آیت الله تهامی، شخصی که سال ها در بیرجند منزوی بود و کسی قدرش را ندانست تا به دیار باقی شتافت

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از خاورستان؛ 

ولی امرمسلمین جهان: مرحوم آقا سیّد حسن تهامى‏ (رضوان اللّه علیه) که از مجتهدان و علماى برجسته‏ى کشور ما محسوب میشد و سالهاى متمادى در بیرجند منزوى شده بود و قدرش ناشناخته ماند تا وفات کرد.

رهبرمعظم انقلاب 07/ 09/ 1368

رهبرمعظم انقلاب: مرحوم آقا سیّد حسن تهامى‏ که از شاگردان خوب مرحوم میرزا و هم‏عرض و هم‏قران با آقاى خویى و آقاى میلانى و ملاى حسابه اى بود. 02/ 12/ 1370

سرگذشت آیت الله سید حسن تهامی

مرحوم حضرت آیت الله سیّد حسن تهامی از فرزندان امامزاده حضرت سید مرتضی (علیه السلام) و یکی از مراجع بزرگ عالم تشیع و از مفاخر برجسته حوزه علمیه نجف و از شاگردان نخبۀ آیت‌الله نایینی و مرحوم میرزا بود.  وی در سال 1314 ه . ق (1276 ه. ش) در بیرجند متولد شد . به دلیل هوش و استعداد خارق العاده در شش سالگی قرآن را صحیح و فصیح فرا گرفت .

آیت الله تهامی پس از سپری کردن تحصیلات علوم دینی در بیرجند، مشهد و نجف به عالیترین مراتب اجتهاد نائل آمد و تصدیق خویش اجتهاد را از حضرات نائینی و اصفهانی و سایر آیات و حجج آن‌زمان دریافت نمود.

آنگاه به تقاضای مردم جهت ترویج دین مبین و خدمت به خلق وارد موطن خود بیرجند شد .

ایشان با تاسیس مدرسه علمیه معصومیه، تقویت حوزه علمیه را وجهه همت خویش قرار داد و برای اولین بار طلابی فاضل و سخنور و دانشمندانی برجسته تحویل اجتماع داد .

 برخی از خدمات آیت ا.. تهامی:

1- تاسیس کتابخانه ای که حدود 700 جلد کتاب داشت و وقف بر محصلین نمود.

2- پایه گذاری سه مسجد که عبارتند از مسجد خیرآباد نو ،مسجد رضوی ، مسجد خضر علی.

 این فقیه در شب چهاردهم صفر (1385ه.ق / 1344ه.ش) به سرای باقی شتافت و بنا بر وصیتش وی را در مسجد صاحب الزمانی خیرآباد نو به خاک سپردند. تالیفات و آثار وی را در عقاید ، اخلاق، تفسیر ، فلسفه ، فقه ، اصول و رجال تصنیفات گرانبهایی از آن مرحوم موجود است . دوره تقریرات فقه و اصول استاد نایئنی ،کتابی در رد نصرانیت و اشعاری از این فقیه سعید برجای مانده است.

تصویری بسیار نفیس و استثنایی از حضرت آیت الله سید حسن تهامی

در این تصویر به ترتیب از سمت راست حضرات آیات ذیل مشاهده می شوند:

حضرت آیت الله العظمی آقای سید حسین خادمی ، حضرت آیت الله العظمی علامه آقای سید محمد حسین طباطبایی ، حضرت آیت الله العظمی آقای سید محمد هادی میلانی ، حضرت آیت الله العظمی آقای سید حسن تهامی ، حضرت آیت الله العظمی آقای سید حسن بحرالعلوم رشتی

چندخاطره از رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله امام خامنه ای پیرامون شخصیت آیت الله تهامی:

مسأله‏ ى اصلاح حوزه، چیزى نیست که در این زمان مطرح شده باشد؛ از سالها پیش در قم، این مسئله مطرح بوده است. در آن سالهاى اولى که وارد قم شدم (سال 37)، فضلاى جوانى را یافتم که دور هم مى‏نشستند و این آرزوها را به زبان مى‏آوردند و تکرار مى‏کردند و براى تحقق آن، تلاش مى‏نمودند. بعد در آن وقت براى ما معلوم شد که در دوره‏ى قبل از ما- یعنى قبل از ورود مرحوم آیت‏اللّه العظمى بروجردى (رضوان اللّه علیه) به قم- نیز همین افکار مطرح بوده است و فضلاى برجسته و خوش‏فکر و خوش‏نام، دنبال آن بوده‏اند. بعد که قدرى بیشتر با مسائل مربوط به حوزه‏ها آشنا شدیم، فهمیدیم که حتّى ریشه‏ى این قضایا قبل از این‏هاست و در نجف زمان مرحوم آقا سیّد ابو الحسن اصفهانى (رضوان اللّه علیه) این حرفها بین طلّاب جوان و روشن‏فکرِ آن روز مطرح بوده است.

