logo
سه‌شنبه 07 مهر 1405 | سه‌شنبه 29 سپتامبر 2026 |
اخبار داغ
  1. آخرین صورت مالی کدال؛ هزاران میلیارد پول بیمه‌شدگان هدر رفت/ انتقاد از مدیریت میدری بر بزرگ‌ترین هلدینگ کشور
  2. عمق الیگارشی در یک سریال مثلاً عاشقانه
  3. چشم‌انتظاری در برجک‌های مه‌آلود؛ روایت جوانانی که در شب‌های اضطراب و آتش، سپر بلای خاک شدند
  4. جنگ مقطعی است، اما دانشگاه ماندگار و زاینده/ "تمدن سازی" از جاده دانشگاه، راهبرد رهبر شهید
  5. «دانشجو» در مکتب رهبر شهید؛ از تولید علم تا ساختن آینده ایران
  6. سید حسن نصرالله با مدیریت خود به قهرمان امت عرب و جهان اسلام تبدیل شد
  7. سقوط و صعود؛ واکاوی موج بازگشت هنرمندان به وطن
  8. واکاوی تطور فکری و سلوک عرفانی شمس تبریزی؛ از تبریز تا قونیه
  9. بر اساس محاسبات الهی، ایران قدرت اوّل جهان است
  10. هلاکت عناصر داعشی در درگیری با نیروهای امنیتی عراق
  11. تأخیر در ترخیص کالاهای اساسی و تحمیل هزینه به مردم قابل قبول نیست/ قوه قضاییه در صیانت از حقوق عامه با جدیت ورود خواهد داشت
  12. مذاکره در کار نیست؛ آمریکا لاف می زند/ موج‌ سواری های ترامپ و بسنت گره گشای تنگه هرمز نیست!
  13. تئاترِ عریان، اخلاقِ پنهان؛ روایتِ یک گسستِ نامرئی در تئاتر
  14. پراید صفر به مرز ۱.۴ میلیارد تومان رسید / دلالان فضای مجازی، بازار خودرو را به گروگان گرفتند
  15. شهید موسوی می‌تواند الگویی برای نسل‌های آینده نیروهای مسلح باشد
  16. گسست میان ادعا و واقعیت
  17. «بدنام»؛ کارناوال دهن‌کجی به قانون در شبکه نمایش خانگی
  18. هنر، کارآمدترین ابزار برای جهانی‌سازی فرهنگ ایثار/ هنرمندان باید صدای مظلومیت ایران در عرصه بین‌الملل باشند
  19. اهرم‌های غیرنظامی برای خنثی سازی‌توطئه توقف‌ پروازهای ایرانی/ تیر واشنگتن باز هم به سنگ خواهد خورد!
  20. آلودگی روی دور تکرار؛ تهران دوباره در محاصره آلاینده‌ها

شما هم دعوتید به شهر ایلیاتی‌های غیور؛

تاریخچه نوروز در مهدیشهر/ از "دختر ورمز" تا افسانه "عجوک و بجوک"

تاریخچه نوروز در مهدیشهر/ از "دختر ورمز" تا افسانه "عجوک و بجوک"
نوروز در دیار و خطه کویرنشینان قومس جلوه های جذابی دارد و در هرگوشه از این منطقه، قومیت‌ ها این آئین باستانی را به شیوه خاص خود برگزار کرده که دانستن و شناختن آن خالی از لطف نیست و شهرستان مهدیشهر گوشه ای از این دیار نجیب است.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از مرآت؛ نوروز هزار ساله در راه است و آرام آرام حال و هوای گوشه گوشه ایران زیبا رنگ بهار به خود می گیرد و مردم نجیب و سرافراز ایران اسلامی در هر کوی و برزن با آیین و آداب و رسوم  خاص خود به استقبال بهار می روند.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, مرآت,

و نوروز برای ما ایرانیان نمادی سرشار از فرهنگی غنی با پشتوانه های عظیم فکری و عقیدتی است که موجب می شود دنیا ایرانیان را با پیشینه ای چندین هزار ساله و آداب و سننی تاریخی بشناسد .

,

و اما نوروز در دیار وخطه کویر نشینان قومس نیز جلوه های جذابی دارد و در هرگوشه از این جزیزه ، قومیت ها این آئین باستانی را به شیوه خاص خود برگزار کرده که دانستن و شناختن آن خالی از لطف نیست و می تواند استان سمنان را به مقصدی برای گردشگران تبدیل کند.

,

مهدیشهر که محلی ها آن را به سنگسر می شناسند، در شمال غربی سمنان واقع شده و از شهرهای مهم گردشگری در استان سمنان است و این شهر با قدمتی تاریخی و جاذبه های توریستی طرفداران زیادی به خصوص در فصل تابستان دارد، بد نیست در ادامه با بخشی از آداب ورسوم مردم این دیار و همچنین جاذبه های گردشگری آن آشنا شوید.

,

نوروز خوانی

, نوروز خوانی, نوروز خوانی,

یدالله حاجعلیان مردم شناس و پژوهشگر فرهنگ سنگسری در گفتگو با خبرنگار مرآت در رابطه با آداب و رسوم مردم مهدیشهر گفت: فرهنگ مهدیشهر و عشایر ایل سنگسر همانند سایر نقاط ایران آداب و رسوم و ویژگی های خاص خود را دارد.

,
 
,
, ,

حاجعلیان با اشاره به رسم نوروزخوانی در این خطه از دیارمان عنوان کرد: این آیین که در گذشته رواج داشته است، اکنون نیز برخی از فرهنگ دوستان مهدیشهری به احیای آن اقدام کرده و توسط برخی ها در مهدیشهر اجرا می شود.

وی در ادامه اذعان کرد: آیین نوروز خوانی  از اول اونه مُ  سنگسری برابر با ۱۰ اسفند ماه خورشیدی آغاز می شود  و نوجوانان در گروهای ۱۰ الی ۱۵ نفری در کوچه پس کوچه های شهر گشته و به در خانه ها که می رسیدند ابتدا از صاحب خانه   اجازه می گرفتند و سپس  یک نفر اشعاری را به زبان سنگسری خوانده  و دیگران  او را همراهی می کردند.

خانه تکانی

این مردم شناس خانه تکانی را شامل رفت و روب خانه، شستن فرش ها و قالی ها، سفید کردن ظروف مسی و دیوارهایی که یک سال غبار گرفته و تیره شده اند، دانست و بیان کرد: زمان های قدیم در مهدیشهر اعتقاد براین بود که در گوشه وکنار خانه شیطان بند و یا عنکبوت لانه کرده و باید با رفت وروب آن را تمیز کرد و اگر بدرستی این کار صورت نمی گرفت مرد خانواده از همسرش دلچرکین می شد.

چهارشنبه سوری

وی در رابطه با دیگر آیین سنتی ایل عشایر سنگسر عنوان کرد: مردم مهدیشهر نیز مانند سایر نقاط ایران مراسم چهارشنهبه سوری را انجام داده و در غروب آخرین سال اهل هر خانه یا محله چند تل آتش افروخته و با شادی از روی آن می‌پرند. در هنگاه پریدن از روی آتش چنین می‌گویند: سرخی تو از من/ زردی من از تو     زردی من از تو/ سرخی تو از من

دختر ورمزی

این مردم شناس در رابطه با برخی آیین های سنتی در مهدیشهر در هنگام سال نحویل و آغاز سال نو بیان کرد:  براساس تقویم محلی اهالی سنگسر(مهدیشهر) اولین روز از سال جدید و نیز اولین روز از ماه‌های دوازده‌ گانه آن ورمز نام دارد، و مرسوم است که در روز ورمز دختری به عنوان شگون انتخاب شده و ظرفی از آب را به نیت روشنایی و خوش یمنی در صبح روز ورمز به خانه ای که دعوت می شود برده  و با سنگریزه های که داخل ظرف آب به تعداد نفرات و اعضای خانواده ریخته برای سلامتی انها دعا کرده و آب را در اطراف خانه ریخته  از صاحبخانه هدیه‌ای دریافت می‌کند.

