دانشگاه های خراسان شمالی بر مدار اقتصاد دانشبنیان
بررسی وضعیت صنعتی و تحقیقاتی کشور نشان میدهد که رابطه محکمی میان دولت، دانشگاه و صنعت آنطور که باید وجود ندارد. اگرچه ممکن است در برخی موارد ارتباط منطقی و مناسبی هم برقرار شده باشد، اما کافی نبوده است.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ از عصراترک، امروزه متأسفانه فاصله قابلتوجهی بین پتانسیلهای علمی کشور با نیازهای بخش صنعت وجود دارد که باید شکاف موجود با تعامل بیشتر صنایع و مراکز علمی و دانشگاهی پر شود.
اگر دانشگاه از صنعت یا اینکه صنعت از دانشگاه جدا بیفتد، همین وضعیتی میشود که ما دچارش هستیم. بررسی وضعیت صنعتی و تحقیقاتی کشور نشان میدهد که رابطه محکمی میان دولت، دانشگاه و صنعت آنطور که باید وجود ندارد؛ یعنی یک اتحاد مثلث محکم مشاهده نمیشود. اگرچه ممکن است در برخی موارد ارتباط منطقی و مناسبی هم برقرار شده باشد، اما کافی نبوده است.
البته نمیتوان فقط به دانشگاه ایراد گرفت و فقط از او انتظار داشته باشیم. صنعتگران ما نیز عمدتاً همکاری قابلتوجهی با دانشگاه ندارند. صنعت ما در انتظار افراد مدرکدار نیست، بلکه نیازمند نیروهای کاربردی متخصص و تحولگرا است، متخصصانی که بتوانند ایده بدهند و ایده را به یک محصول و خدمت نو و رقابتی تبدیل کنند. این روزها ما زیاد از زبان بعضی از مسئولین میشنویم که علت بالابودن بیکاران در کشور این است که فارغالتحصیلان ما به دلیل دوری دانشگاه و صنعت از هم مهارت و تجربه کاری ندارند.
در حال حاضر اگر از فارغالتحصیلانی که در رشتههای مرتبط با صنعت تحصیلکردهاند پرسیده شود که چند بار در طول دوران تحصیل خود به بازدید از کارخانهها صنعتی برده شدهاند، در خوشبینانهترین حالت از تعداد انگشتان یکدست بیشتر نمیشود، برای ارتباط بهتر دانشگاه با صنعت باید ابتدا نیازهای بخش صنعت و معدن شناسایی شده و سپس این موضوعات بهصورت پیشنهادهایی در آید که اگر دانشجویی به دنبال عنوان پایاننامه یا کار تحقیقاتی بود باتوجهبه نیازهای صنعت و موضوع موردعلاقه خود، شروع به تحقیقات کند.
در کشور ما نیز مسئله ارتباط میان صنعت و دانشگاه و اهمیت آن سالها است که موردتوجه قرار دارد و علاوه بر آنکه سیاستهایی برای این مهم طراحی شده، تلاشهای زیادی نیز برای ارتقای ارتباط صنعت و دانشگاه صورتگرفته است؛ اما بااینحال آنچه که در عمل شاهد هستیم عدم شکلگیری یک ارتباط سیستمی بین این دو بخش است و به بیان دیگر هنوز ارتباط نظاممند مناسبی بین صنعت و دانشگاه در ایران ایجاد نشده است.
به گفته وزیر علوم بودجه فناوری در حوزه تحقیق و توسعه تنها ۸۳ صدم درصد است و این امر برای جامعه دانشگاهی ایران شایسته نیست اما مقرر شده در برنامه هفتم توسعه این رقم به ۲ درصد برسد.
پایینبودن مبالغ قرارداد علت کم شدن ارتباط صنعت و دانشگاه است
محمد شیخزاده، رئیس دانشگاه بجنورد در گفتگو با خبرنگار عصر اترک اظهار کرد: از سال ۹۸ تا قبل از نیمه اول سال ۱۴۰۰، ۸ پایاننامه تقاضامحور انجام شده و از اواخر سال ۱۴۰۰ تا کنون ۱۸ پایاننامه انجام شده است که ۹ پایاننامه دفاع شده و مابقی در حال انجام است.
وی افزود: برای فعالشدن این بخش ضمن درنظرگرفتن امتیاز پژوهانه برای همکاران، بهتمامی دستگاهها و شرکتها نامه زده شده است و در جلسات مختلف این موضوع مطرح شده ولی هنوز کافی نیست .
شیخزاده علت کم بودن ارتباط صنعت و دانشگاهها را پایینبودن مبلغ قراردادها دانست.