دو نفر براى من مشروحاً و مفصلًا جریانى را که ده دوازده نفر از فضلاى آن روز نجف- مثل مرحوم آقاى میلانى، مرحوم آقا سید على مدد قاینى و عده‏یى دیگر- پیش مرحوم آقا سیّد ابو الحسن رفتند و درخواست خود را با ایشان در میان گذاشته بودند، نقل کرده‏اند: یکى مرحوم علامه‏ى امینى- صاحب الغدیر- بود و دیگرى مرحوم آقا سیّد حسن تهامى‏ (رضوان اللّه علیه) که از مجتهدان و علماى برجسته‏ى کشور ما محسوب مى‏شد و سالهاى متمادى در بیرجند منزوى شده بود و قدرش ناشناخته ماند تا وفات کرد. ایشان هم قبل از مرحوم امینى، در سال 41 یا 42 که من براى منبر به بیرجند رفته بودم، عین همان صحبتِ مرحوم آقاى امینى را نقل کرد و جزئیات قضیه را به من گفت که حالا نمى‏خواهم با تفصیل آن را مطرح کنم....

... خوشبختانه، مراجع ما موافقند. امروز، مراجع ما مثل مراجع دوران مرحوم آقا سیّد ابو الحسن اصفهانى نیستند که فقط به تدریس فقه و اصول راضى باشند. خاطره‏اى را مرحوم آقاى تهامى‏ (رضوان اللّه علیه) مى‏گفتند که همین نکته را ثابت مى‏کند. ایشان مى‏گفتند که جلسه‏اى با مرحوم آقا سیّد ابو الحسن اصفهانى برگزار کردیم و در آن جلسه‏ مطرح شد که طلّاب برنامه و نظام پیدا کنند و بعضى از علوم جدیده را بخوانند و زبان خارجى یاد بگیرند. ایشان هم اجمالًا موافقت کردند و بناشد طرحى فراهم بکنیم. جلسه‏ى دوم که خدمت ایشان رفتیم، در اتاق بیرونى به انتظار نشستیم. ایشان از اتاق شخصى خود تشریف آوردند و در چارچوبِ در ظاهر شدند. ما بلند شدیم و احترام کردیم. ایشان در حالى که قباى دگمه نبسته بر تن داشتند، گفتند که من نمى‏خواهم بیایم بنشینم؛ فقط خواستم نکته‏یى را به آقایان بگویم و آن این است که این پول و شهریه‏یى که من به طلّاب مى‏دهم، ملک شخصى من است. به این صورت که آن را قرض مى‏کنم، بعد که وجوهات آمد، قرض خودم را ادا مى‏کنم. بنابراین، شهریه‏یى که من مى‏دهم، ملک من است و من راضى نیستم که کسى این سهم امام و شهریه را مصرف کند؛ در حالى که غیر از فقه و اصول چیز دیگرى را در حوزه بخواند. ایشان، این مطلب را گفتند و در را بستند و رفتند. آقاى تهامى مى‏گفتند: ما همین‏طور متحیر ماندیم چه کنیم. ما آمده بودیم با ایشان ترتیبات دروس جنبى و کلام و تفسیر و اخلاق و زبان انگلیسى و امثال این‏ها را بدهیم و ایشان هم همین‏طور سَرِپا جوابمان را دادند و تشریف بردند!

 بیانات معظم له در تاریخ 07/ 09/ 1368

مرحوم آقا سیّد حسن تهامى‏ که از شاگردان خوب مرحوم میرزا و هم‏عرض و هم‏قران با آقاى خویى و آقاى میلانى و ملاى حسابى‏اى بود، مى‏گفت که ما ده، دوازده نفر شدیم که اسم آقاى خویى و آقاى میلانى و مرحوم آسیّد على مدد قاینى و خودش و چند نفر دیگر را مى‏آورد و بعد از اینکه مرحوم میرزا فوت کرد، چند صباحى دور و بر مرحوم آسیّد ابو الحسن رفتیم و گفتیم که ترتیبى به حوزه داده بشود؛ طلبه‏ها از مسائل جدید مطلع بشوند و احیاناً زبان خارجى بخوانند؛ آن وقتهایى بود که تازه این افکار اروپاییها راه افتاده بود و به همه جا مى‏آمد. ایشان مى‏گفتند که جلسه‏ى اول مرحوم سیّد از حرف ما استقبال کرد؛ اما جلسه‏ى دوم که براى نتیجه‏گیرى رفتیم، به نتیجه نرسیدیم! ایشان مى‏گفتند که بین بیرونى و اندرونىِ سیّد اتاق کوچکى بود که اتاقِ نشستن خود ایشان بود؛ دیدیم در باز شد و درحالى‏که عبا روى دوشش نیست و دکمه‏هاى قبایش را هم نبسته است پیدا بود که براى نشستن نیامده بود وارد جمع ما شد؛ ما بلند شدیم و احترام کردیم؛ گفت نه، من داخل نمى‏آیم؛ خواستم همین قدر بدانید که این وجوهاتى که من مى‏دهم، ملک شخصى من است؛ براى اینکه من قبلًا قرض مى‏کنم و شهریه را مى‏دهم؛ بعد که وجوهات مى‏آید، قرضم را ادا مى‏کنم؛ بنابراین آن وقتى‏که این شهریه داده مى‏شود، ملک شخصى من است که داده مى‏شود و من راضى نیستم که جز فقه و اصول، طلبه به کار دیگرى اشتغال داشته باشد و بخواهد شهریه بگیرد. این را گفت و در را بست و رفت! حالا در این فاصله‏ى یک هفته، ده روز چه کسى خدمت ایشان رفته بود و چه گفته بود، آدم نمى‏داند.

