گزارش دانا از ارز اربعین؛
دوگانگی قیمت در بازار آزاد و بانکها/ تفاوت ۱۰ هزار تومانی هر ۱۰۰۰ دینار/ زائران در بازار آزاد ۲ میلیون تومان ارزانتر میتوانند ارز تهیه کنند
با آغاز فروش ارز اربعین از روز شنبه (۲۰ تیر ۱۴۰۵)، تفاوت قیمت هر ۱۰۰۰ دینار در بازار آزاد (۱۱۷ تا ۱۱۸ هزار تومان) با بانکهای عامل (۱۲۷ تا ۱۲۸ هزار تومان) است؛ اختلافی حدود ۱۰ هزار تومان که خرید از بازار آزاد را تا سقف ۲۰۰ هزار دینار، حدود ۲ میلیون تومان ارزانتر میکند.
به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ با اعلام بانک مرکزی، فروش ارز اربعین از روز شنبه (۲۰ تیر ۱۴۰۵) آغاز شده است. زائران اربعین حسینی میتوانند با حضور در بانکهای عامل یا به صورت آنلاین، تا سقف ۲۰۰ هزار دینار ارز اربعین تهیه کنند. در این بین، قیمت دینار در بازار آزاد و بانکها نکته قابل توجه است.
هماکنون هر ۱۰۰۰ دینار عراق در بازار آزاد ۱۱۷ تا ۱۱۸ هزار تومان معامله میشود، اما این رقم در بانکهای معرفی شده برای فروش ارز اربعین، در بازه قیمتی ۱۲۷ هزار و ۲۰۰ تا ۱۲۸ هزار تومان است. در واقع قیمت ۱۰۰۰ دینار در بازار آزاد، حدود ۱۰ هزار تومان ارزانتر از بانکهاست که قابل توجه است.
با توجه به نرخ اعلامی در بانکها، هر ایرانی برای خرید ارز اربعین از بانکهای عامل تا سقف ۲۰۰ هزار دینار، باید مبلغی بین ۲۵ میلیون و ۴۴۰ هزار تومان تا ۲۵ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان هزینه کند. این مبلغ در بازار آزاد نیز بین ۲۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان تا ۲۳ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است.
به این ترتیب، زائرین اربعین حسینی اگر بخواهند ارز خود را تا سقف ۲۰۰ هزار دینار از بازار آزاد تهیه کنند، حدوداً دو میلیون تومان ارزانتر هزینه خواهند کرد.
علت اختلاف قیمت؛ نرخ توافقی یا منابع داخلی بانکها؟
بر اساس گزارش میدانی خبرنگار راهدانا از بازار آزاد و بانکها، دلیل این تفاوت قیمت در بانکها و بازار آزاد از مسئولان شعب بانکها اینگونه اعلام شد که «قیمت اعلام شده به بانکها از سوی بانک مرکزی تعیین میشود و نرخ توافقی است؛ بانکها با توجه به نرخ اعلامی اقدام به فروش ارز اربعین میکنند».
ادعای شعب بانکها در حالی مطرح میشود که بر اساس مفاد دستورالعمل بانک مرکزی، فروش ارز اربعین از منابع داخلی خود بانکها صورت میگیرد و بانک مرکزی وظیفه تزریق ارز در این زمینه را ندارد.
بانکهای عامل فروش ارز اربعین
پیرو ابلاغیه بانک مرکزی در راستای تسهیل خدماترسانی به زائران اربعین حسینی، بانکهای ملی، سپه، ملت، شهر، گردشگری، قرضالحسنه مهر ایران، پست بانک ایران و کشاورزی، آماده فروش ارز اربعین هستند. متقاضیان میتوانند به صورت حضوری و غیرحضوری نسبت به خرید ارز اربعین از این بانکها اقدام کنند.
توصیه به زائران؛ انتخاب آگاهانه
با توجه به اختلاف ۱۰ هزار تومانی در هر ۱۰۰۰ دینار، زائران اربعین حسینی با دو گزینه مواجه هستند:
۱. خرید از بانکهای عامل: با نرخ ۱۲۷ تا ۱۲۸ هزار تومان برای هر ۱۰۰۰ دینار، که هزینه نهایی برای ۲۰۰ هزار دینار حدود ۲۵.۵ میلیون تومان خواهد بود.
۲. خرید از بازار آزاد: با نرخ ۱۱۷ تا ۱۱۸ هزار تومان برای هر ۱۰۰۰ دینار، که هزینه نهایی برای ۲۰۰ هزار دینار حدود ۲۳.۵ میلیون تومان خواهد بود.
علی جعفریآذر، نماینده مردم تبریز و نائبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، در گفتگو با خبرنگار اقتصادی راهدانا با انتقاد شدید از نرخ اعلامی ارز اربعین، گفت: «اگر زائران ناچار باشند ارز اربعین را با قیمتی بالاتر از بازار آزاد خریداری کنند، فلسفه اختصاص این سهمیه زیر سوال میرود.» وی با خطاب قرار دادن وزیر اقتصاد و رئیسکل بانک مرکزی، خواستار اصلاح فوری این رویه و شفافسازی برای افکار عمومی شد.
علی جعفریآذر با انتقاد از نرخ اعلامی ارز اربعین، اظهار داشت: «فلسفه اختصاص ارز اربعین، تسهیل زیارت و کاهش هزینههای زائران است؛ نه اینکه ارز دولتی با نرخی بالاتر از بازار آزاد در اختیار زائران قرار گیرد.»
وی افزود: «اگر قرار باشد زائر، ارز اربعین را گرانتر از بازار آزاد تهیه کند، اساساً فلسفه اختصاص این ارز چیست؟ مردم برای تأمین ارز با کمبود صرافی مواجه نیستند؛ آنچه انتظار دارند، حمایت واقعی و کاهش هزینههای این سفر معنوی است.»
انتظار از وزیر اقتصاد و رئیسکل بانک مرکزی
نائبرئیس کمیسیون اجتماعی مجلس با انتقاد از این رویه، تأکید کرد: «انتظار میرود آقایان دکتر مدنیزاده و همتی، بهجای تصمیماتی که فلسفه حمایت از زائران را زیر سؤال میبرد، هرچه سریعتر نسبت به اصلاح این رویه اقدام کرده و به افکار عمومی توضیح دهند چرا سیاستی که باید مشوق زیارت باشد، به عاملی برای افزایش هزینههای زائران تبدیل شده است.»
به گزارش راه دانا؛ آنچه در بازار ارز اربعین امسال رخ داده، فراتر از یک نوسان قیمت ساده است و به یک مسئله ساختاری در سیاستهای ارزی کشور تبدیل شده است. بانک مرکزی با اجرای سیاست یکپارچهسازی نرخ ارز و حذف نرخهای ترجیحی، عملاً سالها حمایت از زائران را کنار گذاشته و قیمت این ارز را به نرخ توافقی واگذار کرده است . نتیجه این سیاست، افزایش بیش از ۱۴۰ درصدی قیمت هر هزار دینار نسبت به سال گذشته بوده است .
محمدرضا صدری، کارشناس اقتصادی، این تغییر را بخشی از روند طبیعی یکسانسازی نرخ ارز میداند و معتقد است «ارز اربعین نیز نباید از این قاعده مستثنا باشد» . از این منظر، هرگونه یارانه پنهان، خود عاملی برای ایجاد رانت و بیعدالتی است.
در مقابل، عباس خادمی، کارشناس حوزه زیارت، با نگاهی متفاوت میگوید: «اربعین با یک سفر خارجی یا تفریحی قابل مقایسه نیست. ارز اربعین از ابتدا برای کاهش هزینه بزرگترین سفر مردمی جهان تعریف شد و اگر مزیت قیمتی نداشته باشد، اختصاص آن عملاً بیفایده است» . این دیدگاه نشان میدهد که بسیاری از زائران، ارز اربعین را نه یک «سهمیه ارزی»، بلکه یک «خدمت عمومی» میدانند که قرار بود هزینه سفر زیارتی را کاهش دهد.
فاطمه اسماعیلی، یکی از متقاضیان زیارت اربعین، در گفتگو با خبرنگار راه دانا با اشاره به شرایط فعلی میگوید: «وقتی ارز اربعین از بازار گرانتر است، دیگر این سهمیه هیچ مزیتی ندارد» . این جمله، خلاصهای از نارضایتی عمومی است که در فضای مجازی و میان زائران بازتاب گستردهای دارد .
کارشناسان با اشاره به کاهش قیمت دینار در بازار آزاد در روزهای اخیر، از بانک مرکزی خواستهاند که با بازنگری فوری در شیوه قیمتگذاری و تعیین نرخ آن دستکم ۱۰ تا ۱۵ درصد پایینتر از قیمت بازار آزاد، نقش حمایتی این تسهیلات را دوباره احیا کند . به نظر میرسد در شرایطی که هزینه ۲۰۰ هزار دینار در بانکها نزدیک به ۲۵.۵ میلیون تومان و در بازار آزاد حدود ۲۳.۵ میلیون تومان است، نهاد ناظر باید پاسخگوی این پرسش باشد که چرا نرخ «توافقی» بانکها نه تنها از بازار آزاد ارزانتر نیست، بلکه از آن گرانتر تمام شده است .
ارسال دیدگاه