رئیس دانشگاه بجنورد، در پاسخ به اینکه میزان ارتباط دانشگاه بجنورد با صنعت چگونه است، اظهار کرد: ارتباط مؤثری با صنایع استان و حتی خارج از استان از طریق جلسات متعدد ایجاد شده است.
شیخزاده ادامه داد: اردوهای راهیان پیشرفت بهمنظور بررسی نیازمندیهای علمی، صنعتی و پژوهشی برگزار شده است، همچنین استفاده از ظرفیت سامانه نان به جهت احصا نیازها و کمک به حل مسائل صنایع استان، مکاتبه با دستگاهها و صنایع استان بهمنظور حل مسائل علمی و پژوهشی آنها در قالب پایاننامههای تحصیلات تکمیلی و همکاری اعضای هیئتعلمی با صنایع داخل و خارج استان از طریق فرصت مطالعاتی در جامعه و صنعت، نمونه ارتباطهای دانشگاه بجنورد با صنایع استان در جهت حل نیازهای استان است.
این مسئول افزود: با انجام پایاننامههای تحصیلات تکمیلی در قالب پایاننامه تقاضامحور از صنایع و دستگاههای استان با داشتن خروجی علمی بهصورت مقاله و انجام طرحهای پژوهشی مرتبط هم کیفیت مقالات افزایش پیدا میکند و همنیازهای صنعتی، علمی و تحقیقاتی دستگاهها و صنایع استان مرتفع میشود.
رئیس دانشگاه بجنورد درباره قوانینی برای ارتقا ارتباط صنعت و دانشگاه گفت: وجود قوانین بالادستی جهت مرتفع کردن نیازهای مالی در انجام تحقیقات و پژوهشهای مرتبط با رفع نیازهای صنعتی کشور به بهبود این عملکرد کمک شایانی میکند.
وی در ادامه تصریح کرد: اخیراً بند (ب) ماده ۱۱ و ۱۳ قانون جهش دانشبنیان در همین راستا تصویب و در حال اجراست. امید است صنایع استان نیز در استفاده از این ظرفیت قانونی پیشرو باشند.
صنایع باید از دانشجویان داخل کشور حل مسئله را تقاضا کنند
غلامرضا کاظمی، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد در گفتگو با عصر اترک اظهار کرد: یکی از اهداف دانشگاه آزاد اسلامی برقراری ارتباط صدرصدی دانشگاه و دانشجو است و در این راستا تمام پتانسیل خود را به خرج دادهایم.
کاظمی افزود: قراردادهای بروندانشگاهی با صنعت همچون اداره برق، فاضلاب، مخابرات، آلومینیوم جاجرم و سازمان فنی حرفهای منعقد کردیم.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد گفت: دانشجویان در قسمت دامپزشکی و گیاهان دارویی بهصورت عملی وارد شدهاند و آنها به درآمدزایی رسیدهاند.
وی با بیان اینکه دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد، درمانگاه درجه یک گیاهشناسی در سطح استان را دارا است، اظهار کرد: دانشجویان و اساتید دانشگاه آزاد در این درمانگاه فعالیت میکنند که در ماه اخیر حدود ۳۰۰ میلیون درآمد داشتند.
کاظمی با بیان اینکه شعار ، هر دانشجو یک مهارت، هر دانشجو یک شغل را در دانشگاه شروع کردهایم، اظهار کرد: بهعنوانمثال دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی در کارخانه خوراک دام، نهادهها را تحلیل کرده و آفتزایی و مشاوره را در این کارخانه انجام میدهند.
این مسئول افزود: در استان طرحی به نام پایش را عملی کردهایم و به دانشجویان ۱ هکتار زمین با تجهیزات مختلف دادهایم که به شیوه علمی بهرهوری کشاورزی را بالاتر ببرند.
وی ادامه داد: با این نوع فعالیتهای ذکر شده در تلاش هستیم دانشجویان را وارد بازار کار کنیم و تواناییهایشان افزایش یابد و مهارت یاد بگیرند.
کاظمی با بیان اینکه ابتدا صنعت باید اعلام نیاز کند، گفت: دانشگاه آزاد اسلامی به صنایع مختلف نامه زده است که دانشجویان را برای رفع مشکلات آنها سوق دهیم خوشبختانه ادارات مختلف پاسخ ما را دادهاند و قرارداد با آنها منعقد کردهایم.
وی افزود: متأسفانه هنوز صنعت احساس نیاز نکرده است که دانشجویان ایرانی میتوانند نیازها را برطرف کنند و ما باید صنایع را مجبور کنیم که از طرحها و پروژههای دانشجویان ایرانی استقبال کنند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد بیان کرد: خلأ موجود این است که دستگاههای تولیدی کشور احساس نیاز کنند و ابتدا این نیاز را از خود دانشگاههای داخل ایران برطرف کنند و اگر دانشجویان ما نتوانستند این مشکل را رفع کنند دست نیاز به طرحهای بروندانشگاهی دراز کنند.