حاجعلیان با اعتقاد به رسم سنتی قدم گذاشتن در اغازین لحظات سال نو نیز افزود: تا زمانیکه دختر ورمزی وارد خانه نشود کسی نباید وارد خانه به قصد عید دینی شود و آب ریختن پشت درب خانه به معنای ورود دختر رورمزی است و پس از آن خویشاوندان دیگر می توانند وارد خانه شوند.

وی در مورد شیرینی ها و خوراکی های مرسوم ایام عید در خانه های مهدیشهرها نیز ابراز کرد: خشکه نان و یا همان نان قندی که در ان زنجفیل به کار می رود و نان روغنی دیگر بنام گولاچو با روغن های محلی و همچنین شکلاتی شیری  بنام چیکو مخصوص مهخدیشهر  درست کرده و در ایام عید به مهمانان خود تعارف می کنند.

اسطوره عجوک و بجوک 

حاجعلیان در رابطه با اسطوره ها  افسانه های قدیمی مردم این دیار نیز گفت: داستان ایام عجوک بجوک (روزهای عجیب و غریب) نگاه اسطوره‌ای به تغییرات ناگهانی آب و هوا در ایام پایانی سال است. در تقویم سنگسری (تقویم ۳۶۰ روزه باستانی) از یکم تا بیست و هشتم اسفند شامل ایامی است که به ترتیب هفت روز آهمن، هفت روز بهمن، هفت روز عجوک و هفت روز بجوک نامیده می شود. ایامی که آب و هوا متغیر است و لحظه‌ای آفتاب و لحظه‌ای برف و بارانی است.

وی همچننی در رابطه با مکان های تفریحی و تاریخی شهرستان مخهدیشهر با اشاره به عمارت خیل خان افزود: قدمت این خانه قریب به ۲۰۰ سال می باشد واین بنا مربوط به “علی اکبر خان” نائب “ذوالفقار خان سنگسری” سردار مشهور ایرانی در دولت فتحعلیشاه و حاکم سمنان بوده است .
 
وی همچنین در مورد چشمه آب گرم مهدیشهر توضیح داد: چشمه آب گرم مهدیشهر از مناطق گردشگری است که از نظر شیمیایی نیز آب این منطقه گوگردی است و اثرات درمانی قابل توجهی دارد به دلیل وجود سه چشمه مجزا که هر یک خواص دارویی خاص خود را دارند و در نوع خود بی‌نظیر است.
 
این پزوهشگر و مردم شناس سنگسری با بیان اینکه غاردربند دومین غار آهکی بزرگ کشور است بیان کرد: غار ۱۲۰ میلیون ساله دربند مهدیشهر ستون های آهکی زیبایی را در خود جای داده و روزگاری محل سکونت پیشینیان بوده و آثاری متعلق به هزاره اول از درون آن کشف شده است، این غار در دامنه کوه لُهر واقع شده است.

انتهای پیام/

,

حاجعلیان با اشاره به رسم نوروزخوانی در این خطه از دیارمان عنوان کرد: این آیین که در گذشته رواج داشته است، اکنون نیز برخی از فرهنگ دوستان مهدیشهری به احیای آن اقدام کرده و توسط برخی ها در مهدیشهر اجرا می شود.

,

وی در ادامه اذعان کرد: آیین نوروز خوانی  از اول اونه مُ  سنگسری برابر با ۱۰ اسفند ماه خورشیدی آغاز می شود  و نوجوانان در گروهای ۱۰ الی ۱۵ نفری در کوچه پس کوچه های شهر گشته و به در خانه ها که می رسیدند ابتدا از صاحب خانه   اجازه می گرفتند و سپس  یک نفر اشعاری را به زبان سنگسری خوانده  و دیگران  او را همراهی می کردند.

