطراف به این تالاب سرازیر می شود باعث ایجاد فلزات سنگین در موجودات این اکوسیستم می شود دوم برخی صیادان به تلافی اینکه دولت به آنها مجوز صید نمی دهد به این منطقه سم ریخته اند سوم آنفلوآنزای حاد پرندگان باعث مرگ آنها بوده است.

*تمرکزمان احیای تالاب میانکاله است

مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران نیز اظهار کرد: مرجع تشخیص علت بیماری سازمان دامپزشکی است که علت بیماری نیز ازسوی دامپزشکی اعلام شده است.

حسینعلی ابراهیمی کارنامی با بیان اینکه البته همچنان بررسی‌ها ادامه دارد، افزود: درست است علت تلفات پرندگان بوتولیسم اعلام شده اما شاید عاملی تشدید کننده باشد و یا اینکه بیماری فرامرزی باشد و شاید هم عوامل دیگر در هرصورت تا الان که بیش از دو هفته از این اتفاق می‌گذرد به علت  جدیدی نرسیدند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران با اشاره به اینکه فعالیت ​این باکتری در محیط  بی‌هوازی و در دمای بالای ۲۵ درجه است، تصریح کرد: موضوع کاهش چرخش آب در میانکاله به دلیل خشکسالی مداوم و کاهش تبادل اب دریا در قسمت شرقی تالاب و هم اینکه سال گذشته و امسال در همین ایام و گرمای بعد از روزهای سرد شاهد تلفات بودیم  احتمال بحث بوتولیسم را بیشتر می‌کند.

این مسئول با تاکید بر اینکه تمرکزمان را در مسیر احیای تالاب میانکاله قرار دادیم، اظهار کرد: اینکه برخی دلیل تلفات را بحث فاضلاب می‌دانند براساس آزمایش‌های انجام نه تنها روی لاشه پرندگان بلکه روی رسوبات و آب منطقه به وجود مسمومیت رسیدند.

ابراهیمی کارنامی یادآور شد: برخی حتی دلیل بیماری را ریختن سم توسط شکارچیان اعلام کردند ولی سوال این است چرا فقط یک نوع پرنده تلف می‌شوند و چرا ماهی‌ها تلف نمی‌شوند و اینکه چرا در همان شرایط اقلیمی سال گذشته شاهد تکرار این اتفاق باشیم که هم این سؤالات و بررسی‌های میدانی تاکنون ما را به این نتیجه رسانده البته بررسی‌ها کماکان ادامه دارد.

*تشکیل کارگروه برای مقابله با مرگ پرندگان در میانکاله

علی صفر ماکنعلی رئیس سازمان دامپزشکی کشور نیز معتقد است آزمایشات دقیق ما ثابت کرد که بوتولیسم عامل اصلی مرگ پرندگان است و عواملی دیگر کاملا در آزمایشات ما رد شده است.

وی افزود: به دلیل کم شدن آب تالاب، سرازیر شدن پساب مناطق اطراف و در نتیجه کاهش میزان اکسیژن بوتولیسم ایجاد شده است، در شرایط بی هوازی باکتری کلوستریدیوم این سم را تولید کرده و پرندگانی که به این منطقه برای زمستانگذرانی می آیند را به کام مرگ کشیده است.

ماکنعلی در پاسخ به سوالی که تا چه اندازه به آزمایشات خود اطمینان دارید که با اطمینان این فرضیه ها را رد کرده و تنها بوتولیسم را عامل مرگ می دانید، گفت: آزمایش در مجهزترین آزمایشگاه که در دنیا هم بی نظیر است انجام شده و حتی برای تایید در آزمایشگاه دیگر دانشگاه ها هم انجام شد و آنها نیز نظر ما را تایید کردند.

به گفته رئیس سازمان دامپزشکی کشور از نزدیک به ۱۲ هزار پرنده ای که در تالاب میانکاله کشته شدند ۹۴ درصد چنگر، ۳.۵ درصد فلامینگو و یک درصد بقیه پرندگان است.

رئیس سازمان دامپزشکی کشور با بیان اینکه  کارگروهی برای مقابله با این بیماری و مرگ پرندگان در میانکاله تشکیل شده است، گفت: راهکارهایی هم وجود دارد نخست اینکه به این تالاب با پمپ آب بریزند دوم چا ه های غیرمجاز بالادست این تالاب مسدود شود و سوم تصفیه خانه هایی ایجاد شود تا آب آلوده به این تالاب سرازیر نشود.


*آخرین وضعیت پرندگان در میانکاله

با توجه به وقوع تلفات غیرعادی در پرندگان مهاجر آبزی در تالاب بین المللی میانکاله و خلیج گرگان، عملیات پایش و جمع آوری لاشه پرندگان مهاجر آبزی در روز شنبه دوم اسفند ماه ۹۹  نیز با اعزام اکیپ‌های از محیط بانان و کارشناسان اداره حفاظت محیط زیست بهشهر، گلوگاه و اداره کل انجام که ۷۲۱ قطعه پرنده مهاجر آبزی از گونه های چنگر معمولی، فلامینگو و مرغابی تلف و از سطح خلیج و ساحل جمع آوری و دفن بهداشتی شدند.

با احتساب تلفات ۲۳ روز گذشته، مجموع تلفات پرندگان مهاجر جمع آوری شده، به عدد ۱۲ هزار و ۴۲۹ قطعه رسیده است.

 عملیات پایش و جمع آوری لاشه ها توسط چندین گروه توسط قایق، تراکتور، تراکسور و  بصورت پیاده در ضلع شرقی و جنوبی تالاب و خلیج انجام شد.

سال گذشته هم ۴۵ تا ۵۰ هزار پرنده مهاجر در این تالاب کشته شدند و سازمان دامپزشکی کشور عامل آنرا بوتولیسم عنوان کرد و آن زمان تاکید کرد که اگر اقداماتی برای جلوگیری از این بیماری انجام نشود سال آینده هم این بیماری سراغ این تالاب خواهد آمد.

حیات وحش میانکاله که تنها بازمانده از مناطق نیمه مشجر دریای خزر است با مساحت ۶۵ هزار هکتار در منتهی الیه جنوب شرقی دریا و در دوازده‌کیلومتری شمال شهر بهشهر قرار دارد. همچنین این تالاب از جنوب به خلیج باریک و کم‌عمق گرگان، از شرق به آشوراده (در نزدیکی بندر ترکمن) و از غرب به بندر جدید امیر آباد منتهی می‌شود.

انتهای پیام/