سیمای امام علی (ع) در نهج البلاغه؛ از شنیدن ناله شیطان تا رؤیت ملکوت
امیرالمؤمنین(ع) از شنیدن ناله شیطان هنگام نزول وحی سخن میگوید، که نشان میدهد او درککننده باطنی رخداد بود.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ شناخت حقیقت وجودی امیرالمؤمنین امام علی(ع) فراتر از معیارهای معمول تاریخی است، بررسی سخنان آن حضرت نشان میدهد که ایشان نه صرفاً یک شخصیت برجسته، بلکه انسانی پرورشیافته در متن وحی است، شخصیتی که از آغاز کودکی، در کنار پیامبر اکرم(ص) با آموزههای الهی زیسته و رشد کرده است.
امیرالمؤمنین(ع) در خطبههای خود به نوعی «تربیت مستقیم نبوی» اشاره میکند، حضرت علی(ع) به صراحت میفرماید که پیامبر(ص) هر روز نشانهای تازه از اخلاق و معرفت را پیش روی او میگشود و او را به پیروی از آن فرا میخواند. این بیان نشاندهنده یک سلوک تربیتی پیوسته و آگاهانه است که ریشه در وحی دارد.
امام علی(ع) تنها شاهد عبادتهای رسول خدا(ص) در حرا بوده، بیانگر نوعی ظرفیت روحی ویژه است. قرآن کریم نیز در توصیف اولیای خاص الهی میفرماید: «أَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ فَهُوَ عَلَیٰ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ»؛ این نور، همان نوری است که امام علی(ع) از آغاز با آن زندگی کرد.
امیرالمؤمنین(ع) از شنیدن ناله شیطان هنگام نزول وحی سخن میگوید، نکتهای که نشان میدهد او نهتنها ناظر ظاهری، بلکه درککننده باطنی رخداد وحی بوده است. چنین ادراکی تنها از انسانی برمیآید که مرزهای عالم شهادت را پشت سر گذاشته و به ساحت ملکوت راه یافته است.
با اشاره به تعبیر معروف «تو آنچه من میبینم میبینی و آنچه من میشنوم میشنوی». این سخن پیامبر(ص) درباره امام علی(ع) به معنای همافقی معرفتی با حفظ مرز نبوت است. قرآن هم این نوع همراهی را در قالب «وَکَذَٰلِکَ نُرِی إِبْرَاهِیمَ مَلَکُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» تبیین میکند. یعنی رؤیت ملکوت، ملاک برتری معرفتی است.
امام علی(ع) «سخنگوی قرآن» است، وقتی امام میفرماید قرآن را به سخن درآورید و من از آن خبر میدهم، این ادعا نیست. بلکه تفسیر عملی آیه «بَلْ هُوَ آیَاتٌ بَیِّنَاتٌ فِی صُدُورِ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ» است، علمی که در سینههای خاص الهی جای دارد.
امیرالمؤمنین(ع) نمونه انسانی است که همزمان در زمین زندگی میکند و در آسمان معرفت سیر میکند. چنین شخصیتی تنها با معیار ایمان، اخلاص و اتصال به وحی قابل فهم است، نه با سنجههای صرفاً تاریخی یا اجتماعی.
ارسال دیدگاه