بیانات معظم له   02/ 12/ 1370

http://mashahir-ostan.blogfa.com/post-44.aspx">دکتر سید غلام رضا تهامی

سید غلام رضا تهامی، فرزند مرحوم آیت ‌الله تهامی در سال ۱۳۱۰هجری شمسی در شهر بیرجند دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاه خودش گذراند و پس از آن در سال ۱۳۳۱ وارد دانشکده حقوق دانشگاه تهران شد و تحصیلات خود را تا مقطع دکترا در همین زمینه ادامه داد. سید غلامرضا تهامی تا اوایل دهه ۴۰ ویرایش بیش از ۲۰ عنوان از کتاب های «بنگاه ترجمه و نشر کتاب» را برعهده داشت. از جمله برخی ترجمه‌ های بدیع ‌الزمان فروزان فر. «فرهنگ اعلام تاریخ اسلام» دکتر تهامی در دو مجلد با ۲۸ هزار مدخل و بیش از شش هزار صفحه از سوی شرکت سهامی انتشار، در اسفند ۱۳۸۵ منتشر شده است. این کتاب به عنوان اولین کتاب مرجع در این زمینه به زبان فارسی، در سال ۱۳۸۶به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزیده شده است. تهامی در اوایل دهه ۱۳۳۰ همکاری خود را با «مجله ایران ما» آغاز کرد. دکتر تهامی، پس از بازنشستگی از مشاغل رسمی، در سال ۱۳۶۵ دوباره به ترجمه، تحقیق و ویراستاری روی آورد. وی بیش از ۱۰۰ عنوان کتاب را ویراستاری کرده است که ۳۰ عنوان آن از کتاب‌های «مرکز نشر میراث مکتوب» است. وی این روزها در حال تدوین دایرة المعارفی چهل جلدی هست که تمام تاریخ اعتقادات قبایل قدیمی، ملت‌ها و مذاهب مختلف را درباره حضرت مهدی (عج) در بر می ‌گیرد که اکنون نگارش جلد سوم این مجموعه با عنوان «خط حمان» به پایان رسیده است و در آینده‌ای نه‌چندان دور از سوی مؤسسه بوستان کتاب تهران به بازار عرضه خواهد شد. کتاب حاضر که حجمی حدود ۴۵۰ صفحه را در بر خواهد گرفت، شرح حال ۱۵۰ تن از علمای بزرگ اهل سنت نظیر مسلم و بخاری و احادیثی است که از آن‌ها درباره حضرت مهدی(عج) نقل شده است.

برخی آثار دکتر تهامی عبارتند از:

۱- باروی قفقاز، دو قرن مبارزه مسلمانان قفقاز

ویژگی اثر : ترجمه

۲- بحران فرهنگ اسلامی

ویژگی اثر : ترجمه

۳- چین و هنرهای اسلامی

ویژگی اثر : ترجمه

۴- سیاست و دیانت در اسراییل

ویژگی اثر : ترجمه

۵- فرهنگ اعلام تاریخ اسلام

ویژگی اثر : تالیف.

این کتاب در سال 1386 به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران ،از طرف وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی معرفی و برگزیده شده است.دکتر سید غلامرضا تهامی درباره این کتاب چنین می گوید: اعلام در لغت به معنی علم‌هاست و در زبان عربی به معنی اسلامی خاص است، در فارسی ما اسامی خاص داریم مثل اسم کوه‌ها، شهرها و... در زبان عربی و در اصطلاح نویسندگی آنچه درباره اشخاص و اماکن خاص استرا علم می‌گویند. در پایان بسیاری از کتاب‌های غالبا مذهبی، اعلام اشخاص یا اعلام اماکن آمده است. در این کتاب هم موضوع همین است. البته فرهنگ به معنای شخصیت‌هاست مثل «فرهنگ مصاحب»، کلمه قاموس را هم به جای فرهنگ به کار می‌برند یا کلمه معجم. اما در زبان فارسی به آن «فرهنگ» گفته می‌شود و فرهنگ اعلام یعنی کتابی که اسامی خاص یک دوره یا کشور یا یک گروه که معمولا بر حسب حروف الفبا مرتب شده در آن تنظیم می‌شود.

۶- مسایل هنر و زیبایی‌شناسی

ویژگی اثر : ترجمه

۷- نگارگری اسلامی

ویژگی اثر : ترجمه و...

انتهای پیام/ش