کاظمی در پایان خاطرنشان کرد: دانشگاه آزاد اسلامی در تحقق شعار دانشگاه میخواهد حل مسئله باشد نه اینکه تنها مدرک بدهد تمام تلاش خود را برای اینکه دانشجویان سطح علمی خود را بالا ببرند به کار گرفته است.
قوانین حمایتی در کشور وجود دارد؛ اما فرایند کار سهولت ندارد
بهرام بیباک، معاون تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی در گفتگو با خبرنگار عصر اترک اظهار کرد: قراردادهای مختلفی با کارخانهها، شرکتهای مختلف بهعنوانمثال در بخش آموزشی منعقد کردیم که اساتید دانشگاه به شرکتها و کارخانهها سرزدهاند و مشکلات و مسائل آنها را مرتفع کردهاند و یا در پروژهها با مهندسین صنایع مشاوره دادهاند.
بیباک با بیان اینکه چند حوزه در قسمت معاونت تحقیقاتی دانشگاه علوم پزشکی از جمله پژوهشی، فناوری وجود دارد، گفت: در حوزه پژوهش اولویتهایی وجود دارد که طرحها به سمت کاربردیبودن سوق داده شود و طرحهای کاربردی در اولویت طرحهای پژوهشی دانشگاه قرار دارد.
وی بیان کرد: طرحهایی که با اولویت کاربردیبودن به معاونت تحقیقات ارسال میشود، اعتبار ویژهای برای آنها در نظر گرفته شده است همچنین امتیاز خاصی داده میشود که اساتید، دانشجویان و حتی کارکنان دانشگاه تشویق بشوند طرحهایی را ارائه دهند که کاربردی باشد.
بیباک گفت: در حوزه فناوری، بیشتر طرحهای کاربردی وجود دارد، بهعنوانمثال این طرحها منجر به اختراع و تولید و ثبت فعالیتهای دانشبنیان میشود و کسب درآمد برای کشور ایجاد میکند.
وی افزود: دانشگاه علوم پزشکی، شرکتهای پیشرو متشکل از دانشجو و استاد دارد که این شرکتها از شرکتهای فناور و دانشبنیان حمایت میکنند که در مرکز رشد مستقر شدهاند و شرکتهای حمایتی هم در کنار شرکتهای فناور قرار دارد که مشاوره به شرکتها میدهند و حمایت از تولیدکردن طرحهای آنان را بر عهده دارند.
وی گفت: بهعنوانمثال دانشگاه علوم پزشکی استان از شرکت تولید پروتز استخوان و مفصل که یکی از اساتید دانشگاه تأسیس کرده بود، حمایت کرد و در قالب طرحهای تحقیقاتی در شورای فناوری دانشگاه مطرح و داوری شده است و هم اکنون کارهای بالینی انجام میدهند و خوشبختانه راضی هستند؛ اما هنوز دوستان به مرحله تولید انبوه نرسیدهاند و هزینههای کمتری نسبت به محصول وارداتی دارد.
وی افزود: طراحی نرمافزار محاسبات بالینی برای ارزیابی و مراقبت بحرانی اطفال در اورژانس، نیمتنه شیردهی حمایتی و بررسی طرح فناورانه با عنوان طراحی نرمافزار دیجیتال، تحلیل تصاویر سفالومتریک خلفی - قدامی برخی از این طرحهای فناورانه سلامت است.
بیباک با اشاره به ثبت چهار اختراع توسط پژوهشگران علوم پزشکی خراسان شمالی، گفت: با این چهار اختراع جدید تعداد اختراعات ثبت شده دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی طی عملکرد دولت سیزدهم به ۲۰ مورد رسید.
وی با اشاره به راهاندازی مرکز مدیریت مهارتآموزی و مشاوره شغلی (تی ام سی) در علوم پزشکی خراسان شمالی، خاطرنشان کرد: این مرکز برای توانمندسازی مهارتی دانشجویان و فارغالتحصیلان دانشگاهی با رویکرد اشتغال در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی راهاندازی شده است.
وی با تاکید بر اینکه قوانین حمایتی باید وجود داشته باشد و حمایت مادی برای رونقگرفتن بخش تولید انجام گیرد، گفت: این حمایتها وجود دارد؛ اما فرایند کار سهولت ندارد و نظارت بر این فرایندها حتماً باشد .
بیباک در پایان خاطرنشان کرد: مبالغ بسیار ناچیزی به ارائهدهندگان طرحها داده میشود و اینها مشکلات فناوران را حل نمیکند برای شروع به تولید نیاز به مبالغ بالا است و گرفتن این مبالغ هم باید با سهولت و راحتی کار انجام بشود.
بهجای ایجاد زیر ساختهای موازی میتوانیم از ظرفیت زیر ساختهای محدود همدیگر استفاده کنیم
سید مصطفی مرتضوی، معاون پارک علم و فناوری خراسان شمالی در گفتگو با خبرنگار عصر اترک اظهار کرد: ۱۴۰ شرکتی که زیر نظر پارک علم و فناوری است، تلاش میکند ارتباط بین دانشگاه و صنعت را پیوند دهد در همین راستا در طی یک سال اخیر پنج رویداد تانا در حوزههای سلامت، صنعت، کشاورزی برگزار و جلساتی را با دانشگاههای سطح استان برگزار کردیم.
وی ادامه داد: صنایع نیازهای فناورانهشان را در رویدادهای تانا بیان میکنند و شرکتهای دانشبنیان، اعضای هیأت علمی و دانشجویان اگر پاسخی برای این نیازها داشته باشند ارائه میکنند .
مرتضوی در پاسخ به این سؤال که پارک علم و فناوری چه حمایتهایی را از طرحهای فناور انجام میدهد، گفت: اگر طرح فناورانه باشد طرح حمایتی بلاعوض وجود دارد که در قسمتهای مختلف برندسازی، ثبت اختراع، ثبت شرکت میتوانند متقاضیان استفاده کنند.
معاون پارک علم و فناوری با بیان اینکه استان به بخش فناوری و دانشبنیان نگاه ویژهای دارد، تصریح کرد: اگر تسهیلاتی به استان تخصیص پیدا کند مراجع ذیربط نگاه ویژهای به شرکتهای زیر مجموعه پارک دارند و جزو اولویتها در پرداخت است.
اتفاق خوب دیگری که مرتضوی بیان کرد این است که ارتباط مستقیم پارک علم و فناوری با بدنه حاکمیت استان در قالب ستاد اقتصاد دانش بنیان، مشکلات شرکتها و فناورها را بیان میکنیم و سعی در پاسخ سریع نیازها از ظرفیتهای موجود را داریم .
معاون پارک علم و فناوری خراسان شمالی با بیان اینکه آخرین نمایشگاهی که در استان برگزار شد، با استقبال خوب مردم مواجه شد، افزود: نمایشگاه دستاوردهای فناور، پژوهش و فن بازان استان با ۸۰ واحد فناور در نمایشگاه شرکت کردند و محصولاتشان را به نمایش گذاشتند.
وی ادامه داد: برگزاری این دست نمایشگاهها دو مزیت دارد اول آنکه آشنایی مردم با فضای علم و فناوری و معرفی محصولات فناور به استان است و دوم آنکه هم امیدآفرین است و هم اگر نیازی داشته باشند از محصولات هم استانی خودشان استفاده میکنند.
مرتضوی در پاسخ به این سؤال که پارک علم و فناوری چه حمایتی از مخترعین میکند، گفت: ثبت اختراع با قوه قضاییه است و پارک علم و فناوری در نقش مشاوره و حمایت از طرح به جهت ثبت اختراع عمل میکند.
وی افزود: حمایت مادی که پارک علم و فناوری از طرحها میکند باتوجهبه نوع طرح، سقف تسهیلات نیز متغیر است بهعنوانمثال یک طرحی در صندوق نوآوری ۱۰۰ میلیارد تومان معرفی شده است و طرحهایی هم وجود دارد که مبالغ پایینی به آنها تعلقگرفته است .
مرتضوی در پایان خاطرنشان کرد: اکوسیستم استان در حال پیشرفت است و بخشهای مختلف از جمله صنایع و دانشگاهها به این سمت حرکت میکنند که بتوانند به شکل بهتری از ظرفیتها استفاده کنند و هرچه تعامل بین دانشگاه، صنعت و حلقه میانی که پارک علم و فناوری است بیشتر و مستحکمتر شود قطعاً شاهد اتفاقات بهتری برای استان خواهیم بود.
وی ادامه داد: باتوجهبه شرایطی که در حال حاضر در آن قرار داریم باید بتوانیم از ظرفیتهای همدیگر استفاده کنیم و بهجای ایجاد زیر ساختهای موازی، میتوانیم از ظرفیت زیر ساختهای محدود همدیگر استفاده کنیم و در نهایت منافع برای واحدهای دانشبنیان خواهد بود و خروجی آن هم ارتقا جایگاه استان از نظر اقتصادی بهخصوص اقتصاددانش بنیان است.
ارسال دیدگاه