به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ اعجاز قرآن به ابعادی همچون محتوا، نظم، فصاحت و بلاغت، عدم اختلاف خلاصه نمیشود و دارای ابعاد دیگری از اعجاز همچون اعجاز علمی واخبار غیبی از گذشته و آینده است.
با توجه به اینکه هوش مصنوعی را انسان درست کرده، وقتی هوش مصنوعی کتابی مثل قرآن یا سورهای مثل سورههای قرآن بیاورد این پاسخ به تحدی و همانندآوری قرآن است؟ آیا قرآن از معجزه و الهی بودن میافتد؟ در این صورت قرآن چگونه آخرین کتاب الهی و مایه هدایت و سعادت انسانها تا قیامت محسوب میشود؟
قرآن کریم منکران الهی بودن خود را به آوردن سورهای مانند سورههای قرآن دعوت کرده است. از این دعوت، با عنوان «تحدِّی» یاد میشود و هدف از آن، اثبات اعجاز و الهی بودن قرآن است. سؤال اینجاست که اگر هوش مصنوعی سورهای مانند سورههای قرآن بیاورد، آیا این هم پاسخ به تحدی قرآن است و ثابت میشود که قرآن معجزه و الهی نیست؟
هوش مصنوعی
هوش مصنوعی، بهطورکلی، به توانایی یک سیستم یا ماشین برای تقلید از عملکردهای شناختی انسان، مانند یادگیری، استدلال، حل مسئله، درک زبان طبیعی، تشخیص الگوها و تصمیمگیری، اشاره دارد. این هوش تلاش میکند تا ماشینها را قادر سازد تا کارهایی را انجام دهند که در حال حاضر به هوش انسانی نیاز دارند. هوش مصنوعی، انواع مختلفی دارد که هرکدام برای کاربردهای خاصی طراحی شدهاند. برخی از انواع آن به ماشین امکان میدهد تا با استفاده از دادهها، الگوها را یاد بگیرد و بدون برنامهریزی صریح، تصمیمگیری کند و وظایف پیچیده را انجام دهد.
مخاطبان تحدی
خداوند در پنج آیه از آیات قرآن کریم منکران الهی بودن قرآن را به مبارزه فراخوانده و به آنان گفته مگر شما مدعی نیستید که این قرآن الهی نیست(۱) پیامبر آن را از پیش خودش ساخته(۲) و شما نیز میتوانید مانند آن را بیاورید(۳) پس فقط به لافزدن اکتفاء نکنید و ادعاهای خود را در مقام عمل نشان دهید و مثل این قرآن، ده سوره یا دستکم سورهای مانند سورههای آن را بیاورید. مطابق آیه ۸۸ سوره اسراء اگر جن و انس باهم جمع شوند و همدیگر را یاری کنند نمیتوانند مثل این قرآن را بیاورند. در آیه ۳۸ سوره یونس از مخالفان الهی بودن قرآن خواسته شده هرکه را جز خدا که میتوانید فرابخوانید و از او برای آوردن سورهای مثل سورههای قرآن کمک بخواهید. مشابه همین تحدی در آیه ۲۳ سوره بقره و آیه ۱۳ سوره هود تکرار و از آنان خواسته شده از هرکه غیر خدا که میتوانید کمک بگیرید؛ البته در سوره هود بهجای یک سوره، شاهد ده سوره هستیم. با توجه به اینکه تحدی همچنان پابرجاست و تعبیر «من دون الله» شامل همهچیز حتی هوش مصنوعی هم میشود.
امکانسنجی پاسخ هوش مصنوعی به تحدی قرآن
هوش مصنوعی سرعت پردازش بالایی دارد و میتواند حجم بسیار زیادی از دادهها را در زمان بسیار کوتاه و با دقت بسیار بالا پردازش کند و درنتیجه خطاها کاهش و بهرهوری افزایش مییابد؛ اما هنوز کاستیها و محدودیتهای قابلتوجهی در اموری همچون خلاقیت اصیل، استدلال، درک عواطف انسانی و... حتی نسبت به هوش انسانی دارد. بهویژهکه اعجاز قرآن، تنها به ابعادی همچون محتوا، نظم، فصاحت و بلاغت، عدم اختلاف، اثرگذاری معنوی و هدایتگری آن محدود نمیشود و دارای ابعاد دیگری از اعجاز همچون اعجاز علمی و اخبار غیبی از گذشته و آینده است که هوش مصنوعی قادر به تقلید از آنها نیست. نکته دیگر اینکه منظور از «مثل» قرآن این نیست که به تقلید از قرآن، سورهای مثل سورههای آن ارائه شود؛ بلکه سورهای که بهعنوان تحدی ارائه میشود باید درعینحال که از جهت وزانت مثل قرآن است، از آن کاملاً مستقل و متمایز باشد. از همه مهمتر اینکه با توجه به سنخیت معلول با علت اگر قرآن الهی باشد که هست، هیچ علت دیگری نمیتواند چیزی مانند قرآن را بیاورد؛ چراکه هیچ موجود دیگری مثل خدا نیست تا آورده او مثل آورده خدا باشد.
هوش مصنوعی میتواند الگوهای زبانی قرآن را تجزیهوتحلیل و متنهای جدیدی مشابه قرآن را تولید کند، اما نباید فراموش کنیم که تحدی قرآن با بشریت فراتر از خلق یک متن مشابه ازنظر ظاهری است. معجزه بودن قرآن در حقیقت محتوایی و روح الهی آن است که در دسترس ابزارها و تواناییهای انسانی همچون هوش مصنوعی نیست. این ویژگیها جایگاه قرآن را بهعنوان کتاب هدایتگر تا قیامت محفوظ نگه میدارد.
پینوشتها:
۱. سوره مدثر، آیههای۲۴و۲۵.
۲. سوره نحل، آیه ۱۰۳؛ سوره طور، آیههای ۳۳و۳۴.
۳. سوره انفال، آیه ۳۱.
ارسال دیدگاه