,

خانه تکانی

, خانه تکانی, خانه تکانی,

این مردم شناس خانه تکانی را شامل رفت و روب خانه، شستن فرش ها و قالی ها، سفید کردن ظروف مسی و دیوارهایی که یک سال غبار گرفته و تیره شده اند، دانست و بیان کرد: زمان های قدیم در مهدیشهر اعتقاد براین بود که در گوشه وکنار خانه شیطان بند و یا عنکبوت لانه کرده و باید با رفت وروب آن را تمیز کرد و اگر بدرستی این کار صورت نمی گرفت مرد خانواده از همسرش دلچرکین می شد.

,

, ,

چهارشنبه سوری

, چهارشنبه سوری, چهارشنبه سوری,

وی در رابطه با دیگر آیین سنتی ایل عشایر سنگسر عنوان کرد: مردم مهدیشهر نیز مانند سایر نقاط ایران مراسم چهارشنهبه سوری را انجام داده و در غروب آخرین سال اهل هر خانه یا محله چند تل آتش افروخته و با شادی از روی آن می‌پرند. در هنگاه پریدن از روی آتش چنین می‌گویند: سرخی تو از من/ زردی من از تو     زردی من از تو/ سرخی تو از من

,

دختر ورمزی

, دختر ورمزی, دختر ورمزی,

این مردم شناس در رابطه با برخی آیین های سنتی در مهدیشهر در هنگام سال نحویل و آغاز سال نو بیان کرد:  براساس تقویم محلی اهالی سنگسر(مهدیشهر) اولین روز از سال جدید و نیز اولین روز از ماه‌های دوازده‌ گانه آن ورمز نام دارد، و مرسوم است که در روز ورمز دختری به عنوان شگون انتخاب شده و ظرفی از آب را به نیت روشنایی و خوش یمنی در صبح روز ورمز به خانه ای که دعوت می شود برده  و با سنگریزه های که داخل ظرف آب به تعداد نفرات و اعضای خانواده ریخته برای سلامتی انها دعا کرده و آب را در اطراف خانه ریخته  از صاحبخانه هدیه‌ای دریافت می‌کند.

,

حاجعلیان با اعتقاد به رسم سنتی قدم گذاشتن در اغازین لحظات سال نو نیز افزود: تا زمانیکه دختر ورمزی وارد خانه نشود کسی نباید وارد خانه به قصد عید دینی شود و آب ریختن پشت درب خانه به معنای ورود دختر رورمزی است و پس از آن خویشاوندان دیگر می توانند وارد خانه شوند.

,
, ,

وی در مورد شیرینی ها و خوراکی های مرسوم ایام عید در خانه های مهدیشهرها نیز ابراز کرد: خشکه نان و یا همان نان قندی که در ان زنجفیل به کار می رود و نان روغنی دیگر بنام گولاچو با روغن های محلی و همچنین شکلاتی شیری  بنام چیکو مخصوص مهخدیشهر  درست کرده و در ایام عید به مهمانان خود تعارف می کنند.

اسطوره عجوک و بجوک 

حاجعلیان در رابطه با اسطوره ها  افسانه های قدیمی مردم این دیار نیز گفت: داستان ایام عجوک بجوک (روزهای عجیب و غریب) نگاه اسطوره‌ای به تغییرات ناگهانی آب و هوا در ایام پایانی سال است. در تقویم سنگسری (تقویم ۳۶۰ روزه باستانی) از یکم تا بیست و هشتم اسفند شامل ایامی است که به ترتیب هفت روز آهمن، هفت روز بهمن، هفت روز عجوک و هفت روز بجوک نامیده می شود. ایامی که آب و هوا متغیر است و لحظه‌ای آفتاب و لحظه‌ای برف و بارانی است.

وی همچننی در رابطه با مکان های تفریحی و تاریخی شهرستان مخهدیشهر با اشاره به عمارت خیل خان افزود: قدمت این خانه قریب به ۲۰۰ سال می باشد واین بنا مربوط به “علی اکبر خان” نائب “ذوالفقار خان سنگسری” سردار مشهور ایرانی در دولت فتحعلیشاه و حاکم سمنان بوده است .
 
وی همچنین در مورد چشمه آب گرم مهدیشهر توضیح داد: چشمه آب گرم مهدیشهر از مناطق گردشگری است که از نظر شیمیایی نیز آب این منطقه گوگردی است و اثرات درمانی قابل توجهی دارد به دلیل وجود سه چشمه مجزا که هر یک خواص دارویی خاص خود را دارند و در نوع خود بی‌نظیر است.
 
این پزوهشگر و مردم شناس سنگسری با بیان اینکه غاردربند دومین غار آهکی بزرگ کشور است بیان کرد: غار ۱۲۰ میلیون ساله دربند مهدیشهر ستون های آهکی زیبایی را در خود جای داده و روزگاری محل سکونت پیشینیان بوده و آثاری متعلق به هزاره اول از درون آن کشف شده است، این غار در دامنه کوه لُهر واقع شده است.

انتهای پیام/

,

وی در مورد شیرینی ها و خوراکی های مرسوم ایام عید در خانه های مهدیشهرها نیز ابراز کرد: خشکه نان و یا همان نان قندی که در ان زنجفیل به کار می رود و نان روغنی دیگر بنام گولاچو با روغن های محلی و همچنین شکلاتی شیری  بنام چیکو مخصوص مهخدیشهر  درست کرده و در ایام عید به مهمانان خود تعارف می کنند.

,

اسطوره عجوک و بجوک 

, اسطوره عجوک و بجوک , اسطوره عجوک و بجوک ,

حاجعلیان در رابطه با اسطوره ها  افسانه های قدیمی مردم این دیار نیز گفت: داستان ایام عجوک بجوک (روزهای عجیب و غریب) نگاه اسطوره‌ای به تغییرات ناگهانی آب و هوا در ایام پایانی سال است. در تقویم سنگسری (تقویم ۳۶۰ روزه باستانی) از یکم تا بیست و هشتم اسفند شامل ایامی است که به ترتیب هفت روز آهمن، هفت روز بهمن، هفت روز عجوک و هفت روز بجوک نامیده می شود. ایامی که آب و هوا متغیر است و لحظه‌ای آفتاب و لحظه‌ای برف و بارانی است.

,
وی همچننی در رابطه با مکان های تفریحی و تاریخی شهرستان مخهدیشهر با اشاره به عمارت خیل خان افزود: قدمت این خانه قریب به ۲۰۰ سال می باشد واین بنا مربوط به “علی اکبر خان” نائب “ذوالفقار خان سنگسری” سردار مشهور ایرانی در دولت فتحعلیشاه و حاکم سمنان بوده است .
,
 
,
, ,
وی همچنین در مورد چشمه آب گرم مهدیشهر توضیح داد: چشمه آب گرم مهدیشهر از مناطق گردشگری است که از نظر شیمیایی نیز آب این منطقه گوگردی است و اثرات درمانی قابل توجهی دارد به دلیل وجود سه چشمه مجزا که هر یک خواص دارویی خاص خود را دارند و در نوع خود بی‌نظیر است.
,
 
,
, ,
این پزوهشگر و مردم شناس سنگسری با بیان اینکه غاردربند دومین غار آهکی بزرگ کشور است بیان کرد: غار ۱۲۰ میلیون ساله دربند مهدیشهر ستون های آهکی زیبایی را در خود جای داده و روزگاری محل سکونت پیشینیان بوده و آثاری متعلق به هزاره اول از درون آن کشف شده است، این غار در دامنه کوه لُهر واقع شده است.
,

انتهای پیام/

,

 

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه