یادداشت/
سو و شون در دلفان
[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از سفیر افلاک طی مطالعه ای که بر فرهنگ شهرم داشتم متوجه وجود آداب و سنن خاصی در اجرای مراسمات شدم که شاید در هیچ جای ایران شاهد آن نباشیم .از بین این آداب و سنن به مراسم عزاداری میپردازم چرا که حالات متفاوتی را مشاهده میکنید که بیان کننده غنی بودن فرهنگ این مرز و بوم است.
, شبکه اطلاع رسانی دانا, , سفیر افلاک, , طی مطالعه ای که بر فرهنگ شهرم داشتم متوجه وجود آداب و سنن خاصی در اجرای مراسمات شدم که شاید در هیچ جای ایران شاهد آن نباشیم .از بین این آداب و سنن به مراسم عزاداری میپردازم چرا که حالات متفاوتی را مشاهده میکنید که بیان کننده غنی بودن فرهنگ این مرز و بوم است. ,یکی از رفتار های که شما به وفور با آن مواجه میشوید شیون است که اولین اقدام افراد پس از فوت فرد دیگری است . زخم کردن صورت با ناخن گویای این قضیه است که بعد از تو روح من مانند صورتم زخم است و مرهمی برای آن وجود نخواهد داشت .اجرای این مراسم به این صورت است که افرادی که وارد عزا داری میشوند رو در روی صاحب عزا میاستند و با شیون کردن سعی در همدردی با او می کنند .
,
, هرچند این عمل به خاطر شدت علاقه ای است که افراد نسبت به عزیزان خود دارند اما تا حدودی با دین اسلام در تضاد است چرا که در بعضی موارد صورت افراد به شدت اسیب میدیده و اسیب زدن به خود در دین اسلام حرام است شیون که مخصوص خانم ها است به مرور از حالات اصلی خود خارج شده و نسبت به گذشته شدت کمتری پیدا کرده و خوشبختانه در بعضی موارد در زنان جوان تر شاهد این حرکت نیستیم .
,,
دومین موردی که روی آن مطالعه داشتم مور یا همان مویه است:
,مور اشعاری محلی به زبان لکی که در آنها قافیه کاملا رعایت شده با مفهموم بسیار زیبا و کلماتی که حکایت از پختگی این اشعار دارد . صدای که اوصاف و شخصیت فردی را که مرده است با اهنگی محزون و نوایی دل نشین با هم هم خوانی می کنند.
,بنا به تفاوت در ویژگی شخصیتی افراد مور های متفاوتی نیز وجود دارد مثلا برای افرادی که در گذشته مهمان نواز بوده اند این چنین مور هایی خوانده می شده است :
,ار در مال باوَ فلانی صَف صَفَ راوَ
,صفی خاوَنین صفی کو خاوَ
,معنا:فلانی انقدر مهمان نواز بوده که گروهی از خان ها و گروهی از مردان سرشناس برای حضور در خانه ی او صف بسته اند
,و یا برای افرادی که شکار چی بوده اند از این نوع مطالب به کار رفته است :
,گرین بِپوشه کلنجه داوار
,ارا باوَ فلانی نمای و شِکار
,معنا:کوه گرین، مانند مردان ایل لباس عزایت را بر تن کن چرا که دیگر فلانی به شکار نمیاید
,و یا اگر وی فردی پهلوان و جوانمرد بوده است از نوع دیگری از مور استفاده می شده همانند:
,کرل موشِن یا خدا جَنگ بو
,تا شَنگل تاج دار وَ خونمو رَنگ بو
,,
خوِنت شَل وپَل وَ رو ی زام وَ
,چوین عقیق ار بان نقره خام وَ
,معنا:پسرها و مردان با غیرت آرزو می کنند در جنگ فشنگ برنو با خون انها رنگ شود و این خون را مانند عقیقی که بر روی نقره سوار شده باشد با ارزش می دانند
,تمام مور ها با وجود این که معناهای متفاوتی رامی رسانند با یک نوا خوانده می شوند وبرای اجرای آن تعدادی از زنان که این اشعار را حفظ هستند دور هم جمع می شوند و برای احترام به صاحب عزا شروع به خواندن مور می کنند و در این بین به افراد حاضر در جمع هم احترام می گذارند و از اموات حضاری که سر شناس هستند نیز نام برده می شود.
,جای بسی تاسف دارد که این فرهنگ اصیل جایگاه اصلی خود را در بین زنان و دختران جوان از دست داده و ما کمتر می توانیم در عزا داری های امروز مشاهده گر اجرای این مراسم باشیم زیرا هیچ منبع مکتوبی برای یاد گیری مور وجود ندارد و اگر کسی خواهان یادگیری آن باشد باید از افراد مسن تقاضا کند که این اشعار را به او آموزش دهند که البته این کار بسیار دشوار است چرا که این اشعار به صورت سینه به سینه نقل شده اند و یک فرد به تنهایی اشعار زیادی را از حفظ نیست و هر کسی بنا به حافظه بلند مدت خود مقداری از آن را نگه داری کرده که البته نمی توان مطمئن بود از معنا و مفهوم اولیه خود خارج نشده است.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه